આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં કરિયર અને ઘરની જવાબદારીઓ નિભાવતા ઘણી સ્ત્રીઓ પોતાની ઊંઘ સાથે બાંધછોડ કરે છે. મોડી રાત સુધી મોબાઈલનો ઉપયોગ અથવા કામમાં વ્યસ્ત રહેવું એ હવે જીવનશૈલીનો ભાગ બની ગયું છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે રાત્રે ૧૧ વાગ્યા પછી જાગવું એ માત્ર થાક જ નથી લાવતું, પરંતુ સ્ત્રીઓના પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય (Fertility) પર ગંભીર નકારાત્મક અસરો કરી શકે છે?
સ્ત્રીઓના હોર્મોન્સ અને ઊંઘ વચ્ચે છે અતૂટ સંબંધ
નિષ્ણાતોના મતે, માનવ શરીર એક ચોક્કસ જૈવિક ઘડિયાળ પર કામ કરે છે અને ઊંઘ એ આ ઘડિયાળની ચાવી છે. સ્ત્રીઓના હોર્મોન્સ અને ઊંઘ વચ્ચે અતૂટ સંબંધ છે. મગજનો જે ભાગ ઊંઘને નિયંત્રિત કરે છે, તે જ ભાગ ઓવ્યુલેશન એટલે કે ઇંડા ઉત્પાદનની પ્રક્રિયાને પણ ઉત્તેજિત કરે છે. 'લ્યુટીનાઇઝિંગ હોર્મોન' (LH), જે ગર્ભધારણ માટે અત્યંત આવશ્યક છે, તે મુખ્યત્વે ગાઢ ઊંઘ દરમિયાન જ ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે સ્ત્રીઓ રાત્રે મોડે સુધી જાગે છે અથવા તેમની ઊંઘમાં વારંવાર વિક્ષેપ પડે છે, ત્યારે LH નું ઉત્પાદન ઘટી જાય છે, જેનાથી માસિક ચક્ર અનિયમિત થઈ શકે છે અને ઓવ્યુલેશનમાં સમસ્યાઓ સર્જાય છે.
ઊંઘના અભાવે થાય છે આ સમસ્યાઓ
ઊંઘના અભાવે શરીરમાં એસ્ટ્રોજન, પ્રોજેસ્ટેરોન અને મેલાટોનિન જેવા મહત્વના હોર્મોન્સનું સંતુલન બગડે છે. ખાસ કરીને 'મેલાટોનિન' ઇંડાની ગુણવત્તા જાળવવામાં મદદરૂપ છે, જેની અછત ગર્ભધારણની ક્ષમતા ઘટાડે છે. બીજી તરફ, અપૂરતી ઊંઘ શરીરમાં 'કોર્ટિસોલ' (તણાવ હોર્મોન)નું સ્તર વધારે છે. કોર્ટિસોલનું વધેલું પ્રમાણ મગજ અને અંડાશય વચ્ચેના સંચારને અવરોધે છે, જેનાથી ઇંડાના વિકાસ અને પ્રકાશનમાં મુશ્કેલી પડે છે.
અભ્યાસ મુજબ 8 કલાકની ઊંઘ હોવી જોઇએ
અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસ મુજબ, જે સ્ત્રીઓ દરરોજ 7 થી 8 કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લે છે, તેમની ગર્ભધારણ કરવાની ક્ષમતા અન્યો કરતા ઘણી વધારે હોય છે. તેથી, ડોકટરો રાત્રે 11 વાગ્યા સુધીમાં સૂઈ જવાની ભારપૂર્વક ભલામણ કરે છે. જો તમે ગર્ભધારણનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ અથવા તમારા હોર્મોનલ સ્વાસ્થ્યને સુધારવા માંગતા હોવ, તો સમયસર સૂવાની આદત પાડવી એ કોઈ લક્ઝરી નહીં, પરંતુ તમારી શારીરિક જરૂરિયાત છે. યોગ્ય ઊંઘ જ ગર્ભધારણ અને એક સ્વસ્થ જીવનની પાયાની શરત છે.
આ પણ વાંચોઃ Brain Tumor Symptoms: માથાના દુખાવાને સામાન્ય ન ગણો! જો આ લક્ષણો દેખાય તો થઇ શકે છે ગંભીર બીમારી
