ભારત માટે આર્થિક કૌભાંડોના મુખ્ય આરોપીઓને દેશમાં પાછા લાવવાની લડાઈમાં એક નવો અને મહત્વનો વળાંક આવ્યો છે. પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) કૌભાંડના મુખ્ય આરોપી અને હીરા ઉદ્યોગપતિ નીરવ મોદીના પ્રત્યાર્પણની પ્રક્રિયા ફરી એકવાર લંબાઈ શકે છે. તાજેતરમાં, યુકેની વેસ્ટમિન્સ્ટર કોર્ટે તેની એક અરજી સ્વીકારી લીધી છે,જેમાં ભારતમાં તેના પ્રત્યાર્પણ સામેની જૂની અપીલને ફરીથી ખોલવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી તેને ઝડપથી ભારત લાવવાના પ્રયાસોને અવરોધ લાગ્યો છે. ભારત સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓ હવે આ કાનૂની લડાઈનો સામનો કરવા માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે.
આરોપીના દાવા અને ભારતનો જવાબ
નીરવ મોદીએ તેની કાનૂની ટીમના માધ્યમથી ગયા મહિને UK ની કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. આ અરજીમાં તેણે દાવો કર્યો હતો કે જો તેને ભારત મોકલવામાં આવશે, તો તેને અનેક એજન્સીઓ દ્વારા પૂછપરછ કરવામાં આવશે અને તેને ત્રાસનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ દલીલોના આધારે, કોર્ટે તેની અપીલને સ્વીકારી લીધી છે અને ભારત સરકારને આ અંગે નોટિસ મોકલી છે. આ નિર્ણય બાદ ભારત સરકાર હવે એક વિગતવાર અને મજબૂત જવાબ તૈયાર કરી રહી છે. એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું કે આ જવાબ રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા મોકલવામાં આવશે, જેમાં નીરવ મોદીના દાવાઓને સદંતર ખોટા સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કરાશે. ભારત સરકાર એવું સ્પષ્ટ કરશે કે પ્રત્યાર્પણ બાદ નીરવ મોદીની ટ્રાયલ ફક્ત ભારતીય કાયદા અનુસાર જ ચાલશે અને તેને કોઈ પણ પ્રકારનો ત્રાસ આપવામાં આવશે નહીં. વધુમાં, સરકાર કોર્ટને વિનંતી કરશે કે આ અરજીને રદ કરવામાં આવે, કારણ કે પ્રત્યાર્પણનો મૂળ આદેશ 2022માં જ અંતિમ બની ચૂક્યો હતો.
પંજાબ નેશનલ બેંક કૌભાંડ શું છે?
આ કાનૂની લડાઈના કેન્દ્રમાં જે કૌભાંડ છે,તે છે ₹13,000 કરોડનું પંજાબ નેશનલ બેંક કૌભાંડ. આ કૌભાંડમાં નીરવ મોદી પર છેતરપિંડી, ગુનાહિત કાવતરું, વિશ્વાસ ભંગ, ભ્રષ્ટાચાર, મની લોન્ડરિંગ અને કરાર ભંગ જેવા ગંભીર આરોપો છે. આ કૌભાંડ 2011 થી 2017 દરમિયાન થયું હતું. નીરવ મોદીએ PNBની મુંબઈ સ્થિત એક શાખાના કેટલાક અધિકારીઓની મદદથી તેની કંપનીઓ, જેમ કે ફાયરસ્ટાર ડાયમંડ અને સોલર એક્સપોર્ટ્સ માટે 1,200 થી વધુ બનાવટી 'લેટર ઓફ અંડરટેકિંગ' (LoU) મેળવ્યા હતા. આ LoU એક પ્રકારની બેંક ગેરંટી હોય છે, જેનો ઉપયોગ કરીને નીરવ મોદીએ વિદેશી બેંકો પાસેથી લોન મેળવી હતી. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આ LoU કોઈ પણ ગેરંટી કે રેકોર્ડ વિના જારી કરવામાં આવ્યા હતા, જેના પરિણામે બેંકને આશરે ₹13,000 કરોડનું મોટું નુકસાન થયું હતું.
ભવિષ્ય શું?
UK કોર્ટનો આ નવો નિર્ણય ભારતની કાનૂની ટીમો માટે એક મોટો પડકાર છે. જોકે, ભારત સરકાર આ પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે અને તેને વિશ્વાસ છે કે અંતે નીરવ મોદીને ભારત લાવવામાં સફળતા મળશે. હવે આ કેસની આગામી સુનાવણીની તારીખ નક્કી થવાની રાહ જોવાઈ રહી છે, જે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાની દિશા નક્કી કરશે. આ કેસ માત્ર એક નાણાકીય કૌભાંડ નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની પ્રણાલીમાં પણ એક મહત્વનો દાખલો બેસાડી રહ્યો છે.