ભારતમાં સરકારી નોકરીઓને વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે. નોકરીની સુરક્ષાની વાત કરીએ તો તે સરકારી નોકરી ખાનગી નોકરી કરતા અનેક ગણી વધારે છે. આજના અનિશ્ચિત સમયમાં આ જ કારણ છે કે લોકો નોકરીની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારી નોકરીઓને વધુ પસંદ કરે છે. ઘણી વખત IAS ઓફિસર જેવા ઉચ્ચ સરકારી હોદ્દા પર બેઠેલા લોકો આવું કંઈક કરે છે.
જે પ્રશાસનને પસંદ નથી. તમે ઘણી વખત જોયું હશે કે સરકારના મંત્રીઓ અધિકારીઓને ધમકી આપે છે. અમે તમારો ગણવેશ કાઢી નાખીશું, અમે આ કરાવીશું, અમે તે કરાવીશું. તેઓ આવી વાતો કહે છે. પરંતુ ઘણીવાર એવું થતું નથી.
કોઈ IAS અધિકારીને નોકરી પરથી કાઢી શકતું નથી?
ભારતમાં જ્યારે સરકાર તેમના કામમાં અવરોધો ઉભા કરે છે ત્યારે સરકારી અધિકારીઓ માટે તેમનું કામ કરવું ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. આ કોઈથી છુપાયેલું નથી. દેશના લગભગ તમામ રાજ્યોમાં આવા કિસ્સાઓ વારંવાર નોંધાય છે જ્યાં IAS અધિકારીઓ અને સરકારી મંત્રીઓ વચ્ચે દલીલો જોવા મળે છે. IAS અધિકારીઓને તેમના કામ અંગે મંત્રીઓ દ્વારા ધમકીઓ અને ચેતવણી આપવામાં આવી છે. તેમને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવાની પણ વાતો થઈ છે.
ભારતમાં કોઈપણ IAS અધિકારીને નોકરી પરથી દૂર કરવા એટલું સરળ નથી. તેમજ આ અધિકારીઓની નિમણૂક સીધી કેન્દ્ર સરકાર કરે છે. અને તેમને નોકરી પરથી દૂર કરવા માટે એક કડક અને ખૂબ જ સ્પષ્ટ પ્રક્રિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. એટલા માટે કોઈ પણ મંત્રી કે મુખ્યમંત્રી ફક્ત આરોપના આધારે અથવા કોઈ વ્યક્તિગત દુશ્મનાવટને કારણે IAS અધિકારીને નોકરી પરથી દૂર કરી શકતા નથી.
IAS અધિકારીને ક્યારે અને કેવી રીતે દૂર કરી શકાય?
IAS અધિકારીને દૂર કરવા માટે એક સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું પડે છે. જો કોઈ IAS અધિકારી સામે ગંભીર આરોપો લાગે છે અને તે આરોપો તેની સામે સાબિત થાય છે, તો તેની સામે વિભાગીય તપાસ શરૂ કરવામાં આવે છે. તપાસ પછી, કેન્દ્ર સરકારની ભલામણ પર તેની સામે શિસ્તભંગના પગલાં લેવામાં આવે છે.
જેના માટે કેટલાક કિસ્સાઓમાં યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન એટલે કે યુપીએસસી, કર્મચારી વિભાગ અને રાજ્ય સરકારની સંમતિ પણ જરૂરી હોય છે. આ આખી પ્રક્રિયા દરમિયાન અધિકારીને પોતાનો ખુલાસો આપવાની સંપૂર્ણ તક પણ મળે છે. આ પછી, અંતિમ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવે છે. એટલે કે, એવું કહી શકાય કે IAS અધિકારીને તેના પદ પરથી દૂર કરવું એ સરળ કાર્ય નથી.
