Oil Price in Nepal : ભારતથી નેપાળમાં ઓઈલ જાય છે, ત્યાં તે સસ્તું છે કે મોંઘું?

નેપાળમાં બગડતી પરિસ્થિતિની અસર ભારત-નેપાળ સરહદ પર પણ જોવા મળી રહી છે. નેપાળને અડીને આવેલી સરહદો પર એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું છે. સરહદ બંધ થવાને કારણે નાગરિકોની અવરજવર અને વેપાર સંપૂર્ણપણે બંધ છે. ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના વેપાર સંબંધો ખૂબ જ ગાઢ છે. નેપાળની અર્થવ્યવસ્થા મોટાભાગે ભારત પર નિર્ભર છે, ખાસ કરીને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, વીજળી, દવાઓ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ માટે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે નેપાળ ભારતથી આવતા ઓઈલનો ઉપયોગ કરે છે.

નેપાળ-ભારત વેપાર

આંકડા મુજબ, નેપાળના કુલ વેપારના 60 ટકાથી વધુ ભારત સાથે થાય છે. નેપાળ ભારતમાંથી મોટા પ્રમાણમાં ઓઈલ, દવાઓ, મશીનરી અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સની નિકાસ કરે છે. 2024ના આંકડા મુજબ, ભારતે નેપાળને $2.19 બિલિયનના પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરી હતી, જે નેપાળની ઓઈલ જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ છે. ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC) નેપાળને ઓઈલ સપ્લાય કરે છે અને ત્યાં તેનું વિતરણ પણ કરે છે.

નેપાળમાં ઓઈલ ભારત કરતાં કેટલું સસ્તું?

પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે ભારતથી નેપાળમાં આવતું ઓઈલ સસ્તું છે કે મોંઘુ? આશ્ચર્યજનક રીતે, મોટાભાગે નેપાળમાં ભારત કરતાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ સસ્તું વેચાય છે. ભારત કરતાં નેપાળમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ ઘણા સસ્તા ભાવે વેચાય છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે નેપાળમાં ઓછો કર અને સસ્તી સપ્લાય ચેઇન છે, જ્યારે ભારતમાં ભારે ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે. નેપાળમાં ઓઈલ ભારત કરતાં 20-25 રૂપિયા સસ્તું મળે છે. નેપાળની સરહદ પર રહેતા ભારતીયો ઘણીવાર આનો લાભ લે છે.

ઓઈલની દાણચોરી પણ થાય છે

ભારતના ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના સરહદી વિસ્તારોના લોકો સસ્તા ઓઈલ ખરીદવા માટે નેપાળ જાય છે અને ક્યારેક ઓઈલની દાણચોરી પણ થાય છે. નેપાળના પેટ્રોલ પંપો પર ભારતીય વાહનોની ભીડ હોય છે અને દાણચોરો મોટો નફો કમાય છે. જોકે સશસ્ત્ર સીમા દળ અને પોલીસે સરહદ પર દાણચોરી રોકવા માટે પગલાં લીધાં છે, ખુલ્લી સરહદોને કારણે આ પડકાર યથાવત છે.