મહિનાઓ સુધી સતત વધારા પછી, સોનાના ભાવમાં અચાનક ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ઈરાન, ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે સોનાના ભાવમાં અચાનક ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. આ અઠવાડિયે જ સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ આશરે ₹13,700નો ઘટાડો થયો છે. ચાંદીમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ છતાં સોનાના ભાવ અચાનક કેમ ઘટ્યા છે અને તેને કોણ વેચી રહ્યું છે?
અમેરિકામાં ઊંચા વ્યાજ દર રોકાણકારોને દૂર કરી રહ્યા છે
આ ઘટાડા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ છે. ફેડરલ રિઝર્વે સંકેત આપ્યો છે કે વ્યાજ દર લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેશે. જ્યારે વ્યાજ દર ઊંચા હોય છે, ત્યારે રોકાણકારો બોન્ડ અથવા ડોલર-ડિનોમિનેટેડ રોકાણ જેવી સંપત્તિઓ પસંદ કરે છે, જે વધુ સારું વળતર આપે છે. આનાથી સોનાની માંગ ઓછી થાય છે, જેના કારણે તેના ભાવમાં ઘટાડો થાય છે.
ડોલરની મજબૂત સ્થિતિ
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનાનો વેપાર યુએસ ડોલરમાં થાય છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે અન્ય ચલણોનો ઉપયોગ કરતા ખરીદદારો માટે સોનું વધુ મોંઘું થઈ જાય છે. આનાથી વૈશ્વિક માંગ ઓછી થાય છે, જેની કિંમતો પર અસર પડે છે.
ચીનના પગલાથી બજાર હચમચી ગયું
- બીજું મુખ્ય કારણ પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇનાએ સોનાની ખરીદી બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ચીન વિશ્વમાં સોનાનો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે, અને તેની ખરીદીની રીતમાં કોઈપણ ફેરફારની વૈશ્વિક અસરો પડે છે. આ પ્રતિબંધે રોકાણકારોને સતર્ક કર્યા છે અને બજારની ભાવનાને નકારાત્મક બનાવી દીધી છે.
- સોનાના ભાવ દર મહિને સતત વધી રહ્યા હતા, અને ઘણા રોકાણકારો નફો કમાઈ રહ્યા હતા. જોકે,અનિશ્ચિતતાએ તેમને તેમના નફાને હેજ કરવાની મંજૂરી આપી. આ નફા-વપરાશને કારણે વેચાણનું દબાણ વધુ વધ્યું, જેના કારણે ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો.
સોનું કોણ વેચી રહ્યું છે?
સંસ્થાકીય રોકાણકારો જેવા મોટા ખેલાડીઓ હાલમાં સૌથી મોટા વેચાણકર્તાઓમાંના એક છે. તેઓ તેમના પોર્ટફોલિયોને સમાયોજિત કરી રહ્યા છે અને તેમના નાણાંને એવી સંપત્તિઓમાં સ્થાનાંતરિત કરી રહ્યા છે જે ટૂંકા ગાળામાં વધુ સારું વળતર આપે છે. જ્યારે આવા મોટા રોકાણકારો વેચાણ કરે છે, ત્યારે બજાર તરત જ પ્રતિક્રિયા આપે છે.
એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સમાંથી પૈસા ઉપાડવા
ગોલ્ડ એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ પણ સતત બહાર નીકળી રહ્યા છે. આ સૂચવે છે કે રિટેલ અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો બંને સોનામાં તેમનો રોકાણ ઘટાડી રહ્યા છે. વધુમાં, લિવરેજ્ડ ટ્રેડર્સ, એટલે કે, જેમણે ઉધાર નાણાંથી રોકાણ કર્યું હતું, તેઓ નુકસાન ઘટાડવા માટે ઝડપથી તેમની પોઝિશન છોડી રહ્યા છે. આવા કિસ્સાઓમાં, કિંમતોમાં થોડો ઘટાડો પણ વ્યાપક વેચાણને ઉત્તેજિત કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો- TV પર નાગિનોને રોકેટ લોન્ચ કરતા જોઈ દર્શકોના માથા ચકરાયા, સોશિયલ મીડિયા પર યુઝર્સે ઉડાવી મજાક!
