Emergency: ધોરણ 9માં ભણાવાશે 1975ની ઇમરજન્સી વિશે, NCERTએ અભ્યાસક્રમમાં કર્યો સમાવેશ

25 જૂન 1975માં તે સમયના પીએમ ઇંદિરા ગાંધીએ દેશમાં ઇમરજન્સીની જાહેરાત કરી હતી. આ નિર્ણય તેમનો આઝાદીની આત્મા પર નુકસાન પહોંચાડવા બરાબર હતો. લોકતંત્રની બુનિયાદ તોડનારો હતો. તે સમયને આજે 51 વર્ષ થઇ રહ્યા છે. ત્યારે ઇતિહાસના આ પ્રકરણને વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસક્રમમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. 

1975ની કટોકટી વિશે બાળકોને ભણાવાશે 

કટોકટી વિશે શું સમજાવવામાં આવ્યું છે? 

પુસ્તકમાં ઇમરજન્સી વિશે એવુ સમજાવવામાં આવ્યું છે કે 1970 ના દાયકાની શરૂઆતમાં વધતી જતી બેરોજગારી, ફુગાવા અને સરકાર સામે વધતા અસંતોષને કારણે દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનો તીવ્ર બન્યા હતા. આ પૃષ્ઠભૂમિ સામે, જૂન 1975 માં, તત્કાલીન પીએમ ઇન્દિરા ગાંધીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારે આંતરિક અશાંતિનો ઉલ્લેખ કરીને રાષ્ટ્રીય કટોકટી લાદી હતી.

પુસ્તક અનુસાર, કટોકટી દરમિયાન મોટાભાગના મૂળભૂત અધિકારો સ્થગિત કરવામાં આવ્યા હતા. પ્રેસ પર સેન્સરશીપ લાદવામાં આવી હતી, અને અસંખ્ય રાજકીય નેતાઓ અને સામાજિક કાર્યકરોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, લોકશાહી સંસ્થાઓ દબાણ હેઠળ આવી હતી, અને નાગરિક સ્વતંત્રતાઓ પણ પ્રભાવિત થઈ હતી.

જયપ્રકાશ નારાયણના આંદોલનનો પણ ઉલ્લેખ 

નવા NCERT પુસ્તકમાં સમાજવાદી નેતા જયપ્રકાશ નારાયણ (જેપી) ની ભૂમિકાનું પણ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે, જેઓ 'લોકનાયક' (લોકોના નેતા) તરીકે જાણીતા હતા. પુસ્તકમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે જયપ્રકાશ નારાયણની આગેવાની હેઠળના જન આંદોલનોએ વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય નાગરિકોને એકત્ર કર્યા હતા, ખાસ કરીને બિહાર અને ગુજરાતમાં. ત્યારબાદ, 1977 માં કટોકટી હટાવવામાં આવી હતી, અને સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, જેનાથી જનતા મતદાન દ્વારા પોતાનો નિર્ણય વ્યક્ત કરી શકી હતી. NCERT અનુસાર, તત્કાલીન શાસક સરકારની હાર ભારતીય લોકશાહીની સ્થિતિસ્થાપકતા અને લોકશાહી પ્રક્રિયાની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.

અભ્યાસક્રમમાાં કટોકટીને ફક્ત એક ઐતિહાસિક ઘટના તરીકે નહીં પરંતુ લોકશાહીની કસોટી તરીકે રજૂ કરવામાં આવી છે. આ પ્રકરણમાં લોકશાહી સામેના અન્ય પડકારો, જેમ કે નકલી સમાચાર, ખોટી માહિતી, જાહેર સંપત્તિને નુકસાન, ગરીબી, પ્રાદેશિકતા, જાતિ આધારિત ભેદભાવ અને લિંગ અસમાનતા વિશે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી છે.