ગુરુવારે બાંગ્લાદેશ સામે પાકિસ્તાનની જીત બાદ હવે એશિયા કપ 2025ની ફાઇનલમાં ભારત અને પાકિસ્તાન આમને-સામને ટકરાશે. ક્રિકેટ ચાહકો માટે આ એક એવી ક્ષણ છે જેની કદાચ તેમણે કલ્પના પણ નહીં કરી હોય. 1984માં શરૂ થયેલી આ પ્રતિષ્ઠિત ટુર્નામેન્ટની 17મી આવૃત્તિમાં આ પહેલો પ્રસંગ છે જ્યારે ક્રિકેટના આ બે કટ્ટર હરીફો ખિતાબ માટેની અંતિમ મેચમાં એકબીજાનો સામનો કરશે.
એક ઐતિહાસિક પ્રથમ મુકાબલો
એશિયા કપનો ઇતિહાસ 41 વર્ષ જૂનો છે. આટલા લાંબા ગાળામાં 17 સીઝન રમાઈ, પરંતુ ભારત અને પાકિસ્તાન ક્યારેય ફાઇનલમાં ટકરાયા નહોતા. આ વખતે, પાકિસ્તાને 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ સુપર 4 મેચમાં બાંગ્લાદેશને હરાવીને ફાઇનલમાં પોતાનું સ્થાન નિશ્ચિત કર્યું, જેનાથી ક્રિકેટ જગતનું આ સ્વપ્ન સાકાર થયું. પ્રારંભથી જ એવી અટકળો હતી કે આ ફાઇનલ આ બે દિગ્ગજ ટીમો વચ્ચે જ રમાશે. ભારતીય ટીમ એશિયા કપ જીતવાની દ્રષ્ટિએ હંમેશા આગળ રહી છે, અને આ વખતે પણ તેમની પાસેથી મોટી અપેક્ષાઓ છે.
એશિયા કપમાં ભારતનું વર્ચસ્વ અને પાકિસ્તાનનો સંઘર્ષ
એશિયા કપમાં ભારતનો દબદબો સ્પષ્ટ દેખાય છે. ભારતે અત્યાર સુધીમાં 8 વખત એશિયા કપનો ખિતાબ જીત્યો છે. આ જીતમાં 1984, 1988, 1990-91, 1995, 2010, 2016, 2018 અને 2023નો સમાવેશ થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે 2016ની સીઝન T20 ફોર્મેટમાં રમાઈ હતી. ભારતની આ સફળતા તેને ટૂર્નામેન્ટની સૌથી સફળ ટીમ બનાવે છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાન માત્ર 2 વાર (વર્ષ 2000 અને 2012) જ એશિયા કપનો વિજેતા બન્યું છે. તેમની તુલનામાં, શ્રીલંકા 6 વખત (1986, 1997, 2004, 2008, 2014, અને 2022) આ કપ જીતીને ભારત પછી બીજા સ્થાને છે. 2022 અને 2025ની આવૃત્તિઓ T20 ફોર્મેટમાં યોજાઈ હતી.
રનર્સ-અપનો રેકોર્ડ (Asia cup Final)
બંને દેશો વચ્ચેની હરીફાઈની તીવ્રતા જોવા જેવી છે, પરંતુ જ્યારે ફાઇનલમાં હારની વાત આવે છે, ત્યારે પણ રસપ્રદ આંકડાઓ સામે આવે છે:
ભારત (3 વખત રનર્સ-અપ): ભારતીય ટીમ 3 વખત ફાઇનલમાં પહોંચ્યા પછી કપ જીતવાથી વંચિત રહી છે. આ હાર 1997, 2004, અને 2008ની ફાઇનલમાં થઈ હતી, અને ત્રણેય વખત ભારતને શ્રીલંકાના હાથે પરાજય મળ્યો હતો. 2025ની ફાઇનલ ભારતની 12મી એશિયા કપ ફાઇનલ હશે.પાકિસ્તાન (3 વખત રનર્સ-અપ): પાકિસ્તાન પણ 3 વખત ફાઇનલમાં હાર્યું છે, જે ભારત જેટલો જ આંકડો છે. પાકિસ્તાન 1986, 2014, અને 2022 (T20 ફોર્મેટ)માં રનર-અપ રહ્યું હતું.
ક્રિકેટ અને રાજકારણ
- એશિયા કપના ઇતિહાસમાં ક્રિકેટ સિવાય રાજકીય કારણોસર પણ કેટલાક મોટા વળાંકો જોવા મળ્યા છે:
- 1986નો બહિષ્કાર: ટીમ ઇન્ડિયા 1986ના એશિયા કપમાં રમી નહોતી કારણ કે તે સમયે શ્રીલંકા સાથે ભારતના ક્રિકેટ સંબંધો તણાવપૂર્ણ હતા.
- 1990-91નો બહિષ્કાર: ભારત સાથેના રાજકીય સંબંધોમાં તણાવને કારણે પાકિસ્તાને 1990-91ની ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લેવાનું ટાળ્યું હતું.
- 1993માં ટુર્નામેન્ટ રદ: આ તણાવોને કારણે 1993નો એશિયા કપ રદ કરવામાં આવ્યો હતો.
ત્યારબાદ, એશિયન ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ACC) એ 2009થી ટુર્નામેન્ટ દર 2 વર્ષે યોજવાનો નિર્ણય લીધો, અને ICC (આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ કાઉન્સિલ) એ બધી મેચોને સત્તાવાર ODI મેચ ગણવાનો નિર્ણય લીધો.
2015માં ACCનું કદ ઘટાડ્યા પછી, ICC એ જાહેરાત કરી કે 2016થી, એશિયા કપ આગામી મુખ્ય ટુર્નામેન્ટના ફોર્મેટના આધારે વૈકલ્પિક રીતે ODI અને T20 ફોર્મેટમાં રમાશે. આ મુજબ, 2016માં પહેલી વાર T20 ફોર્મેટમાં એશિયા કપ રમાયો, અને 2022 તેમજ 2025ની આવૃત્તિ પણ T20 ફોર્મેટમાં રમાઈ રહી છે.
એક નવા યુગની શરૂઆત
41 વર્ષના લાંબા ઇતિહાસ પછી, આ પહેલો મુકાબલો નિઃશંકપણે એશિયા કપના ઇતિહાસમાં એક ઐતિહાસિક પૃષ્ઠ ઉમેરશે. મેદાન પરના આ કટ્ટર હરીફો જ્યારે એશિયાના સર્વશ્રેષ્ઠના ખિતાબ માટે ટકરાશે, ત્યારે ક્રિકેટ ચાહકોને એક રોમાંચક અને યાદગાર મેચ જોવાની તક મળશે. આ ટક્કર એશિયા કપના ઇતિહાસમાં એક નવા યુગની શરૂઆતનું પ્રતીક છે.
