આજે, પૃથ્વી નાના અને મોટા, રંગબેરંગી અને રંગહીન, બધા કદના પ્રાણીઓનું ઘર છે. ટાર્ડિગ્રેડ જેવા સૂક્ષ્મ જીવોથી લઈને વાદળી વ્હેલ જેવી વિશાળ માછલી સુધી, અસંખ્ય પ્રજાતિઓ છે. પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો હજુ પણ પૃથ્વી પરના સૌથી જૂના પ્રાણી વિશે અનિશ્ચિત છે. પૃથ્વી પર વિકસિત થયેલા સૌથી જૂના પ્રાણીઓની યાદીમાં સ્પોન્જ, ફ્યુનિસિયા અને ડિકિન્સોનિયા જેવા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે સૌથી જૂનું પ્રાણી કોમ્બ જેલી છે. કોમ્બ જેલીફિશના રંગસૂત્રો પર 2023નો અભ્યાસ સૂચવે છે કે તેઓ સૌથી જૂનું જાણીતું પ્રાણી હોઈ શકે છે.
કેમ્બ્રિયન સમયગાળામાં જીવન સ્વરૂપોનો સૌથી મોટો વિકાસ થયો
540 મિલિયન વર્ષ જૂના અવશેષોનો અભ્યાસ કેમ્બ્રિયન સમયગાળાની સમજ આપે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, માત્ર 1 કરોડ વર્ષના સમયગાળામાં લાખો નવી પ્રાણીઓની પ્રજાતિઓ ઉભરી આવી, જેમાં પ્રારંભિક આર્થ્રોપોડ્સ, મોલસ્ક અને કોર્ડેટ્સનો સમાવેશ થાય છે, જે કરોડઅસ્થિધારી પ્રાણીઓના પૂર્વજો હતા. આજના મોટાભાગના પ્રાણીઓ આમાંથી ઉત્ક્રાંતિ પામ્યા છે. આ નમૂનાઓ બ્રિટિશ કોલંબિયામાં સંરક્ષિત ખડક, બર્ગેસ શેલમાંથી લેવામાં આવ્યા હતા.
રિસર્ચ કરવી કેમ મુશ્કેલ છે?
1950ના દાયકામાં શોધાયેલા પ્રથમ અવશેષો 635 થી 540 મિલિયન વર્ષ પહેલાંના એડિયાકરન સમયગાળાના પ્રાણીઓ તરીકે ઓળખાયા હતા. તેમના શરીર નરમ, ગોળાકાર હતા, જે જેલીફિશ, દરિયાઈ એનિમોન અને જળચરો જેવા હતા. કારણ કે તેમના નરમ પેશીઓ અવશેષોને સાચવવાનું મુશ્કેલ બનાવે છે, તેથી તેમનો અભ્યાસ કરવો મુશ્કેલ છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ પ્રારંભિક પ્રાણીઓના અવશેષોમાં કોઈ ચોક્કસ પેટર્ન નથી.
જળચરો અને કોમ્બ જેલીફિશ વચ્ચેની ચર્ચા
ટર્નરના મતે, 890 મિલિયન વર્ષ જૂનો અશ્મિ સૂચવે છે કે જળચરો સૌથી જૂના જીવંત પ્રાણીઓ છે. 2021 માં નેચર જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલ તેમનો પેપર અસંમત છે. જોકે, ઘણા વૈજ્ઞાનિકો અસંમત છે. હવે, આધુનિક પ્રાણીઓના જીનોમનો અભ્યાસ કરવા માટે મોલેક્યુલર ઘડિયાળોનો ઉપયોગ કરીને, તેઓ તેમના પૂર્વજોને શોધી શકે છે. 2023 માં, આધુનિક કેટેનોફોર્સ અથવા કોમ્બ જેલીફિશના રંગસૂત્રોના અભ્યાસમાં સૂચવવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ પૃથ્વી પરના સૌથી જૂના પ્રાણીઓ હોઈ શકે છે, જે 600 થી 700 મિલિયન વર્ષો પહેલા ઉભરી આવ્યા હતા. આધુનિક કોમ્બ જેલીફિશમાં વધુ જટિલ શરીર હોય છે, જેમાં સ્પોન્જ કરતાં વધુ વિકસિત સ્નાયુઓ અને ચેતાતંત્ર હોય છે. વર્ષોથી, સૌથી જૂના પ્રાણીઓ તરીકે આ બંનેની સ્થિતિ અંગે ચર્ચા થઈ રહી છે.
