ભારતીય સેના તેના પરંપરાગત રેન્ક માળખામાં એક ઐતિહાસિક અને મોટો ફેરફાર કરવાની ગંભીરતાપૂર્વક વિચારણા કરી રહી છે. સંરક્ષણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સેનામાંથી 'બ્રિગેડિયર' રેન્ક નાબૂદ કરીને કર્નલને સીધા 'મેજર જનરલ'ના પદ પર બઢતી આપવાનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ મહત્વપૂર્ણ ભલામણ ટૂંક સમયમાં સંરક્ષણ મંત્રાલય મારફતે આઠમા કેન્દ્રીય પગાર પંચને સુપરત કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.

કર્નલ બનશે હવે સીધા જનરલ

આ પ્રસ્તાવ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સૈન્ય અધિકારીઓની કારકિર્દી પ્રગતિને ઝડપી બનાવવાનો અને સિવિલ સર્વિસીસ (IAS, IPS) સાથેના પગાર તથા રેન્કના તફાવતને દૂર કરવાનો છે. હાલમાં સેનાનું માળખું પિરામિડ આકારનું હોવાથી ઉપલા પદો મર્યાદિત છે. પરિણામે, એક સૈન્ય અધિકારીને મેજર જનરલના પગાર સ્તર સુધી પહોંચવામાં સરેરાશ 32 થી 33 વર્ષ લાગી જાય છે, જ્યારે સિવિલ સર્વિસના અધિકારીઓ માત્ર 16 થી 18 વર્ષમાં જ આ સ્તરે પહોંચી જાય છે. આ અસમાનતા દૂર કરવા માટે ૨૦૧૮માં તત્કાલીન આર્મી ચીફ જનરલ બિપિન રાવતના સમયમાં પણ આ અંગે ચર્ચા થઈ હતી, જેને હવે આખરી ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે.

ફેરફાર કમાન્ડ સિસ્ટમને વધુ અસરકારક બનાવશે

નવા પ્રસ્તાવ મુજબ, બ્રિગેડિયરનું પદ હટાવ્યા બાદ મેજર જનરલ જ બ્રિગેડનું નેતૃત્વ કરશે અને સાથે ડિવિઝન સ્તરની જવાબદારી પણ સંભાળશે. વધુમાં, નિયમિત અધિકારીઓ માટે મેજર જનરલ લઘુત્તમ નિવૃત્તિ પદ બની શકે છે. સેનાના આ નિર્ણયની અસર ભારતીય નૌકાદળ (કોમોડોર) અને વાયુસેના (એર કોમોડોર) ના સમકક્ષ રેન્ક પર પણ પડશે. હાલમાં સેના આધુનિકીકરણના ભાગરૂપે 'ઇન્ટિગ્રેટેડ બેટલ ગ્રુપ્સ' (IBGs) તૈયાર કરી રહી છે, જેનું નેતૃત્વ મેજર જનરલ કરે છે; તેથી આ ફેરફાર કમાન્ડ સિસ્ટમને વધુ અસરકારક બનાવશે.

સરકાર દ્વારા અપાશે આ દરખાસ્તને મંજૂર

જોકે, આ યોજનાના અમલીકરણમાં હાલના બ્રિગેડિયરોનું સમાયોજન અને ત્રણેય પાંખો વચ્ચે સંકલન જાળવવા જેવા પડકારો પણ છે. તેમ છતાં, જો સરકાર દ્વારા આ દરખાસ્તને મંજૂરી આપવામાં આવશે, તો તે સૈન્ય અધિકારીઓનું મનોબળ વધારશે અને સેનાના સમગ્ર કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચરને વધુ આધુનિક તથા મજબૂત બનાવશે.

આ પણ વાંચોઃ ChatGPT ને ટક્કર આપવા Apple લાવ્યું AI Health એપ, આપને મળશે સ્વાસ્થ્યને લગતા દરેક જવાબ