આધુનિક ઘઉંના આગમન પહેલાં તે ડેક્કન અને દક્ષિણ ભારતના ઘણા વિસ્તારોમાં મુખ્ય ઘઉં હતા.

ખપલી તરીકે કેમ ઓળખાયુ ?

મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં 'ખપલી' નામ સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે. વિશ્વના મોટાભાગના ભાગોમાં, તેને એમ્મર કહેવામાં આવે છે, ઇટાલીમાં તેને ફેરો મેડિયો કહેવામાં આવે છે, અને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગોમાં તેને સામ્બા કહેવામાં આવે છે. પુરાતત્વીય પુરાવા સૂચવે છે કે એમ્મર ઘઉં 6000-5000 બીસીઇથી હાલના પાકિસ્તાનમાં આવેલા મેહરગઢમાં ઉગાડવામાં આવે છે. હડપ્પા વસાહતોમાં તેની ખેતી કરવામાં આવતી હતી.

અચાનક કેમ આવ્યું ચર્ચામાં ?

તાજેતરના વર્ષોમાં, પરંપરાગત અનાજ અને ઓછી પ્રક્રિયાવાળા ખોરાકમાં રસ વધી રહ્યો છે. ડાયાબિટીસ, સ્થૂળતા અને પાચન સમસ્યાઓના કારણે લોકો વધુ કુદરતી માનવામાં આવતા અનાજ શોધવા લાગ્યા છે. આ કારણે ખપલીનો લોટ ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે. તેમાં પ્રમાણમાં વધારે ફાઇબર છે. તેમાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ સારું હોય છે. પ્રમાણમાં ઓછું ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ છે. લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે. ત્રણ રોટલી દૈનિક ફાઇબરની જરૂરિયાતના લગભગ 34% પૂરા પાડે છે. તે આયર્ન અને બી વિટામિનનો સારો સ્ત્રોત છે.

ભારતના રસોઇયાઓ આપી રહ્યા છે પ્રોત્સાહન

ઘણા પ્રખ્યાત ભારતીય રસોઇયાઓ ખાપલી લોટના વળતરને ફક્ત સ્વાસ્થ્ય વલણને કારણે જ નહીં, પરંતુ તેના સ્વાદ, પોત, ઇતિહાસ અને ભારતીય ખાદ્ય વારસાને કારણે પણ પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે. રસોઇયાઓ કહે છે કે, આધુનિક ઘઉંએ તેનો સ્વાદ ગુમાવ્યો છે. ઉગાડવામાં આવતા આધુનિક ઘઉં સામાન્ય રીતે આયાત કરવામાં આવે છે અને ખેતી અને ઉત્પાદન માટે વધુ સારા છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયામાં, ઘઉંનો મૂળ સ્વાદ અને સુગંધ ઓછો થઈ ગયો છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, 1990 અને 2000 ના દાયકામાં, ભારતના ઘણા ટોચના રેસ્ટોરાં પશ્ચિમી તકનીકો અને વિદેશી ઘટકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હતા. હવે, રસોઇયાઓની એક નવી પેઢી ભારતીય ખાદ્ય ઇતિહાસ તરફ પાછા ફરી રહી છે. તેઓ અવલોકન કરી રહ્યા છે, શીખી રહ્યા છે અને અન્વેષણ કરી રહ્યા છે.

શુ તે છે સુપરફૂડ ?

ના, તેને ચમત્કારિક સુપરફૂડ માનવું યોગ્ય રહેશે નહીં. પોષણશાસ્ત્રીઓ એમ પણ કહે છે કે તે નિયમિત ઘઉંનો વિકલ્પ હોઈ શકે છે. પરંતુ તે કોઈ જાદુઈ ગોળી નથી. મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં ખેડૂતો દ્વારા ખપલી ઘઉં મર્યાદિત પ્રમાણમાં ઉગાડવામાં આવે છે. જોકે, ભારતમાં તેનું ઉત્પાદન કુલ ઘઉંના ઉત્પાદનના માત્ર 1% જેટલું જ છે. આ ઘઉં ભારતમાં દરેક જગ્યાએ ઉગાડવામાં આવતા નથી. હાલમાં, તે મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં ઉગાડવામાં આવે છે. તે ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં પણ ઉગાડવામાં આવે છે. તે મધ્યપ્રદેશમાં પણ મર્યાદિત માત્રામાં ઉગાડવામાં આવે છે. પુણે, અહમદનગર, સોલાપુર અને મહારાષ્ટ્રના વિદર્ભ પ્રદેશ ખાસ કરીને તેની ગુણવત્તા માટે જાણીતા છે.

આ પણ વાંચોઃ Japan અને Philippinesની કાર્યવાહીથી China થયુ ગુસ્સે, હવે શુ કરશે જિનપિંગ?, જાણો