લદ્દાખના ભવ્ય અને મૃત્યુ પામતા તળાવને બચાવવા માટે એક અનોખી ઇકોલોજીકલ પહેલ ચાલી રહી છે. લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વીકે સક્સેનાએ હવે આ તળાવને પુનર્જીવિત કરવા માટે બીજી મોટી ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. લેહ નજીક સૂકી જમીનને સિંચાઈ માટે સ્ટોક ગ્લેશિયરમાંથી 90 મિલિયન લિટર પાણી ઇગુ-ફે અને ચુચોટ ગામોની નહેરોમાં સફળતાપૂર્વક વાળ્યા પછી, લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વીકે સક્સેનાએ હવે બીજો એક મોટો પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. આ પહેલ ચાંગથાંગ જિલ્લામાં રૂપશો ખારનાક ગ્લેશિયર પ્રવાહમાંથી પાણીને આશરે 15,000 ફૂટની ઊંચાઈ પર સ્થિત ત્સો કાર તળાવ તરફ વાળશે, જેથી આ મૃત્યુ પામતા તળાવને પુનર્જીવિત અને સુધારી શકાય.
સુકાઇ ગયેલા તળાવને બચાવવા અનોખો પ્રયાસ
આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય રૂપ્સો ખારનાક પ્રવાહમાંથી દરરોજ સરેરાશ 132 ક્યુસેક અથવા 320 મિલિયન લિટર નકામા ગ્લેશિયર પાણીને ત્સો કાર તળાવ તરફ વાળવાનો છે. છેલ્લા દાયકામાં આ તળાવનું કદ આશરે 70% જેટલું સંકોચાઈ ગયું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે આ બધુ જ ગ્લેશિયરનું પાણી હવે સિંધુ નદીમાં વહે છે અને વેડફાઈ રહ્યું છે. ત્સો કાર લદ્દાખના સૌથી પ્રખ્યાત ગ્લેશિયર તળાવોમાંનું એક છે. એક સમયે આશરે 11,000 એકરમાં ફેલાયેલું આ તળાવ સંકોચાઈને માત્ર 3,200 એકર થઈ ગયું છે. પરિણામે, સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓ અને પ્રખ્યાત બ્લેક-નેક્ડ ક્રેન માટે એક સમયે સમૃદ્ધ રહેઠાણ રહેતું આ તળાવ ઝડપથી અદૃશ્ય થઈ રહ્યું છે, જે ખૂબ ઓછા મુલાકાતીઓને આકર્ષે છે.