નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ નાના વેપારીઓમાં યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) અપનાવવાના માળખાને વિસ્તૃત કરવા માટે 'UPI વ્યાપાર સક્ષમ યોજના' શરૂ કરી છે. આ યોજના હેઠળ પાત્રતા માપદંડોને પૂર્ણ કરવા પર પ્રતિ ભૌતિક QR કોડ ₹300 અને પ્રતિ સાઉન્ડબોક્સ ₹750ના પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે.
NPCI ની નવી પહેલ
તાજેતરમાં 11 નવેમ્બરના રોજ જારી કરાયેલા પરિપત્રમાં NPCI એ જણાવ્યું હતું કે આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ નવા નાના વેપારીઓને UPI પર ઓનબોર્ડ કરવાનો અને નાના શહેરો તથા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં UPI વ્યવહારોને સતત પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ યોજના ખાસ કરીને ટાયર 3 થી ટાયર 6 કેન્દ્રો, ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યો, જમ્મુ-કાશ્મીર, લદ્દાખ અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સૂચિત યોજનાઓ હેઠળ આવતા પાત્ર વેપારીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
પરિપત્ર અને પ્રોત્સાહન માળખાની વિગતો
પરિપત્ર અનુસાર, આ યોજનામાં UPI સ્વીકૃતિ માળખા (જેમ કે ભૌતિક QR કોડ અને સાઉન્ડબોક્સ)નો ઉપયોગ સામેલ છે. વધુમાં, સતત ઉપયોગ અને વધેલા વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વ્યવહાર-સંબંધિત પ્રોત્સાહનો પણ પૂરા પાડવામાં આવશે. આ પ્રોત્સાહન માળખામાં ત્રણ મુખ્ય ઘટકો છે: નવા વેપારીઓ ઉમેરવા, વ્યવહારોમાં વધારો અને વૃદ્ધિશીલ વૃદ્ધિ. આ માટે ભંડોળની ફાળવણી અનુક્રમે 30 ટકા, 50 ટકા અને 20 ટકા રાખવામાં આવી છે.
નવા વેપારીઓને ઓનબોર્ડ કરવા માટે પ્રોત્સાહન
નવા વેપારીઓને ઓનબોર્ડ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા 'ઘટક A' હેઠળ પ્રતિ QR કોડ ₹300 અને પ્રતિ સાઉન્ડબોક્સ ₹750ના પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે. આ યોજનાના લાભ માટે પાત્ર બનવા વેપારીઓ પાસે ત્રણમાંથી ઓછામાં ઓછા બે મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 25 પાત્ર વ્યવહારો હોવા જરૂરી છે, જેની કુલ વ્યવહાર કિંમત ઓછામાં ઓછી ₹5,000 પ્રતિ મહિને હોવી જોઈએ. આ સાથે વેપારીઓ લક્ષિત ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં સ્થિત હોવા જોઈએ અથવા કેન્દ્ર સરકારની સૂચિત યોજનાઓ હેઠળ આવરી લેવાયેલા હોવા જોઈએ.
વ્યવહાર વૃદ્ધિ અને વધારાના પુરસ્કારો
'ઘટક B' પ્રોત્સાહન ભંડોળનો 50 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જેનો હેતુ વ્યવહાર વૃદ્ધિને વેગ આપવાનો છે. આ અંતર્ગત પાત્ર વ્યવહાર વોલ્યુમમાં દરેક ત્રિમાસિક ગાળામાં ઓછામાં ઓછો ૫ ટકાનો વધારો થવો જોઈએ. આ પ્રોત્સાહન રકમ કુલ પાત્ર વ્યવહાર મૂલ્યના 0.03 ટકા પર નક્કી કરવામાં આવી છે, જેમાં લક્ષિત વિસ્તારો માટે વધારાના 50 ટકા પ્રોત્સાહનનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, ફંડના બાકીના 20 ટકા હિસ્સાને આવરી લેતા 'ઘટક C' નો ઉદ્દેશ્ય લક્ષિત ક્ષેત્રોમાં વધારાના વ્યવહારને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેની ગણતરી અગાઉના ક્વાર્ટરની સરખામણીમાં પાત્ર વ્યવહારોના વધારાના મૂલ્યના 0.20 ટકાના આધારે થશે. આ સમગ્ર યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નવા વેપારીઓને જોડવાનો અને ડિજિટલ ચુકવણી માટે UPI ના સતત ઉપયોગને મજબૂત બનાવવાનો છે.
આ પણ વાંચો : EPFO Alert: જો જો ઓક્ટોબરનું PF જમા કરાવવામાં મોડું ન થાય, આ રહી છેલ્લી તારીખ
