- વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે લોઅર બર્થની છે જોગવાઈ
- સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે લોઅર બર્થની સુવિધા અપાઈ છે
- ભારતીય રેલ્વે મહિલાઓ માટે ઘણી વિશેષ ટ્રેનો પણ ચલાવે છે
આજની મહિલાઓ ઘણી સશક્ત બની છે અને સાથે જ દરેક ક્ષેત્રમાં પોતાનું વર્ચસ્વ બનાવી રહી છે. આજે આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે ત્યારે તમામ મહિલાઓને ભારતીય રેલવેમાં પણ ખાસ અધિકારો આપવામાં આવે છે. આ વર્ષે આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસની ઝુંબેશની થીમ ઇન્સ્પાયર ઇન્ક્લુઝન છે. ઇન્સ્પાયર ઇન્ક્લુઝન એટલે મહિલાઓના મહત્વને સમજવા માટે લોકોને જાગૃત કરવા. આ થીમનો અર્થ એ પણ છે કે મહિલાઓ માટે એવા સમાજની રચનાને પ્રોત્સાહન આપવું કે જ્યાં મહિલાઓ જોડાયેલી અને સશક્તિકરણ અનુભવી શકે. તો આજે જાણીએ ભારતીય રેલવે મહિલાઓને કયા ખાસ અધિકારો આપે છે કે જેનાથી તેમની મુસાફરી સુરક્ષિત બની શકે.
રાત્રિના સમયે મુસાફરી સલામતી
જો કોઈ કારણસર કોઈ મહિલા ટિકિટ વગર ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહી હોય તો તમને જણાવી દઈએ કે ટીટી મહિલાને રાત્રે ટ્રેનમાંથી ઉતારી શકતી નથી. જો કોઈ ટીટી આવું કરે છે તો મહિલા તેની સામે રેલવે ઓથોરિટીને ફરિયાદ કરી શકે છે. ટિકિટ વિના ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવી ગેરકાયદેસર છે. જો કોઈ કારણસર કોઈ મહિલાને રાત્રે ઉતારી દેવામાં આવે તો તેની સુરક્ષાની જવાબદારી આરપીએફ અથવા જીઆરપીની હોય છે.
મહિલાઓ માટે આરક્ષિત બર્થ
લાંબી મુસાફરીમાં સ્લીપર ક્લાસમાં કોચ દીઠ છ બર્થનો આરક્ષિત ક્વોટા, એર કન્ડિશન્ડ 3 ટાયર (3AC)માં કોચ દીઠ ચારથી પાંચ લોઅર બર્થ અને એર કન્ડિશન્ડ 2 ટાયર (2AC) ક્લાસમાં કોચ દીઠ ત્રણથી ચાર લોઅર બર્થનો અનામત ક્વોટા છે.
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે લોઅર બર્થ
રેલ્વેની કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ પેસેન્જર રિઝર્વેશન સિસ્ટમ હેઠળ જો તમે વરિષ્ઠ નાગરિક અને 45 વર્ષથી વધુ ઉંમરના મહિલા પેસેન્જર છો, જો રિઝર્વેશન દરમિયાન કોઈ સીટનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો નથી, તો તમને આપમેળે લોઅર બર્થ મળશે.
સગર્ભા સ્ત્રીઓ માટે લોઅર બર્થ
જો તમે ગર્ભવતી હોવ અને તમને મિડલ અથવા અપર બર્થ ફાળવવામાં આવી હોય, જો ટ્રેન ઉપડ્યા પછી કોઈ નીચલી બર્થ ખાલી રહે છે, તો ગર્ભવતી મહિલા ટિકિટ ચેકિંગ સ્ટાફનો સંપર્ક કરી શકે છે અને મિડલ અથવા અપર બર્થને બદલે લોઅર બર્થ મેળવી શકે છે.
સ્ત્રીને નીચેની બર્થ મળે છે
ભારતીય રેલ્વેમાં 45 વર્ષથી વધુ ઉંમરની મહિલા મુસાફરોને લોઅર બર્થ સીટ મળે છે. ભારતીય રેલવેમાં આ સિસ્ટમ ઓટોમેટિક છે. જો કોઈ મહિલાએ ટિકિટ બુક કરતી વખતે સીટ સિલેક્શનમાં નીચલી બર્થ પસંદ ન કરી હોય અને તેની ઉંમર 45 વર્ષથી વધુ હોય તો પણ તેને નીચી સીટ મળશે.
રિઝર્વેશન કાઉન્ટર પર કતારમાં ઉભી છે
ઓનલાઈન બુકિંગ ઉપરાંત જે રિઝર્વેશન કાઉન્ટરોમાં હજુ સુધી કોમ્પ્યુટરાઈઝ સિસ્ટમ નથી કે પછી મહિલા મુસાફરો માટે ખાસ કાઉન્ટર નથી, તેમને ટિકિટ મેળવવા માટે સામાન્ય કતારમાં ઊભા રહેવાની જરૂર નથી. તેઓ સીધા કાઉન્ટર પરથી ટિકિટ લઈ શકે છે.
મહિલાઓ માટે ખાસ ટ્રેન
ભારતીય રેલ્વે મહિલાઓ માટે ઘણી વિશેષ ટ્રેનો પણ ચલાવે છે. આ ટ્રેનો વિશેની માહિતી રેલ્વે ઓફિસમાં જઈને મળી શકે છે. આ ઉપરાંત ઘણા સ્ટેશનો પર મહિલાઓ માટે અલગ હોલ અથવા વેઇટિંગ રૂમ પણ બનાવવામાં આવ્યા છે.