આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં ગાર્ડનિંગ એટલે કે બાગકામ માત્ર એક શોખ નથી રહ્યો, પરંતુ માનસિક શાંતિ અને કુદરત સાથે જોડાવાનું એક સશક્ત માધ્યમ બની ગયું છે. ઘણા લોકો પોતાના ઘરના આંગણે કે બાલ્કનીમાં નાનો બગીચો બનાવવા માંગે છે, પરંતુ બજારમાં મળતા મોંઘા કેમિકલયુક્ત ખાતર અને કીટનાશકોનો ખર્ચ જોઈને શોખથી દૂર રહે છે..
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આપણા પૂર્વજો કોઈ પણ ખર્ચ વગર માત્ર ઘરની નકામી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરીને જ બગીચાને નંદનવન જેવો હરિયાળો રાખતા હતા? આજે આપણે એવા 5 અસરકારક 'રેટ્રો ગાર્ડનિંગ હેક્સ' વિશે જાણીશું જે તમારા છોડને કુદરતી પોષણ આપશે અને તમારા પૈસા પણ બચાવશે.
ઈંડાની ટ્રે અને છાલ એક પરફેક્ટ ઓર્ગેનિક નર્સરી
નવો છોડ ઉગાડવા માટે આપણે મોંઘી પ્લાસ્ટિકની સીડ્સ ટ્રે ખરીદીએ છીએ, જે પર્યાવરણ માટે પણ નુકસાનકારક છે. તેને બદલે ઘરમાં આવતી ઈંડાની ખાલી ટ્રેનો ઉપયોગ કરો. ઈંડાના છિલકાને હળવેથી ઉપરથી તોડો અને તેમાં માટી ભરીને બીજ રોપો. આ છિલકાને ઈંડાની ટ્રેમાં સુરક્ષિત રીતે રાખી શકાય છે. જ્યારે છોડ થોડો મોટો થાય, ત્યારે તેને છાલ સહિત જ કુંડામાં રોપી દો. ઈંડાની છાલ જમીનમાં ભળીને છોડને પુષ્કળ પ્રમાણમાં કેલ્શિયમ પૂરું પાડશે, જે છોડના મૂળિયા મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે.
વપરાયેલી કોફી છોડ માટે એનર્જી બૂસ્ટર
જો તમે કોફી પીવાના શોખીન હોવ, તો હવેથી તેનો કચરો (Coffee Grounds) ફેંકવાની ભૂલ ન કરતા. કોફીમાં નાઈટ્રોજન, પોટેશિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવા તત્વો ભરપૂર હોય છે.વપરાયેલી કોફીને સૂકવી લો અને કુંડાની માટીમાં માત્ર 20% જેટલી ભેળવો.આનાથી માટીની ફળદ્રુપતા વધે છે અને ખાસ કરીને ગુલાબ જેવા છોડમાં ફૂલોનો વિકાસ ઝડપી થાય છે.
નાળિયેરના છોતરા ઉનાળામાં છોડનું 'કુલર'
ગરમીના દિવસોમાં છોડમાં ભેજ જાળવી રાખવો એ સૌથી મોટો પડકાર છે. નાળિયેર પાણી પીધા પછી આપણે તેના છોતરા ફેંકી દઈએ છીએ, પણ તે ગાર્ડનિંગમાં અતિ ઉપયોગી છે. કુંડાની માટીની ઉપર નાળિયેરના છોતરાનું એક સ્તર પાથરી દો. તે સૂર્યના સીધા તાપથી માટીને બચાવશે અને ભેજ ઉડવા દેશે નહીં.તમે આ છોતરાને ઝીણા કાપીને મિક્સરમાં પીસીને ઘરે જ શુદ્ધ કોકોપીટ બનાવી શકો છો, જે માટીને પોચી રાખે છે.
કિચન વેસ્ટ: કચરો નહીં, પણ છોડનું અમૃત
રસોડામાં શાકભાજી કે ફળોના છોતરાને કચરાપેટીમાં નાખવાને બદલે તેનો ઉપયોગ લિક્વિડ ફર્ટિલાઇઝર બનાવવા માટે કરો.એક ડોલ કે જારમાં ફળો-શાકભાજીના છોતરા ભરો અને તેમાં પાણી ઉમેરો. 3-4 દિવસ સુધી તેને ઢાંકીને રાખો. ત્યારબાદ આ પાણીને ગાળી લો અને તેમાં થોડું સાદું પાણી ઉમેરીને છોડમાં નાખો.આ પોષક તત્વોથી ભરપૂર પાણી છોડને કુદરતી રીતે ઝડપથી વધવામાં મદદ કરે છે.
કુંડા કે ક્યારીઓમાં બિનજરૂરી ઘાસ ઉગી નીકળે છે જે મુખ્ય છોડનું પોષણ ખેંચી લે છે. જૂના છાપા અહીં ખૂબ કામ લાગે છે.કુંડાની માટી પર અખબારના 4 થી 6 પડ પાથરી દો અને તેના પર થોડું પાણી છાંટો જેથી તે ચોંટી જાય. તેની ઉપર સૂકા પાંદડા કે માટી નાખી દો.આનાથી સૂર્યપ્રકાશ નીચે સુધી પહોંચશે નહીં અને નીંદણ ઉગશે જ નહીં. સમય જતાં આ કાગળ માટીમાં ભળીને ખાતર બની જશે.
બાગકામ એ પ્રકૃતિની સેવા છે. જો આપણે ઘરની નકામી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરીને ગાર્ડનિંગ કરીએ, તો તે આર્થિક રીતે સસ્તું તો છે જ, સાથે સાથે પર્યાવરણ માટે પણ 'ઝીરો વેસ્ટ' અભિગમ છે. આજે જ આ રેટ્રો હેક્સ અપનાવો અને તમારા બગીચાને કુદરતી રીતે લહેરાતો કરો!
આ પણ વાંચો: માત્ર 10 રૂપિયામાં મેળવો ફેસિયલ જેવો ગ્લો! રસોડાની આ 5 વસ્તુઓ ચહેરા પર લાવશે અદ્ભુત ચમક