ભારત માટે 2036 ઓલિમ્પિકની દાવેદારી માત્ર દુનિયાની સૌથી મોટી સ્પોર્ટિંગ ઇવેન્ટનું આયોજન કરવાની તક નથી. ભારતીય ઓલિમ્પિક એસોસિએશન (IOA) તેને દેશને એક મોટી સ્પોર્ટિંગ શક્તિ બનાવવાના લાંબા ગાળાના પ્લાન તરીકે જોઈ રહ્યું છે. IOAના CEO રઘુરામ અય્યરે કહ્યું છે કે ભારતનો ઉદ્દેશ્ય એક દિવસ દુનિયાના ટોપ-10 અને ત્યારબાદ ટોપ-5 સ્પોર્ટિંગ દેશોમાં સ્થાન મેળવવાનો છે.
2036ની બિડમાં અમદાવાદ કેન્દ્રમાં
ભારતે 2036 ઓલિમ્પિક અને પેરાલિમ્પિક ગેમ્સ માટે અમદાવાદને પ્રસ્તાવિત યજમાન શહેર બનાવ્યું છે. ભારતે 2024માં IOC સમક્ષ ગેમ્સની યજમાની માટે Expression of Interest રજૂ કર્યું હતું. હવે IOCની Future Host Commission સમક્ષ ભારત પોતાની બિડનું પ્રથમ પ્રેઝન્ટેશન ઓક્ટોબરના અંતમાં કરશે. IOCના જણાવ્યા પ્રમાણે ભારત ઉપરાંત જર્મની, કતાર, તુર્કિયે, હંગેરી, દક્ષિણ કોરિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકા 2036 ઓલિમ્પિકની યજમાનીની રેસમાં છે. અંતિમ યજમાનની પસંદગી 2029માં IOC સેશન દરમિયાન થવાની છે.
IOAનું લક્ષ્ય માત્ર મેડલ જીતવાનું નથી
રઘુરામ અય્યરના જણાવ્યા પ્રમાણે 2036ની બિડ પાછળનો વિચાર માત્ર એક ઇવેન્ટ યોજવાનો નથી. તેમનું કહેવું છે કે ઓલિમ્પિકની પ્રક્રિયા લાંબા સમય સુધી ચાલનારી છે અને તેનો અંતિમ હેતુ ભારતમાં રમતને લોકોના રોજિંદા જીવન સાથે જોડવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત એક દિવસ સ્પોર્ટિંગ સુપરપાવર બને અને દુનિયાના ટોપ-10 અથવા ટોપ-5 દેશોમાં સ્થાન મેળવે તે લક્ષ્ય છે. તેમના પ્રમાણે રમત માત્ર મેડલ જીતવા પૂરતી નથી, પરંતુ દેશના લોકોના હેલ્થ, ફિટનેસ અને માનસિક સુખાકારી સાથે પણ જોડાયેલી છે.
2028 સુધી 65 આંતરરાષ્ટ્રીય ઇવેન્ટ યોજવાની તૈયારી
ભારત સામે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે દેશમાં લાંબા સમયથી મોટી મલ્ટી-સ્પોર્ટ ઇવેન્ટનું આયોજન થયું નથી. 2010 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ દરમિયાન સ્ટેડિયમ અને ખેલાડીઓના રહેઠાણને લઈને થયેલી ટીકા હજુ પણ ભારતની છબી સાથે જોડાયેલી છે. આ છાપ બદલવા માટે ભારત છેલ્લા સમયથી અલગ-અલગ શહેરોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પોર્ટિંગ ઇવેન્ટ્સ યોજી રહ્યું છે. IOAના જણાવ્યા પ્રમાણે 2028 સુધીમાં દેશના 15 શહેરોમાં કુલ 65 આંતરરાષ્ટ્રીય ઇવેન્ટ યોજવાનું લક્ષ્ય છે. આના દ્વારા ભારત મોટી મલ્ટી-સ્પોર્ટ ઇવેન્ટ યોજવાની પોતાની ક્ષમતા બતાવવા માંગે છે.
ડોપિંગ અને ગવર્નન્સ જેવા મુદ્દા પણ પડકાર
2036ની બિડમાં ભારતે કેટલાક મહત્વના પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. તેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મલ્ટી-સ્પોર્ટ ગેમ્સના આયોજનનો મર્યાદિત અનુભવ, IOAના ગવર્નન્સ સાથે જોડાયેલા મુદ્દા, ઓલિમ્પિકમાં મેડલનું પ્રમાણ અને ડોપિંગ રેકોર્ડનો સમાવેશ થાય છે. IOAએ ડોપિંગને લઈને શિક્ષણ અને જાગૃતિ કાર્યક્રમો શરૂ કર્યા છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે IOC સાથે સતત ચર્ચા કરીને બિડમાં રહેલી આવી ખામીઓને દૂર કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
ભારત માટે મેડલની સંખ્યા વધારવી પણ મોટો પડકાર
ભારતે 1900થી અત્યાર સુધી ઓલિમ્પિકમાં કુલ 41 મેડલ જીત્યા છે. ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં ભારતે 7 મેડલ જીત્યા હતા, જ્યારે પેરિસ 2024માં 6 મેડલ મળ્યા હતા. એટલે 2036 સુધીમાં ભારતે માત્ર યજમાનીની તૈયારી જ નહીં, પરંતુ પોતાના ખેલાડીઓના પ્રદર્શનને પણ મોટા સ્તરે સુધારવું પડશે. આ માટે સરકાર, ખાનગી ક્ષેત્ર અને સ્પોર્ટિંગ સંસ્થાઓ તરફથી રોકાણ વધી રહ્યું છે. 2036 માટે 5થી 15 વર્ષની ઉંમરના બાળકોને શોધીને તૈયાર કરવા માટે દેશવ્યાપી ટેલેન્ટ હન્ટની યોજના પણ આગળ વધારવામાં આવી રહી છે. IOAએ અગાઉ 2036 ઓલિમ્પિકમાં ભારત માટે 30થી 40 મેડલ જીતવાનું લક્ષ્ય પણ જાહેર કર્યું હતું.
‘Rising Together’થી ભારતનું નવું વિઝન
ભારતે 2036 ઓલિમ્પિક-પેરાલિમ્પિક બિડ માટે ‘Rising Together’ વિઝન રજૂ કર્યું છે. તેનો હેતુ રમતને યુવાનો, શિક્ષણ, રોજગાર, હેલ્થ અને સમાજના વિકાસ સાથે જોડવાનો છે. IOA અને સરકારનું માનવું છે કે ભારતમાં ઓલિમ્પિક યોજાય તો તે માત્ર 2-3 અઠવાડિયાની સ્પોર્ટિંગ ઇવેન્ટ નહીં રહે, પરંતુ દેશમાં લાંબા ગાળાની સ્પોર્ટિંગ સંસ્કૃતિ ઊભી કરવાની તક બની શકે છે. હવે ભારતની બિડની આગામી મોટી કસોટી IOCની Future Host Commission સમક્ષ થનારી રજૂઆત હશે.
આ પણ વાંચો: Football: બ્રાઝિલ-ઉરુગ્વે સામે હાર છતાં આ 3 ખેલાડી છવાયા, ભારત માટે બની મોટી આશા
