ભારતના ઝારખંડ રાજ્યમાં થયેલી એર એમ્બ્યુલન્સ દુર્ઘટનાએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો છે. રાંચી થી દિલ્હી જઈ રહેલી એર એમ્બ્યુલન્સે ટેકઓફ કર્યા બાદ માત્ર 23 મિનિટમાં એર ટ્રાફિક કન્ટ્રોલ (ATC) સાથે સંપર્ક ગુમાવ્યો હતો. થોડા સમય બાદ વિમાન ચતરા જિલ્લાના જંગલ વિસ્તારમાં ક્રેશ થયાનું સામે આવ્યું, જેના કારણે સાત લોકોના દુઃખદ અવસાન થયા.
ભારતમાં નોંધપાત્ર એર એમ્બ્યુલન્સ દુર્ઘટનાઓ
એર એમ્બ્યુલન્સ સેવા ગંભીર દર્દીઓને ઝડપી સારવાર સુધી પહોંચાડવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને દૂરદરાજ વિસ્તારોમાં આ સેવા જીવદાતા સમાન છે. છતાં, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં થયેલી કેટલીક ઘટનાઓએ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
રાંચી → દિલ્હી એર એમ્બ્યુલન્સ ક્રેશ (23 ફેબ્રુઆરી, 2026)
તાજેતરની ઘટના એટલે કે , 23 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ Birsa Munda Airport, રાંચી પરથી દિલ્હી જતી Beechcraft C90 (VT-AJV) એર એમ્બ્યુલન્સે ઉડાન ભરી હતી. આ વિમાન Redbird Airways Pvt Ltd દ્વારા સંચાલિત હતું. ટેકઓફ બાદ અંદાજે 23 મિનિટમાં રડાર અને ATC સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો. થોડા કલાકોની શોધખોળ બાદ વિમાન ચતરા જિલ્લાના જંગલ વિસ્તારમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત હાલતમાં મળી આવ્યું.
મૃત્યુઆંક
વિમાનમાં સવાર તમામ 7 લોકોના મોત થયા. તેમાં એક ગંભીર રીતે દાઝેલો દર્દી, બે ક્રૂ સભ્યો, એક ડૉક્ટર, એક પેરામેડિક અને દર્દીના બે પરિવારજનો સામેલ હતા.
કારણ અને તપાસ
ઉડાન દરમિયાન પાયલટે ખરાબ હવામાનને કારણે રૂટ બદલવાની વિનંતી કરી હતી. પ્રાથમિક અનુમાન મુજબ ખરાબ હવામાન અને દૃશ્યતા મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. સમગ્ર મામલાની તપાસ Directorate General of Civil Aviation અને Aircraft Accident Investigation Bureau દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે.
ફરીદાબાદ મેડિકલ ફ્લાઇટ દુર્ઘટના (25 મે, 2011)
25 મે 2011ના રોજ એક Pilatus PC-12 મેડિકલ ફ્લાઇટ હરિયાણાના Faridabad નજીક રહેણાંક વિસ્તારમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઈ હતી. વિમાન દિલ્હી તરફ જઈ રહ્યું હતું ત્યારે ટેક્નિકલ સમસ્યા અને ખરાબ હવામાન વચ્ચે નિયંત્રણ ગુમાવતા તે ઘનવસ્તીવાળા વિસ્તારમાં તૂટી પડ્યું હતું. આ ભયાનક અકસ્માતમાં વિમાનમાં સવાર તમામ 7 લોકોના મોત થયા હતા, જેમાં એક ગંભીર દર્દી અને બે ડૉક્ટરનો સમાવેશ થતો હતો. ઉપરાંત, વિમાન રહેણાંક ઇમારત પર પડતાં જમીન પર રહેલા 3 નિર્દોષ લોકોનાં પણ પ્રાણ ગયા હતા. આ ઘટના આજે પણ ભારતની એર એમ્બ્યુલન્સ સેવાઓમાં સલામતી વ્યવસ્થાઓ અને ઇમર્જન્સી પ્રોટોકોલ અંગે ગંભીર ચર્ચાનું મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે.
AIIMS–R સંજીવની હેલિકોપ્ટર હાર્ડ લેન્ડિંગ (17 મે, 2025)
17 મે 2025ના રોજ AIIMS Rishikeshની સંજીવની એર એમ્બ્યુલન્સ હેલિકોપ્ટરે Kedarnath હેલિપેડ નજીક લેન્ડિંગ દરમિયાન હાર્ડ લેન્ડિંગ કર્યું હતું. લેન્ડિંગ સમયે ટેક્નિકલ અને ભૂગોળ સંબંધિત પડકારોને કારણે હેલિકોપ્ટરનો સંતુલન બગડ્યો, જેના કારણે ટેઈલ ભાગ જમીન સાથે અથડાયો. સદનસીબે, આ ઘટનામાં કોઈ ગંભીર જાનહાનિ થઈ નહોતી અને પાયલટ સહિત સમગ્ર મેડિકલ ટીમ સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત રહી. જોકે, આ ઘટના પહાડી અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં એર મેડિકલ ઓપરેશન દરમિયાન રહેલા ઊંચા જોખમો અને વધારાની સલામતી તૈયારીની જરૂરિયાતને સ્પષ્ટ રીતે ઉજાગર કરે છે.
| વર્ષ | સ્થળ | વિમાન / હેલિકોપ્ટર/નોંધ |
| 2026 | ચતરા, ઝારખંડ | Beechcraft C90/7 મોત |
| 2011 | ફરીદાબાદ, હરિયાણા | Pilatus PC-12/10 મોત |
| 2025 | કેદારનાથ, ઉત્તરાખંડ | સંજીવની હેલિકોપ્ટર/કોઈ ગંભીર ઇજા નહીં |
દેશના હજારો દર્દીઓ માટે આશાની કિરણ
એર એમ્બ્યુલન્સ સેવા દેશના હજારો દર્દીઓ માટે આશાની કિરણ છે, પરંતુ ખરાબ હવામાન, ટેક્નિકલ ખામી અને ઓપરેશનલ દબાણ જોખમ વધારી શકે છે. આવી ઘટનાઓથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આધુનિક નેવિગેશન સિસ્ટમ, પાયલટ ટ્રેનિંગ, હવામાન મોનિટરિંગ અને કડક સલામતી પ્રોટોકોલ સમયની જરૂર છે. જીવન બચાવતી આ સેવાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવી હવે રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.
આ પણ વાંચો : Lucknow crime : અડધો મૃતદેહ ડ્રમમાં, બાકી ટુકડા કારમાં… ઘરમાં છુપાયેલું હત્યાનું ભયાનક રહસ્ય