ભારત તેનો 78મો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવી રહ્યું છે. દરેક દેશવાસી 15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ આઝાદીની ઉજવણીમાં ડૂબેલો છે. ભારત 200 વર્ષ સુધી અંગ્રેજોની ગુલામીની સાંકળોમાં જકડાયેલું હતું. બ્રિટિશ શાસનમાં ભારતે પોતાની ઓળખ જાળવી રાખવા માટે ઘણો સંઘર્ષ કર્યો હતો. દેશને આઝાદ કરાવવા માટે સેંકડો ક્રાંતિકારીઓએ પોતાના જીવનનું બલિદાન આપ્યું હતું.
આઝાદી પછીના ત્રણ વર્ષ પછી, દેશનું બંધારણ 26 જાન્યુઆરી 1950 ના રોજ અમલમાં આવ્યું અને ભારતને સંપૂર્ણ પ્રજાસત્તાક જાહેર કરવામાં આવ્યું. આ પછી, ભારત સરકારે દેશના સૈનિકોની બહાદુરી માટે બહાદુરી એવોર્ડ આપવાનું શરૂ કર્યું- પરમ વીરા ચક્ર, મહાવીર ચક્ર, કીર્તિ ચક્ર, વીર ચક્ર અને શૌર્ય ચક્ર. ચાલો બહાદુરીના એવાર્ડ પર કરી એક નજર.. !
પરમવીર ચક્ર
પરમવીર ચક્ર એ સર્વોચ્ચ વીરતા પુરસ્કાર છે. તે કાંસાનું બનેલું છે. યુદ્ધમાં અસાધારણ બહાદુરી અને બલિદાન દર્શાવનારા સૈનિકોને આ એવોર્ડ આપવામાં આવે છે. આ મેડલને 'સૌથી વધુ બહાદુરીનું ચક્ર' પણ કહેવામાં આવે છે. પરમ વીર ચક્ર ચંદ્રક મેળવનારાઓને માસિક રૂ. 20,000 નું ભથ્થું મળે છે, જે તેમના પેન્શન ઉપરાંત છે. આ ભથ્થું રેન્કને ધ્યાનમાં લીધા વિના આપવામાં આવે છે.
મહાવીર ચક્ર
મહાવીર ચક્ર એ બહાદુરી માટેનો બીજો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર છે. તે ચાંદીનું બનેલું છે અને આકારમાં ગોળાકાર છે, મધ્યમાં વર્તુળ સાથે 5 પોઇન્ટેડ સ્ટાર છે. પરમવીર ચક્રની જેમ, તેનું રાજ્ય પ્રતીક પણ છે. મહાવીર ચક્ર પ્રાપ્તકર્તાઓને 10,000 રૂપિયાનું માસિક ભથ્થું મળે છે, જે તેમના પેન્શન ઉપરાંત છે. આ ભથ્થું તેમની આવક અને રેન્કથી અલગથી આપવામાં આવે છે.
વીર ચક્ર
બહાદુરી માટેનો ત્રીજો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર વીર ચક્ર છે. આ એવોર્ડનું નામ હિન્દી અને અંગ્રેજી બંને ભાષામાં 'વીર ચક્ર' લખેલું છે. વીર ચક્ર પ્રાપ્તકર્તાઓને માસિક ભથ્થું રૂ. 7000 મળે છે, જે તેમના પેન્શન ઉપરાંત છે.
અશોક ચક્ર
અશોક ચક્ર એ એક બહાદુરી એવોર્ડ છે જે લશ્કરી કર્મચારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો બંનેને આપી શકાય છે. તે તે લોકોને આપવામાં આવે છે જેમણે અનિવાર્ય હિંમત રજૂ કરી છે અને દુશ્મનો સામે ભારે લડત આપી છે. અશોક ચક્ર બ્રિટીશ જ્યોર્જ ક્રોસ અને યુએસ આર્મીના શાંતિ સમયના ચંદ્રકની સમાન છે. જેઓ અશોક ચક્ર પ્રાપ્ત કરે છે તેમને માસિક 12,000 નું ભથ્થું મળે છે, જે તેમની પેન્શન ઉપરાંત છે.
કીર્તિ ચક્ર
કીર્તિ ચક્રને 'બીજા વર્ગનું અશોક ચક્ર' પણ કહેવામાં આવે છે. અન્ય ચંદ્રકોની જેમ, તે ચાંદીના બનેલા છે અને આકારમાં ગોળાકાર છે, જેમાં પ્રતીક અને શિલાલેખ 'કીર્તિ ચક્ર' છે. જેઓ આ હાંસલ કરે છે તેમને માસિક 9000 રૂપિયાનું ભથ્થું મળે છે, જે તેમના પેન્શન ઉપરાંત છે.
શૌર્ય ચક્ર
બહાદુરી માટેનો બીજો મહત્વનો પુરસ્કાર શૌર્ય ચક્ર છે. તે તે લશ્કરી કર્મચારીઓને આપવામાં આવે છે જેઓ દુશ્મનો સાથે સીધા લડતા નથી. આ મેડલ પર 'શૌર્ય ચક્ર' લખેલું છે. શૌર્ય ચક્ર પ્રાપ્તકર્તાઓને માસિક 6000 રૂપિયાનું ભથ્થું મળે છે, જે તેમના પેન્શન ઉપરાંત છે.
