વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી અને વિકસિત અર્થતંત્રોના જૂથ, G7 (અમેરિકા, બ્રિટન, કેનેડા, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી અને જાપાન) માં ભારત સભ્ય ન હોવા છતાં, સમિટમાં ભારતની નિયમિત હાજરીએ વિશ્વભરનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આજે સ્થિતિ એવી છે કે ભારતની ભાગીદારી વિના કોઈપણ મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક નિર્ણય લેવો લગભગ અશક્ય બની ગયો છે. આ બદલાવ સૂચવે છે કે ભારત માત્ર એક દેશ તરીકે નહીં, પરંતુ એક વૈશ્વિક નેતા તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
વિકાસશીલ દેશોનો અવાજ
દાયકાઓ સુધી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ પર પશ્ચિમી દેશોનું વર્ચસ્વ રહ્યું છે, જેના કારણે એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકાના વિકાસશીલ દેશોને લાગતું હતું કે તેમની વાત સાંભળવામાં આવતી નથી. આજે ભારત આ દેશોના સૌથી મજબૂત અવાજ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. નવી દિલ્હીએ પોતાને વિકસિત અર્થતંત્રો અને વિકાસશીલ વિશ્વ વચ્ચેના એક મજબૂત 'પુલ' તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે. G7 દેશો પણ જાણે છે કે કોઈપણ વૈશ્વિક નીતિ ત્યારે જ સફળ થઈ શકે છે જ્યારે તેને ભારત જેવો વિશાળ દેશ ટેકો આપે.
આર્થિક અને વ્યાપારી મહત્વ
ભારતની આર્થિક પ્રગતિએ તેને વૈશ્વિક પાવરહાઉસ બનાવી દીધું છે. 1.4 અબજથી વધુ વસ્તી સાથે ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું ગ્રાહક માર્કેટ છે. ટેકનોલોજી, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ભારતે જે ગતિ પકડી છે, તેના કારણે વિશ્વની દિગ્ગજ કંપનીઓ પોતાની સપ્લાય ચેઇન માટે ભારતને સૌથી સુરક્ષિત અને વિશ્વાસપાત્ર ભાગીદાર માને છે. આર્થિક સ્થિરતા માટે ભારત સાથેનો સહયોગ હવે પશ્ચિમી દેશો માટે અનિવાર્ય બની ગયો છે.
વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ અને ચીન સામે સંતુલન
ભારતના વધતા મહત્વ પાછળનું એક સૌથી મોટું કારણ તેની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ પણ છે. ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભારતનું ભૌગોલિક સ્થાન તેને અત્યંત મહત્વનું બનાવે છે. ચીનના વધતા આર્થિક અને લશ્કરી પ્રભાવને રોકવા માટે, G7 દેશો ભારતને એશિયામાં 'શક્તિના સંતુલન' (Power Balance) જાળવનાર મુખ્ય ભાગીદાર માને છે. લશ્કરી ક્ષમતાઓ અને ભૌગોલિક સ્થાનને કારણે ભારત આજે ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રનો અજેય રક્ષક છે.
આ પણ વાંચોઃ Mamata Banerjee ને હાઈકોર્ટના નિર્ણયથી મોટો ઝટકો, ઋતબ્રત બેનર્જી વિપક્ષના નેતા તરીકે માન્ય
