ભારતીય રેલવે આગામી ઓગસ્ટ મહિનાથી મુસાફરોની સુવિધા માટે એક મોટો કાયાકલ્પ કરવા જઈ રહ્યું છે. રેલવે છેલ્લા 40 વર્ષથી ચાલી આવતી ટિકિટ બુકિંગની જૂની વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણપણે બંધ કરીને અદ્યતન રિઝર્વેશન સિસ્ટમ અમલમાં મૂકશે.
ઓગસ્ટથી તબક્કાવાર ફેરફાર શરૂ થશે
રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે તાજેતરમાં જ રેલ ભવન ખાતે આ મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા કરી હતી. તેમણે અધિકારીઓને કડક સૂચના આપી છે કે જૂની સિસ્ટમમાંથી નવી સિસ્ટમમાં ટ્રાન્સફર થતી વખતે સામાન્ય મુસાફરોને કોઈ પણ પ્રકારની હાલાકી ભોગવવી ન પડે. આ યોજના અંતર્ગત ઓગસ્ટ મહિનાથી તબક્કાવાર રીતે ટ્રેનોને આ નવી ટેકનોલોજી પર શિફ્ટ કરવામાં આવશે.
1986થી કાર્યરત હતું જૂનું માળખું
હાલમાં જે પેસેન્જર રિઝર્વેશન સિસ્ટમ (PRS)નો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, તેની શરૂઆત વર્ષ 1986માં થઈ હતી. વિતેલા ચાર દાયકામાં તેમાં નાના-મોટા ફેરફાર જરૂર થયા, પરંતુ તેનું મૂળ ટેકનિકલ માળખું એ જ રહ્યું હતું.
વર્ષ 2002માં રેલવેએ ઓનલાઇન ટિકિટિંગની શરૂઆત કરી હતી અને આજે પરિસ્થિતિ એ છે કે દેશની લગભગ 88 ટકા ટિકિટો ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી બુક થાય છે. ડિજિટલ બુકિંગના આ જંગી ભારણને પહોંચી વળવા માટે જ આ આધુનિક સિસ્ટમ તૈયાર કરવામાં આવી છે.
સર્વર ડાઉનની સમસ્યામાંથી મળશે મુક્તિ
તહેવારોની સીઝનમાં કે તત્કાલ બુકિંગના સમયે રેલવેની વેબસાઇટ ધીમી પડી જવી કે સર્વર ક્રેશ થવાની ફરિયાદો અવારનવાર સામે આવે છે. નવી સિસ્ટમની ક્ષમતા વર્તમાન સિસ્ટમ કરતાં ઘણી વધારે છે, જેના કારણે સર્વર પરનું દબાણ ઘટશે અને યુઝર્સ વેબ કે એપ પર ખૂબ જ સરળતાથી અને અટક્યા વગર ટિકિટ બુક કરાવી શકશે.
'RailOne' એપ રચશે નવો રેકોર્ડ
રેલવેના આ ડિજિટલ પરિવર્તનમાં જુલાઈ 2025માં લોન્ચ થયેલી 'RailOne' એપ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. એક વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં આ એપને 3.5 કરોડથી વધુ વખત ડાઉનલોડ કરવામાં આવી છે. આ એપ પર મુસાફરો ટિકિટ બુકિંગ, કેન્સલેશન, ટ્રેનનું લાઈવ લોકેશન, પ્લેટફોર્મ અને કોચની સ્થિતિ જેવી વિગતો મેળવી શકે છે. હાલમાં આ એપ દ્વારા રોજની અંદાજે 9.29 લાખ ટિકિટો બુક થઈ રહી છે, જેમાં 7.2 લાખ અનરિઝર્વ્ડ અને 2.09 લાખ રિઝર્વ્ડ ટિકિટોનો સમાવેશ થાય છે.
AI ટેકનોલોજી આપશે ચોક્કસ અનુમાન
આ નવી વ્યવસ્થાની સૌથી મોટી વિશેષતા તેમાં રહેલું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ફીચર છે. જો તમારી ટિકિટ વેઇટિંગમાં હશે, તો આ સિસ્ટમ તે કન્ફર્મ થવાની શક્યતા (Prediction) દર્શાવશે. અગાઉ આ અનુમાનની સચોટતા માત્ર 53 ટકા હતી, જે હવે નવી ટેકનોલોજીના કારણે વધીને 94 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે. આનાથી મુસાફરો પોતાની મુસાફરીનું પ્લાનિંગ વધુ સારી રીતે કરી શકશે.
વિશ્વના સૌથી મોટા રેલ નેટવર્કમાં સામેલ ભારતીય રેલવેનો આ નિર્ણય કરોડો મુસાફરો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. 40 વર્ષ જૂની પ્રણાલીને અલવિદા કહીને રેલવે હવે સંપૂર્ણપણે સ્માર્ટ, સેફ અને હાઈ-સ્પીડ ડિજિટલ યુગમાં પ્રવેશવા જઈ રહ્યું છે.
