Knowledge: નદી, રેલ્વે કે હાઇવે... કયા પુલનું આયુષ્ય સૌથી વધુ હોય છે, તે કેવી રીતે નક્કી થાય છે? જાણો જવાબ

ગુજરાતના વડોદરા જિલ્લામાં મહિસાગર નદી પર બનેલો પુલ અચાનક તૂટી પડ્યો. પુલ તૂટી પડવાથી ઘણા વાહનો નદીમાં પડી ગયા. આ અકસ્માતમાં 15 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને ઘણા લોકો ઘાયલ પણ થયા છે.

મહિસાગર નદી પર બનેલો આ પુલ 1985માં 100 વર્ષ માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તે માત્ર 40 વર્ષમાં જ તૂટી પડ્યો. પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે કે કયો પુલ કેટલા વર્ષ ચાલશે તે કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે? આ પુલ અકસ્માતે દેશભરના પુલોની સલામતી અંગે ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

જ્યારે પણ પુલ બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેની ઉંમર પણ તે સમયે નક્કી કરવામાં આવે છે. આપણે કેવી રીતે જાણી શકીએ કે પુલની ઉંમર પૂર્ણ થઈ ગઈ છે? અને શું પુલની ઉંમર વધારી શકાય છે?

પુલ બનાવતી વખતે કઈ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે?

જ્યારે પણ કોઈ પુલ બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે DPR તૈયાર કરતી વખતે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ હોય છે કે તે શા માટે બનાવવામાં આવી રહ્યો છે અને તેની ક્ષમતા કેટલી હશે? એટલે કે દરરોજ અને એક વર્ષમાં આ પુલ પરથી કેટલા વાહનો પસાર થશે. ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કર્યા પછી જ પુલની ઉંમર નક્કી કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે જો નદી પર પુલ બનાવવામાં આવી રહ્યો હોય, તો સામાન્ય નિયમ મુજબ તેની ઉંમર 100 વર્ષ નક્કી કરવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે રેલ્વે પુલની ઉંમર પણ 100 વર્ષ છે. બીજી બાજુ હાઇવે પરના પુલ ઓછામાં ઓછા 50 વર્ષ માટે બનાવવામાં આવે છે.

પુલ કેટલો સમય ચાલશે, તે કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

કોઈપણ પુલ બનાવવાની સામાન્ય રીતો છે જેમ કે કોંક્રિટ, સ્ટીલ અથવા લાકડા. લાકડાના પુલનું આયુષ્ય ટૂંકું હોય છે, તેથી તેનો ઉપયોગ લગભગ બંધ થઈ ગયો છે. હવે મોટાભાગના પુલ કોંક્રિટ અથવા સ્ટીલના બનેલા હોય છે. કોંક્રિટ અથવા સ્ટીલથી બનેલા પુલનું આયુષ્ય સામાન્ય રીતે લાંબુ હોય છે. પુલ કેટલો સમય ચાલશે તે પુલ બનાવવામાં વપરાતી સામગ્રી અને તેની ગુણવત્તા પર આધાર રાખે છે. પુલનું આયુષ્ય તેની ડિઝાઇન પર પણ આધાર રાખે છે.

શું પુલનું આયુષ્ય વધારી શકાય?

પુલનું આયુષ્ય વધારી શકાય છે. આ માટે પુલની નિયમિત જાળવણી અને સમારકામ જરૂરી છે. જો યોગ્ય સમયે પુલનું સમારકામ કરવામાં આવે તો તેનું આયુષ્ય વધે છે.