ભારતમાં ખાદ્ય પસંદગીઓ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. સ્વાદની સાથે, પોષણની જરૂરિયાત અને બજાર, ખાસ કરીને પ્રોટીન, બંને વધી રહ્યા છે.
ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં રોજગારીની તકો
ભારતની મોટી શાકાહારી વસ્તીને ધ્યાનમાં રાખીને, ખાદ્ય ક્ષેત્ર માટે પૂરતું પ્રોટીન પૂરું પાડવું એક મુખ્ય મુદ્દો બની રહ્યું છે. આ માટે, સરકાર વટાણામાંથી પ્રોટીન અર્ક અને પ્રોટીન આઇસોલેટ વિકસાવવા પર પણ કામ કરી રહી છે. ભારતનું ખાદ્ય બજાર આશરે $550-600 બિલિયનનું છે. આર્થિક વિકાસ અને શહેરીકરણને કારણે તે 6-7 ટકાના CAGR પર વધી રહ્યું છે. સરકાર ખાદ્ય પ્રક્રિયાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માને છે કારણ કે તે ખેડૂતો માટે વધુ મૂલ્ય બનાવે છે. રોકાણ આકર્ષે છે અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં રોજગારીની તકો ઉત્પન્ન કરે છે.
ખેડૂતોને પણ ફાયદો થશે
ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું રોજગાર ઉત્પન્ન કરનાર છે અને ઉત્પાદન GVAમાં આશરે 8 ટકાનું યોગદાન આપે છે. સરકારનું ધ્યાન ખાદ્ય ક્ષેત્રના તમામ 16 વ્યાપક પેટા ક્ષેત્રોમાં પ્રક્રિયાના સ્તરને વધારવા અને ખેડૂતોને વધુ લાભ આપવા પર છે. ભારત 2025-26 માં $53 બિલિયનના મૂલ્યના કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ખાદ્ય ઉત્પાદનોની નિકાસ કરશે. ભારતની કુલ કૃષિ નિકાસમાં પ્રોસેસ્ડ ઉત્પાદનોનો હિસ્સો આશરે 30% સુધી પહોંચી ગયો છે. આગામી પાંચ વર્ષમાં આ વૃદ્ધિને બમણી કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. ચોખા, માંસ, સીફૂડ, કોફી અને ચા ભારતના મુખ્ય નિકાસ ઉત્પાદનોમાં શામેલ છે.
ફૂડ પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગનો વિકાસ થવાની ધારણા
કોઇલનમેસીના એમડી મિલિંદ દીક્ષિતના મતે, સ્થાનિક વપરાશમાં વધારો, વધુ મૂલ્યવર્ધન, આધુનિક ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક બજાર સાથે મજબૂત જોડાણોને કારણે ભારતનો ફૂડ પ્રોસેસિંગ ક્ષેત્ર ઝડપથી વિકસી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 માં આ ક્ષેત્ર આશરે $382 બિલિયન સુધી પહોંચી ગયું છે અને નાણાકીય વર્ષ 2034 સુધીમાં આશરે $689 બિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે.
આ પણ વાંચોઃ પૃથ્વી પર 4 લાખ વર્ષ પહેલાં થઈ હતી પહેલી હત્યા! જાણો કઈ રીતે કરાયુ હતુ મર્ડર?