બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેન્ચે બાળકોના ભરણપોષણને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. અદાલતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, કોઈ પણ પિતા બેરોજગારી કે કમાણી ન હોવાનું બહાનું બતાવીને પોતાના બાળકોને गुजારો ભથ્થું (ભરણપોષણ) આપવાની કાનૂની અને નૈતિક જવાબદારીમાંથી મુક્ત થઈ શકે નહીં. હાઈકોર્ટે ફેમિલી કોર્ટના આદેશને પડકારતી પિતાની અરજીને સખત શબ્દો સાથે ફગાવી દીધી છે.
શું હતો સમગ્ર મામલો?
આ કેસ મહારાષ્ટ્રના બુલઢાણા જિલ્લાનો છે. અહીંની સ્થાનિક ફેમિલી કોર્ટે એક વ્યક્તિને તેના બે બાળકો (પુત્ર અને પુત્રી)ના ભરણપોષણ માટે દર મહિને ₹4,000-4,000 (કુલ ₹8,000) ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આ આદેશ સામે પિતાએ હાઈકોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા. પિતાએ કોર્ટમાં એવી દલીલ કરી હતી કે તે વ્યવસાયે ઓટો રિક્ષા ચાલક હતો, પરંતુ તાજેતરમાં જ તેણે પોતાની રિક્ષા વેચી દીધી છે. હાલ તે બેરોજગાર હોવાથી બાળકોને પૈસા ચૂકવવામાં અસમર્થ છે.
હાઈકોર્ટની આકરી ટિપ્પણી
જસ્ટિસની ખંડપીઠે પિતાની આ તમામ દલીલોને અમાન્ય રાખતા કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે બંને બાળકોની ઉંમર હાલમાં માત્ર 10 અને 7 વર્ષની છે. આટલી નાની ઉંમરે તેમના ઉછેર, શિક્ષણ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યની ઉપેક્ષા ન કરી શકાય. અદાલતે ઉમેર્યું કે, "બેરોજગારી કે ઓછી આવક એ બાળકો પ્રત્યેની જવાબદારીઓમાંથી પલ્લો ઝાડી લેવાનું કોઈ નક્કર કારણ હોઈ શકે નહીં. બાળકોનું ભરણપોષણ કરવું એ પિતાની વ્યક્તિગત અને કાનૂની ફરજ છે."
બાળકોનો કાનૂની અધિકાર સર્વોપરી
ભારતીય કાયદા અનુસાર, 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના તમામ બાળકો કાનૂની રીતે ભરણપોષણ મેળવવાના હકદાર છે. માતા-પિતા વચ્ચેના પરસ્પર વિવાદો અથવા છૂટાછેડાને કારણે બાળકોના શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને મૂળભૂત અધિકારો પર કોઈ નકારાત્મક અસર ન પડવી જોઈએ. બોમ્બે હાઈકોર્ટના આ ચુકાદાથી ફરી એકવાર સાબિત થયું છે કે ગમે તેવી પરિસ્થિતિ હોય, બાળકોના મૂળભૂત અધિકારો સાથે કોઈ સમાધાન થઈ શકે નહીં.
આ પણ વાંચો:Saudi Arabia: સૌદી શાહી પરિવારની આ રાજકુમારી સંભાળશે FIIની કમાન, વિદેશી રોકાણ લાવવાની મળી મોટી જવાબદારી
