1947માં સ્વતંત્રતા દરમિયાન જ્યારે ભારત અને પાકિસ્તાનનું વિભાજન થયું, ત્યારે બંને દેશોની રાજકીય સીમાઓ બદલાઈ ગઈ, પરંતુ વાસ્તવિક પડકાર લોકોની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂરી કરવાનો હતો. ભારતમાં વિકાસ ધીમે ધીમે શરૂ થયો, પરંતુ પાકિસ્તાનમાં લોકોને મૂળભૂત જરૂરિયાતો, ખાસ કરીને વીજળી, પાણી અને રસ્તા જેવી સુવિધાઓ, ગરીબી, બેરોજગારી માટે વર્ષો સુધી સંઘર્ષ કરવો પડ્યો.
પાકિસ્તાનની રચના પછી ઘણા સમય પછી દેશના ઘણા ભાગોમાં વીજળી પહોંચી હતી, પરંતુ કેટલાક મોટા વિસ્તારો એવા હતા જે આઝાદી પછી પણ લગભગ 40 વર્ષ સુધી અંધકારમાં રહ્યા. ચાલો તેમના વિશે જાણીએ.
કયા વિસ્તારો અંધારામાં રહ્યા?
ભારત સ્વતંત્ર થયા પછી, સિંધ પ્રાંતના કેટલાક ભાગો જેમ કે બલુચિસ્તાન અને સરહદી પ્રાંત (હવે ખૈબર પખ્તુનખ્વા) 1980 ના દાયકા સુધી વીજળીની ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા હતા. આ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને માત્ર મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ જ નહોતો, પરંતુ શિક્ષણ, રોજગાર અને આરોગ્ય સંબંધિત ઘણી સમસ્યાઓનો પણ સામનો કરવો પડ્યો હતો. ચાલો જાણીએ કે આ વિસ્તારોમાં વીજળી અને અન્ય સુવિધાઓ કેમ ઉપલબ્ધ નહોતી.
આ વિસ્તારો અંધારામાં કેમ રહ્યા?
- બલુચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વાના પહાડી અને દુર્ગમ વિસ્તારો માટે ભૌગોલિક મુશ્કેલીઓ એક મોટી સમસ્યા છે. અહીં વીજળીના થાંભલા અને વાયર લગાવવાનું સરળ કાર્ય નહોતું.
- બીજી મોટી સમસ્યા એ હતી કે સ્વતંત્રતા પછી, પાકિસ્તાનની શરૂઆતની સરકારો મોટા શહેરો અને ઉદ્યોગોને વીજળી પૂરી પાડવા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી હતી. આ કારણે, દૂરના ગ્રામીણ અને આદિવાસી વિસ્તારો પાછળ રહી ગયા.
- બલુચિસ્તાનમાં અલગતાવાદી ચળવળો અને સ્થાનિક સંઘર્ષોએ વિકાસ કાર્યની ગતિ ધીમી કરી દીધી. રાજકીય અસ્થિરતા અને બળવાને કારણે વિકાસ ગતિ પકડી શક્યો નહીં.
- શરૂઆતના તબક્કામાં, પાકિસ્તાન પાસે નાણાકીય સંસાધનોનો અભાવ હતો અને તેથી તેની આર્થિક સ્થિતિ નબળી હતી. આ કારણે, લાંબા અંતરના વીજ પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ થતો રહ્યો.
પાકિસ્તાનના આ વિસ્તારોમાં પરિવર્તન ક્યારે આવ્યું?
1980ના દાયકામાં, પાકિસ્તાનમાં કેટલાક મોટા પાવર પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થયા, ત્યારબાદ ત્યાં પરિવર્તન શરૂ થયું. જ્યારે પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં ગુડ્ડુ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં સિંધુ નદી પરના તરબેલા ડેમથી ઉત્પાદન વધ્યું. આ પછી, ટ્રાન્સમિશન લાઇનો ધીમે ધીમે તે વિસ્તારોમાં પહોંચી. 1980ના દાયકાના અંતમાં અને 1990ના દાયકાની શરૂઆતમાં, ઘણા ગામડાઓમાં પહેલીવાર વીજળીના બલ્બ પ્રગટ્યા અને લોકોના ઘરો પ્રકાશિત થયા.
આજે શું પરિસ્થિતિ છે?
આજે, બલુચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં પરિસ્થિતિ બહુ સારી નથી. મોટાભાગના ભાગોમાં હજુ પણ વીજળી ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ સમસ્યા હજુ પણ સમાપ્ત થઈ નથી. લોડ શેડિંગ અને વીજળી ચોરી સામાન્ય છે. ઘણા દૂરના ગામડાઓમાં હજુ પણ 24 કલાક વીજળી મળતી નથી. આધુનિક ઉદ્યોગ અને વ્યવસાય માટે હજુ પણ વીજળી પુરવઠો પૂરતો નથી.
