ભારતના વરિષ્ઠ વકીલ અને પૂર્વ સોલિસિટર જનરલ હરીશ સાલ્વેએ CJPના વિરોધ પ્રદર્શનને લઈને ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે ભારતમાં ચાલી રહેલા આંદોલનોને વિદેશમાંથી ભંડોળ મળી રહ્યું છે અને તેની પાછળ બહારની શક્તિઓ સક્રિય છે. સાલ્વેએ અમેરિકા સહિતના દેશોનો ઉલ્લેખ કરીને ભારતમાં નેપાળ, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશ જેવી રાજકીય સ્થિતિ ઊભી કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરી છે.
વિદેશી ભંડોળ અને અમેરિકાની ભૂમિકા અંગે સવાલો
લંડનમાં આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં હરીશ સાલ્વેએ કહ્યું કે ભારતમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને વિદેશમાંથી ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું હોવાનો તેમને વિશ્વાસ છે. તેમણે ખાસ કરીને અમેરિકા તરફ સંકેત કરતાં કહ્યું કે કેટલાક વિદેશી દેશો ભારતથી ખુશ નથી. સાલ્વેએ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના મુક્ત વેપાર કરાર અંગેની વાટાઘાટોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ભારતના નાણામંત્રીએ અન્ય દેશો સાથે વેપાર કરાર અંગેની પ્રગતિની વાત કરી હતી, જ્યારે અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટો એક તબક્કે અટકી હોવાનું જણાવાયું હતું. સાલ્વેએ આ પરિસ્થિતિને પોતાના આરોપ સાથે જોડીને રજૂ કરી હતી.
નેપાળ, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશનો ઉલ્લેખ
સાલ્વેએ નેપાળ, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશમાં થયેલી રાજકીય ઉથલપાથલનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે સવાલ કર્યો કે આ દેશોમાં રાજકીય અસ્થિરતા પાછળ કઈ શક્તિઓ હતી. ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીનાની સરકાર સત્તા પરથી હટી અને નવી સરકાર રચાઈ તે ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે ભારતમાં પણ આવી જ સ્થિતિ ઊભી કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમના મતે, છેલ્લા 6થી 8 મહિનામાં સરકારના કામકાજમાં અવરોધ ઊભો કરવાના પ્રયાસોની એક પેટર્ન જોવા મળી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે સરકાર આર્થિક વિકાસ, ટેક્નોલોજી અને દેશની સેટેલાઇટ ક્ષમતાઓ વધારવા જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન આપી રહી છે, ત્યારે કેટલાક જૂથો સરકારને આગળ વધતી રોકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં છે.
અભિજીત દિપકે, સૌરવ દાસ અને યુટ્યુબર્સ અંગે સવાલો
CJPના સ્થાપક અભિજીત દિપકે, સહ-સંયોજક સૌરવ દાસ અને કેટલાક યુટ્યુબર્સનો ઉલ્લેખ કરતાં સાલ્વેએ સવાલ કર્યો હતો કે આ લોકો અચાનક વિરોધ પ્રદર્શનના નેતા કેવી રીતે બન્યા અને આંદોલન માટે ભંડોળ ક્યાંથી આવે છે. તેમણે કહ્યું કે કેટલાક લોકો જર્મની સહિતના વિદેશી દેશોમાં રહે છે અને વિરોધ પ્રદર્શન યોજવા માટે નાણાંની જરૂર પડે છે. તેથી આ પ્રવૃત્તિઓ માટે પૈસા કોણ પૂરાં પાડે છે તેની તપાસ થવી જોઈએ. સાલ્વેએ સરકારને આ મામલે તપાસ કરાવવાની જવાબદારી નિભાવવાની અપીલ પણ કરી હતી.
આ ખરેખર જનઆંદોલન છે?
સાલ્વેએ વિરોધ પ્રદર્શનને વ્યાપક જનસમર્થન ધરાવતું આંદોલન ગણવા અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં વ્યાપક જનવિદ્રોહ થઈ રહ્યો હોય તેવું તેમને દેખાતું નથી. પરીક્ષાના પેપર લીક જેવા મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓને લોકોનો ટેકો મળ્યો હતો, કારણ કે લોકો તેમની મુશ્કેલીઓ સમજી શકતા હતા. પરંતુ હાલના વિરોધ પ્રદર્શન પાછળ પણ એટલું જ જનસમર્થન છે કે નહીં તે અંગે તેમણે શંકા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર યુટ્યુબ વીડિયો, રીલ્સ અને ટૂંકા સંદેશાઓ દ્વારા વારંવાર કેટલાક દાવા ફેલાવવામાં આવતા હોવાનો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો. તેમના મતે, આવી સામગ્રી દ્વારા લોકોમાં ચોક્કસ પ્રકારની માન્યતા ઊભી કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
હરીશ સાલ્વે કોણ છે?
હરીશ સાલ્વે ભારતના જાણીતા વરિષ્ઠ વકીલ છે. તેઓ 1999થી 2002 દરમિયાન ભારતના સોલિસિટર જનરલ રહ્યા હતા. પાકિસ્તાનમાં કેદ ભારતીય નૌકાદળના ભૂતપૂર્વ અધિકારી કુલભૂષણ જાધવના કેસમાં તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત સમક્ષ ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. વોડાફોન કરવેરા વિવાદ સહિત અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ કેસોમાં પણ તેઓ જોડાયેલા રહ્યા છે. વર્ષ 2015માં તેમને પદ્મ ભૂષણથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
હાલમાં CJPના વિરોધ પ્રદર્શન અંગેના તેમના નિવેદનથી આંદોલનના ભંડોળ, નેતૃત્વ અને તેની પાછળની સંભવિત ભૂમિકા અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
આ પણ વાંચો: CEC સામે વિપક્ષની સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી કૂચ, સિંઘવીએ કહ્યું, તમામ વિપક્ષ SCમાં અરજી દાખલ કરશે