આજના સમયમાં વજન ઘટાડવા અને ફિટ રહેવા માટે લોકો અવારનવાર પોતાના મનપસંદ ખોરાકનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરી દેતા હોય છે. ઘણા લોકો ઉત્સાહમાં આવીને અચાનક અત્યંત કડક ડાયેટ પ્લાન અપનાવે છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી તેનું પાલન કરવું વ્યવહારિક રીતે શક્ય બનતું નથી. આ જ કારણે ડૉક્ટરો અને આરોગ્ય નિષ્ણાતો હવે એક અત્યંત સરળ અને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ સૂચવે છે, જેને "ફાઇબર ડિસ્પ્લેસમેન્ટ" (Fiber Displacement) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ આહાર પદ્ધતિની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આમાં તમારે તમારા પરંપરાગત ભોજનને બદલવાની કે ભૂખ્યા રહેવાની બિલકુલ જરૂર પડતી નથી.
શું છે આ ફાઇબર ડિસ્પ્લેસમેન્ટ ટ્રિક?
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ફાઇબર ડિસ્પ્લેસમેન્ટનો સીધો અર્થ એ છે કે તમે અત્યારે જે નિયમિત ખોરાક ખાઓ છો તે જ ચાલુ રાખો, પરંતુ તેમાં ચાલાકીપૂર્વક નાની-નાની વસ્તુઓ ઉમેરીને શરીર માટે જરૂરી એવા ફાઇબરનું પ્રમાણ વધારી દો. ડૉક્ટરો તેને રોજિંદા આહારમાં સામેલ કરવા માટે કેટલીક સ્માર્ટ ટિપ્સ આપે છે:
સવારની સ્મૂધી: જો તમે સવારે કોઈ હેલ્થ ડ્રિંક કે સ્મૂધી પીતા હોવ, તો તેમાં થોડી પાલક (Spinach) ક્રશ કરીને ઉમેરી દો. આનાથી સ્મૂધીના મૂળ સ્વાદમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં થાય, પરંતુ શરીરને ભરપૂર પ્રમાણમાં ફાઇબર અને માઇક્રોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ મળી જશે.
પાસ્તા અને ગ્રેવી: તમે ઘરે રાંધેલા સફેદ કઠોળ (White Beans) અથવા સામાન્ય દાળને પાસ્તા, શાકની ગ્રેવી કે સૂપમાં સરળતાથી મિક્સ કરી શકો છો. સફેદ કઠોળના માત્ર એક નાનકડા ચોથા ભાગના ડબ્બા (Quarter Can) જેટલું પ્રમાણ પણ ભોજનમાં આશરે 4 ગ્રામ જેટલું ફાઇબર વધારી દે છે.
દહીં અને અળસીના બીજ: નિયમિત ખાવામાં આવતા દહીંની વાટકીમાં માત્ર બે ચમચી પીસેલા અળસીના બીજ (Flaxseeds) ઉમેરી દેવાથી વધારાનું ૪ થી ૬ ગ્રામ ફાઇબર પ્રાપ્ત થાય છે.
આ નાનકડી ટ્રીકની મદદથી કોઈ પણ વધારાની મહેનત વગર, દિવસના પહેલા ભાગમાં જ તમારા શરીરને આશરે ૧૦ ગ્રામ જેટલું ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળું ફાઇબર મળી જાય છે.
માત્ર ફાઇબરની માત્રા જ નહીં, તેની વિવિધતા (Variety) પણ જરૂરી
ડૉક્ટરો ખાસ ભાર પૂર્વક સમજાવે છે કે આહારમાં માત્ર ફાઇબરનું પ્રમાણ વધારવું પૂરતું નથી, પરંતુ તે અલગ-અલગ સ્ત્રોતોમાંથી આવે તે પણ તેટલું જ મહત્ત્વનું છે. પાલક, અળસી, વટાણા અને કઠોળ જેવા જુદા-જુદા ખાદ્યપદાર્થોમાંથી મળતું ફાઇબર પેટમાં રહેલા વિવિધ પ્રકારના સારા બેક્ટેરિયાને પોષણ પૂરું પાડે છે. અનેક તબીબી અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ફાઇબરની આ વિવિધતા આંતરડાના માઇક્રોબાયોમ (Gut Microbiome) ને સુધારે છે અને પાચનતંત્રને અસાધારણ રીતે મજબૂત બનાવે છે.
લાંબા ગાળાના મોટા ફાયદા
આપણે આપણા રોજિંદા ભોજનમાં અત્યંત નાના ફેરફારો કરીને પણ મોટું પરિણામ મેળવી શકીએ છીએ. ઉદાહરણ તરીકે, સવારના બ્રેકફાસ્ટમાં સ્ક્રેમ્બલ્ડ ઇંડા કે ભુરજી બનાવતી વખતે તેમાં ફ્રોઝન વટાણા અથવા છૂંદેલા એવોકાડો ઉમેરી શકાય છે. તેવી જ રીતે ભોજનમાં સામાન્ય સફેદ ચોખાના સ્થાને બ્રાઉન રાઇસનો ઉપયોગ શરૂ કરી શકાય છે. ભલે આ ફેરફારો દેખાવામાં બહુ સામાન્ય લાગે, પરંતુ લાંબા ગાળે તે વજન નિયંત્રિત રાખવામાં અને કાયમી ફિટનેસ જાળવવામાં અદ્દભુત સાબિત થાય છે.
આ પણ વાંચોઃ Chinaના જંગલોમાંથી ભારતીયોની લાઈફલાઈન બનતી 'ચા' નો જાણો 5000 વર્ષ જૂનો રસપ્રદ ઇતિહાસ
