Knowledge: લોખંડની જેમ સ્ટીલને કેમ કાટ લાગતો નથી, શું છે કારણ?

લોખંડની વસ્તુ ગમે તેટલી સારી હોય, તેને કોઈક સમયે કાટ લાગશે જ. પણ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ક્યારેય કાટ લાગતું નથી. આની પાછળ વિજ્ઞાન છે. કાટ એક એવી વસ્તુ છે જે શ્રેષ્ઠ વસ્તુઓને પણ બગાડે છે. તમે હંમેશા લોખંડ પર કાટ લાગતો જોયો હશે. આયર્ન માટે ખૂબ જ ખતરનાક છે. કારણ કે તે હવા અને પાણી બંનેમાં સરળતાથી ઓક્સિડાઇઝ થાય છે. પણ શું તમે જાણો છો કે સ્ટીલ કે સ્ટેનલેસ સ્ટીલને કાટ કેમ લાગે છે? ચાલો આ પાછળનું વિજ્ઞાન જાણીએ.

સ્ટીલનો વ્યાપક ઉપયોગ

વિવિધ ધાતુના ઉત્પાદનો માટે સ્ટીલનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. આ સ્ટીલમાં કેટલાક ખાસ રાસાયણિક ગુણધર્મો છે, જે તેને કાટથી બચાવવામાં ઘણી મદદ કરે છે. લોખંડ કે સામાન્ય સ્ટીલ સરળતાથી કાટ લાગવા માટે સંવેદનશીલ હોય છે, પરંતુ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ સાથે આવું થતું નથી. આ જ કારણ છે કે તેનો ઉપયોગ વાસણોથી લઈને ઘરની સજાવટ સુધીની દરેક વસ્તુમાં થાય છે.

કાટ કેવી રીતે લાગે છે ?

પહેલા જાણો કે કાટ કેવી રીતે થાય છે. જ્યારે લોખંડની બનેલી કોઈપણ વસ્તુ ભેજ અથવા હવાના સંપર્કમાં આવે છે. ત્યારે તે ઓક્સિજન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે. આના કારણે, તેના પર આયર્ન ઓક્સાઇડ જમા થાય છે. આ આયર્ન ઓક્સાઇડને રસ્ટ કહેવામાં આવે છે, જે ઘેરા લાલ કે ભૂરા રંગનું પડ છે. જ્યારે સામાન્ય સ્ટીલ કાર્બન અને લોખંડને ભેળવીને બનાવવામાં આવે છે. આના કારણે, લોખંડ કઠણ બને છે, જેના કારણે સામાન્ય સ્ટીલને પણ કાટ લાગે છે. સ્ટેનલેસ સ્ટીલમાં 62 થી 75 ટકા આયર્ન, 1 ટકા કાર્બન અને 10.5 ટકાથી વધુ ક્રોમિયમ હોય છે. જોકે, તેમાં અમુક ટકા નિકલ પણ ઉમેરવામાં આવે છે, જે તેને મજબૂત બનાવવાનું કામ કરે છે. જોકે, કાટ લાગતો અટકાવવા માટે સ્ટેનલેસ સ્ટીલ માટે ક્રોમિયમ જરૂરી છે. સ્ટીલ પર તેનો એક સ્તર બને છે, જે કાટ લાગતો અટકાવે છે.