વર્ષ 2008માં મુંબઈમાં થયેલા બ્લાસ્ટ મામલે થોડા દિવસો પહેલા મુંબઈની સ્પેશલ કોર્ટ નિર્ણય આપ્યો હતો ને સાધ્વી પ્રજ્ઞા ઠાકુર સહિત સાત આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા. કોર્ટનું કહેવું છે કે આ લોકો પર જે આરોપ લાગ્યો છે તે આરોપના ચોક્કસ પુરાવા નથી. માલેગાવ બ્લાસ્ટ ભારતનું સૌથી ચર્ચામાં રહેલી ઘટનામાંથી એક છે.
આજ થી 17 વર્ષ પહેલા આ ઘટના મહારાષ્ટ્રના નાસિક જિલ્લામાં થઈ હતી. આ ઘટનામાં વિસ્ફોટ માટે એક ફ્રીડમ બાઈકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનામાં છ લોકોના મોત થયા હતા અને 100થી વધારે લોકો ઘાયલ થયા હતા. આ વિસ્ફોટ પછી, ભગવા આતંકવાદ શબ્દ સૌથી વધુ ચર્ચામાં આવ્યો.
પહેલી વાર ક્યારે અને કોણે ભગવા આતંકવાદનો ઉપયોગ કર્યો?
માલેગાંવ વિસ્ફોટ પછી, એક નવો શબ્દ જન્મ્યો, જેને હિન્દુ આતંકવાદ નામ આપવામાં આવ્યું. આ શબ્દનો ઉપયોગ સૌપ્રથમ ગૃહમંત્રી પી ચિદમ્બરમે 2008 માં કર્યો હતો. તેમના પછી દિગ્વિજય સિંહે ભગવા આતંકવાદ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ભાજપે આ શબ્દનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. ભાજપે કહ્યું હતું કે આતંકવાદનો કોઈ ધર્મ હોતો નથી. આ વિસ્ફોટને હિન્દુ આતંકવાદ નામ આપવું એ હિન્દુ ધર્મ અને તેની સંસ્કૃતિની વિરુદ્ધ છે. આ પછી, આ શબ્દ માલેગાંવ વિસ્ફોટ, સમજૌતા એક્સપ્રેસ અને અજમેર શરીફ વિસ્ફોટ સાથે પણ જોડાયેલો છે.
ભગવો આતંકવાદ શું છે?
ભગવા આતંકવાદ શબ્દનો ઉપયોગ હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી સંગઠનો સાથે સંકળાયેલા લોકો જે હુમલાઓ અને હિંસામાં સામેલ છે તેનું વર્ણન કરવા માટે કરવામાં આવે છે. જોકે આ શબ્દનો ઉપયોગ સૌપ્રથમ 2002માં ગુજરાત રમખાણો પછી કરવામાં આવ્યો હતો. વિકિપીડિયા અનુસાર, ભગવા આતંકવાદ શબ્દનો ઉપયોગ સૌપ્રથમ 2002માં ફ્રન્ટલાઈમ નામના અંગ્રેજી મેગેઝિનના એક લેખમાં ગુજરાત રમખાણોને સંબોધવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ 2008માં મુંબઈમાં માલેગાંવ વિસ્ફોટ પછી આ શબ્દનો વધુ ઉપયોગ થયો હતો, કારણ કે તપાસના સંદર્ભમાં, વિસ્ફોટ સાથે સંકળાયેલા કથિત રીતે હિન્દુ સંગઠન સાથે સંકળાયેલા લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
ભગવો આતંકવાદ પર વિવાદ
કેસર આતંકવાદ શબ્દ ઘણા રાજકીય અને સામાજિક જૂથોમાં ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે. કેટલાક લોકો દલીલ કરે છે કે આ શબ્દનો ઉપયોગ એક કલંકિત રણનીતિ તરીકે થાય છે અને કોંગ્રેસે તેનો ઉપયોગ રાજકીય વિરોધ માટે કર્યો છે. કેટલાક લોકો એવી પણ દલીલ કરે છે કે આ શબ્દ ભ્રામક છે કારણ કે કેસરનો ઉપયોગ ફક્ત હિન્દુઓ દ્વારા જ નહીં પરંતુ બૌદ્ધ અને અન્ય ધર્મો દ્વારા પણ થાય છે.
