1 ફેબ્રુઆરી, 2026એ દેશનું સામાન્ય બજેટ રજૂ કરવામાં આવશે. આ નાણાંપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણનું સતત નવમું બજેટ હશે, જે પોતાનામાં એક મહત્વપૂર્ણ રેકોર્ડ છે. આ વખતે બજેટમાંથી સૌથી વધુ અપેક્ષાઓ આરોગ્ય ક્ષેત્ર પર કેન્દ્રિત છે. કોવિડ-19 મહામારી પછી, લોકો સમજી ગયા છે કે મજબૂત આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થા કોઈપણ દેશની કરોડરજ્જુ છે.
આજે પણ ભારતમાં તબીબી સારવારનો ખર્ચ સામાન્ય માણસ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર છે. સરકારી હોસ્પિટલોમાં સુવિધાઓનો અભાવ છે અને ખાનગી હોસ્પિટલો ખુબ જ મોંઘી છે. તેથી, એવું માનવામાં આવે છે કે સરકાર 2026ના બજેટમાં આરોગ્ય ક્ષેત્ર પર ખર્ચ વધારી શકે છે.
ભારતમાં આરોગ્ય પાછળ હજુ પણ ખર્ચ ઓછો
અન્ય દેશોની તુલનામાં ભારત હજુ પણ આરોગ્ય સંભાળ પર નોંધપાત્ર રીતે ઓછો ખર્ચ કરે છે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ તેના GDPના આશરે 17થી 18 ટકા આરોગ્ય સંભાળ પર ખર્ચ કરે છે. જાપાન પણ તબીબી સંભાળ અને આરોગ્ય સંભાળ પર 10 ટકાથી વધુ ખર્ચ કરે છે. દરમિયાન, ભારતનો આરોગ્ય સંભાળ ખર્ચ હજુ પણ ઘણા વિકાસશીલ દેશો કરતા ઓછો માનવામાં આવે છે. જોકે સરકારે તાજેતરના વર્ષોમાં આ દિશામાં પ્રગતિ કરી છે, ડિજિટલ આરોગ્ય, આયુષ્માન ભારત યોજના, મેડિકલ કોલેજોના વિસ્તરણ અને સસ્તી દવાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને જરૂરિયાત નોંધપાત્ર રહે છે.
ગયા બજેટમાં આરોગ્ય ક્ષેત્રને શું મળ્યું?
નાણાકીય વર્ષ 2025-26ના બજેટમાં આરોગ્ય મંત્રાલય માટે લગભગ રૂપિયા 1 લાખ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા હતા. આ રકમ પાછલા વર્ષ કરતા લગભગ 11 ટકા વધુ હતી. આમાં આયુષ્માન ભારત યોજનાનું વિસ્તરણ, કેન્સરની દવાઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં મુક્તિ અને નવી AIIMS અને મેડિકલ કોલેજો ખોલવા જેવી જાહેરાતો સામેલ હતી. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આરોગ્ય ક્ષેત્ર સરકાર માટે પ્રાથમિકતા છે.
ફાર્મા ક્ષેત્રને પણ સમર્થનની જરૂર
નિષ્ણાતો માને છે કે બજેટમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગને પણ ટેકો મળવો જોઈએ. વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન મુદ્દાઓ, ભૂ-રાજકીય તણાવ અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ જેવા દેશોની વેપાર નીતિઓ ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓને અસર કરી રહી છે. તેથી, સ્થાનિક ઉત્પાદન અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતે ખાસ કરીને બાળકોના સ્વાસ્થ્ય પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. દેશમાં બાળકોની વસ્તી મોટી છે, પરંતુ તેમના સ્વાસ્થ્ય અને પોષણ પર ખર્ચ પ્રમાણમાં ઓછો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે બાળકોમાં રોકાણ વધારવાથી લાંબા ગાળે સ્વસ્થ અને મજબૂત ભારતનો પાયો નાખી શકાય છે.
શું દવાઓ થશે વધુ સસ્તી?
બજેટ 2026માં સરકારી હોસ્પિટલોની સંખ્યા અને સુવિધાઓમાં વધારો થવાની, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આરોગ્ય માળખાને મજબૂત બનાવવાની, દવાઓને વધુ સસ્તી બનાવવાની અને આયુષ્માન ભારત જેવી યોજનાઓનો વ્યાપ વધારવાની અપેક્ષા છે. જો આવું થાય તો સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર તબીબી સારવારનો બોજ ચોક્કસપણે કંઈક અંશે ઓછો થશે.
આ પણ વાંચો : Union Budget 2026 : નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારમણની બજેટ ટીમમાં કોણ-કોણ સામેલ?
