આબોહવા પરિવર્તનની ગંભીર અસરો હવે સીધી આપણી આજીવિકા, આવક અને નોકરીઓ પર પડી રહી છે. તાજેતરના એક ચોંકાવનારા અભ્યાસમાં ખુલાસો થયો છે કે હિમાલયના હિમનદીઓ (ગ્લેશિયર્સ) અત્યંત ખતરનાક ઝડપે પીગળી રહ્યા છે. આ સ્થિતિ માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતની અર્થવ્યવસ્થા માટે પણ એક મોટી ચેતવણી સમાન છે.
65% ઝડપથી પીગળતા ગ્લેશિયર્સ અને 'પીક વોટર'નું સંકટ
નવા અભ્યાસ મુજબ, હિમાલયના ગ્લેશિયર્સ અગાઉના દાયકાની સરખામણીમાં ૬૫% વધુ ઝડપથી પીગળી રહ્યા છે, જેનું મુખ્ય કારણ બ્લેક કાર્બન છે. આ ઝડપી પીગળવાની પ્રક્રિયા આગામી સમયમાં ગંભીર જળસંકટ ઊભું કરી શકે છે, કારણ કે આ પ્રદેશ સદીના મધ્ય સુધીમાં 'પીક વોટર' તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. 'પીક વોટર' એટલે કે એવી સ્થિતિ જ્યારે નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ તેની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચ્યા બાદ કાયમ માટે ઘટવા લાગે છે, કારણ કે ગ્લેશિયર્સ એટલા નાના થઈ જાય છે કે નદીઓને પૂરતો પાણી પુરવઠો મળતો બંધ થઈ જાય છે.
અસ્થિર તળાવો અને પૂરનું જોખમ
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ગ્લેશિયર્સ પીછેહઠ કરવાને કારણે પાછળ અસ્થિર હિમનદી તળાવો છોડી રહ્યા છે. આ તળાવો છૂટા ખડકો અને બરફથી બનેલા છે જે લાખો લોકો વસવાટ કરતા હોય તેવી ખીણોની ઉપર સ્થિત છે. આ અભ્યાસ ટકાઉપણું સલાહકાર પેઢી સિસ્ટમિક દ્વારા ઇન્ટિગ્રેટેડ માઉન્ટેન ઇનિશિયેટિવ, આઈસીઆઈએમઓડી (ICIMOD) અને ભારતના જી.બી. પંત નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હિમાલયન એન્વાયર્નમેન્ટના સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. અફઘાનિસ્તાનથી મ્યાનમાર સુધી ફેલાયેલા આ હિન્દુ કુશ-હિમાલય ક્ષેત્રમાં આશરે ૪૦,૦૦૦ ગ્લેશિયર્સ છે, જેમાંથી હાલ ફક્ત ૨૧ પર જમીન પરથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
ભારત માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ
હિમાલય ભારતની કુલ જીડીપી (GDP) માં ૨૦% થી વધુ ફાળો આપે છે અને દેશના કુલ ભૂમિ વિસ્તારના ૧૮% ભાગને આવરી લે છે. છતાં, દેશની કુલ કુદરતી આફતોમાં આ પ્રદેશનો હિસ્સો આશરે ૩૫% જેટલો મોટો છે. ભારતમાં હાલમાં લગભગ ૨૦૦ ગ્લેશિયર તળાવોને ઉચ્ચ જોખમ તરીકે ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી ૫૬ તળાવોને "ખૂબ જ ઉચ્ચ જોખમ" શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લાખો નાગરિકોની જાનમાલની સલામતી સામે મોટો ખતરો પેદા કરી રહી છે.
આ પણ વાંચોઃ Iran: ટેકઓફ વખતે ટાયર ફાટ્યું,કેબિનની છત તૂટી, મુસાફરોની ચીસાચીસનો ભયાનક VIDEO
