મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ચૂંટણીઓ પછી હવે સૌની નજર મેયર પદ પર છે. મુંબઈની BMCથી લઈને પુણે, થાણે સહિત કુલ 29 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં મેયર કોણ બનશે તે અંગે રાજકીય ઉત્સુકતા વધી ગઈ છે. આ તમામ શહેરોમાં મેયર પદ માટેની અનામત ગુરુવારે સવારે 11 વાગ્યે લોટરી સિસ્ટમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.
શહેરી વિકાસ વિભાગ દ્વારા આ લોટરી પ્રક્રિયા
રાજ્યના શહેરી વિકાસ વિભાગ દ્વારા આ લોટરી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે. મહત્વની વાત એ છે કે નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદે પાસે શહેરી વિકાસ વિભાગ છે, એટલે લોટરી પ્રક્રિયા તેમના વિભાગ હેઠળ થશે. આ લોટરી પછી જ સ્પષ્ટ થશે કે કયા શહેરમાં મેયર પદ મહિલા માટે અનામત રહેશે અને કયા શહેરમાં સામાન્ય, OBC, અનુસૂચિત જાતિ (SC) કે અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) શ્રેણીમાંથી મેયર આવશે.
લોટરી પ્રક્રિયા કેવી રીતે થશે?
શહેરી વિકાસ મંત્રાલયમાં રાજ્યમંત્રી માધુરી મિસાલની અધ્યક્ષતામાં લોટરી પ્રક્રિયા યોજાશે. આ પ્રક્રિયામાં મુંબઈ BMC સહિત રાજ્યની તમામ 29 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોનો સમાવેશ થશે. લોટરી દ્વારા નક્કી થશે કે કયા શહેરમાં પુરુષ મેયર હશે કે મહિલા મેયર, તેમજ તેઓ કઈ શ્રેણીમાંથી આવશે. મહારાષ્ટ્રમાં મેયર પદ માટે અનામત રોટેશન પદ્ધતિથી નક્કી કરવામાં આવે છે. એટલે કે જે શ્રેણીને ગયા કાર્યકાળમાં મેયર પદ મળ્યું હતું, તે શ્રેણી આ વખતે લોટરીમાં સામેલ થતી નથી.
મુંબઈ BMC માટે શું સ્થિતિ છે?
મુંબઈ મહાનગરપાલિકા (BMC)માં ગયા કાર્યકાળ દરમિયાન મેયર પદ સામાન્ય શ્રેણીમાં હતું. તેથી આ વખતે સામાન્ય શ્રેણીમાંથી મેયર બનવાની શક્યતા નથી. પરિણામે, હવે મહિલા, OBC અથવા અનુસૂચિત જાતિ માટે મેયર પદ અનામત રહે તેવી શક્યતાઓ છે. મુંબઈ BMCમાં કુલ 227 કાઉન્સિલરો ચૂંટાઈ આવ્યા છે. મેયરની પસંદગી આ કાઉન્સિલરો દ્વારા વિશેષ બેઠકમાં મતદાન કરીને કરવામાં આવશે. સામાન્ય રીતે બહુમતી ધરાવતી પાર્ટીનો ઉમેદવાર મેયર બને છે, પરંતુ મજબૂત ગઠબંધન હોય તો પરિણામ બદલાઈ શકે છે.
રાજકીય ગણિત અને શક્યતાઓ
છેલ્લા મેયર શિવસેનાની કિશોરી પેડણેકર હતા. તેમણે આ વખતે પણ જીત મેળવી છે, પરંતુ ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના બહુમતીથી દૂર રહી છે. તેથી ફરીથી મેયર બનવાનો તેમનો માર્ગ મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે. રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા છે કે ભાજપ મુંબઈમાં પહેલીવાર પોતાનો મેયર બનાવી શકે છે. જો ભાજપ અથવા તેનો ગઠબંધન બહુમતી ગોઠવી શકે, તો મુંબઈ સહિત અન્ય શહેરોમાં પણ મેયર પદ પર ભાજપનો દબદબો જોવા મળી શકે છે.
મેયર અને ડેપ્યુટી મેયરની ચૂંટણી ક્યારે?
લોટરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ, તમામ 29 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં મેયર અને ડેપ્યુટી મેયરની પસંદગી કરવામાં આવશે. શક્ય છે કે 28 જાન્યુઆરીએ કાઉન્સિલરોની વિશેષ બેઠક બોલાવવામાં આવે, જેમાં મતદાન દ્વારા મેયર અને ડેપ્યુટી મેયર પસંદ થશે. મેયરનો કાર્યકાળ અઢી વર્ષનો હોય છે, જ્યારે કાઉન્સિલરો 5 વર્ષ માટે ચૂંટાય છે. સૌથી વધુ મત મેળવનાર ઉમેદવાર મેયર તરીકે ચૂંટાશે. ગુરુવારે સવારે 11 વાગ્યે થનારી લોટરી માત્ર અનામત નક્કી નહીં કરે, પરંતુ મહારાષ્ટ્રના મહાનગરોમાં આગામી રાજકીય દિશા પણ નક્કી કરશે. ખાસ કરીને મુંબઈ BMCમાં કોણ મેયર બનશે તેની ઉત્સુકતા રાજ્યભરમાં જોવા મળી રહી છે.
આ પણ વાંચો : Union Budget 2026 : પરિણીત મધ્યમ વર્ગ માટે ખુશખબર? બજેટમાં થઈ શકે છે મોટો ફેરફાર
