બોલીવુડ અભિનેતા આમિર ખાન ત્રીજી વખત વરરાજા બનવા જઈ રહ્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, તેમણે પોતાની પાર્ટનર ગૌરી સ્પ્રેટ સાથે 5 જુલાઈએ લગ્ન કરવાની પુષ્ટિ કરી દીધી છે. આ સમાચાર સામે આવતાની સાથે જ બંનેના સંબંધોની સાથે સાથે તેમની વચ્ચે રહેલા 14 વર્ષની ઉંમરના તફાવતને લઈને પણ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. એવામાં સવાલ ઉઠે છે કે શું સફળ સંબંધ માટે પતિ-પત્ની વચ્ચે ઉંમરનો એક નક્કી તફાવત હોવો જરૂરી છે કે પછી આ માત્ર સામાજિક વિચારસરણીનો એક ભાગ છે?.

ભારતીય સમાજમાં શું છે નિયમ?

ભારતીય સમાજમાં લાંબા સમયથી એવું માનવામાં આવે છે કે પતિની ઉંમર પત્ની કરતાં વધુ હોવી જોઈએ. સામાન્ય રીતે ત્રણથી પાંચ વર્ષનો તફાવત પરફેક્ટ માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને અરેન્જ્ડ મેરેજમાં. જો કે બદલાતા સમય સાથે આ વિચારસરણી ધીમે ધીમે બદલાઈ રહી છે. આજે એવા ઘણા ચર્ચિત કપલ છે જેમણે ઉંમરના પરંપરાગત નિયમોને પડકાર આપ્યો છે. ઉદાહરણ તરીકે, પ્રિયંકા ચોપરા અને નિક જોનાસ વચ્ચે લગભગ 10 વર્ષનો તફાવત છે, જ્યારે શાહિદ કપૂર અને મીરા રાજપૂતના સંબંધોમાં લગભગ 15 વર્ષનો તફાવત છે. તેમ છતાં તેમના સંબંધો સફળ માનવામાં આવે છે.

એજ ગેપથી શું ફેર પડે છે?

સાયન્સની વાત કરીએ તો એક્સપર્ટ્સ માને છે કે લગ્નમાં માત્ર ઉંમર નહીં, પરંતુ શારીરિક, માનસિક અને ઇમોશનલ પરિપક્વતા વધુ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. સાયન્ટિફિક સ્ટડીઝ અનુસાર, છોકરીઓમાં હોર્મોનલ બદલાવ સામાન્ય રીતે છોકરાઓની સરખામણીમાં વહેલા શરૂ થઈ જાય છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા કિસ્સાઓમાં મહિલાઓ ઇમોશનલ રીતે પ્રમાણમાં વહેલી પરિપક્વ થઈ જાય છે. ભારતમાં લગ્નની કાનૂની ઉંમર છોકરીઓ માટે 18 વર્ષ અને છોકરાઓ માટે 21 વર્ષ નક્કી થયેલી છે, તેથી ત્રણ વર્ષનો તફાવત અવારનવાર સંતુલિત માનવામાં આવે છે. પરંતુ એનો અર્થ એ નથી કે આનાથી વધુ ઉંમરનો તફાવત સંબંધને નબળો પાડી દેશે.

કઈ બાબતો મહત્વ ધરાવે છે?

રિલેશનશિપના વિષયો પર માહિતી આપતી વેબસાઇટ Psychcentral અનુસાર, અમેરિકન સાયકોલોજિસ્ટ ડૉ. લોરેન ઓલ્સનનો વિચાર ખૂબ જ રસપ્રદ છે. તેમનું કહેવું છે કે મોટાભાગના કપલ્સને એવું લાગે છે કે તેઓ એક જ ઉંમરના છે. આપણી પાસે ક્રોનોલોજિકલ ઉંમર, સાયકોલોજિસ્ટ ઉંમર, શારીરિક ઉંમર અને જાતીય ઉંમર હોય છે. ઉંમરમાં તફાવત ધરાવતા ઘણા કપલ્સ છેલ્લી ત્રણ બાબતોમાં ઘણી હદ સુધી એક સમાન હોય છે. એટલે કે સંબંધ માત્ર જન્મતારીખથી નક્કી નથી થતો, પરંતુ વિચારસરણી, લાગણીઓ અને લાઇફસ્ટાઇલની સમાનતા પણ મહત્વપૂર્ણ હોય છે.

વધારે એજ ગેપમાં શું મુશ્કેલી પડે છે?

ઉંમરના મોટા તફાવતવાળા સંબંધોમાં કેટલાક પડકારો પણ સામે આવી શકે છે. કાઉન્સિલર બ્રેન્ડી પોર્ચેના જણાવ્યા અનુસાર, 10 થી 15 વર્ષ કે તેથી વધુના તફાવતમાં બંને પાર્ટનર્સના જીવનના અનુભવો અલગ હોઈ શકે છે. આવા સંબંધોમાં સ્વાસ્થ્ય, એનર્જી લેવલ, પરિવાર શરૂ કરવાની યોજના અને જીવનની પ્રાથમિકતાઓને લઈને મતભેદો જોવા મળી શકે છે.