- પેરિસ ઓલિમ્પિક શરૂ થવાને હવે ગણતરીના દિવસો જ બાકી
- હોકી એવી રમત છે જેમાં ભારતે સૌથી વધુ વખત મેડલ જીત્યા
- ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય હોકી ટીમનો સુવર્ણ ઇતિહાસ
પેરિસ ઓલિમ્પિક શરૂ થવાને હવે ગણતરીના દિવસો જ બાકી રહ્યા છે. ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં ભારતે શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું હતું. આવી સ્થિતિમાં દેશને ખેલાડીઓ પાસેથી અપેક્ષા છે કે તેઓ ફરી એકવાર ત્રિરંગાને ગૌરવ અપાવશે. વર્ષ 1900માં ભારતે પ્રથમ વખત ઓલિમ્પિકમાં ભાગ લીધો હતો. ભારતે અત્યાર સુધી આ ગેમ્સમાં 35 મેડલ જીત્યા છે. હોકી એ એવી રમત છે જેમાં ભારતે સૌથી વધુ વખત મેડલ જીત્યા છે. ભારતે અત્યાર સુધીમાં હોકીમાં કુલ 12 ઓલિમ્પિક મેડલ જીત્યા છે, જેમાં 8 ગોલ્ડ, એક સિલ્વર અને 3 બ્રોન્ઝ મેડલનો સમાવેશ થાય છે.
ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય હોકી ટીમનો સુવર્ણ ઇતિહાસ
હોકી એ વિશ્વની સૌથી જૂની રમતોમાંની એક છે, જેનો ઉદ્દભવ કદાચ 1527માં સ્કોટલેન્ડમાં થયો હતો. ભારતમાં પ્રથમ હોકી ક્લબની સ્થાપના કોલકાતામાં 1855માં થઈ હતી. ભારતીય હોકી એસોસિએશનની સ્થાપના વર્ષ 1925માં થઈ હતી અને તેના એક વર્ષ પહેલા ઈન્ટરનેશનલ હોકી એસોસિએશનની શરૂઆત થઈ હતી. તમને જણાવી દઈએ કે, ભારતીય હોકી ટીમે 1928માં પ્રથમ વખત ઓલિમ્પિકમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. તે જ સમયે, FIH એ 1928 એમ્સ્ટર્ડમ ઓલિમ્પિકમાં જ હોકીને કાયમી ઓલિમ્પિકનો દરજ્જો આપ્યો હતો.
પ્રથમ ઓલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો
1928ના ઓલિમ્પિકમાં પદાર્પણ કરીને ભારતીય હોકી ટીમે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. તે ઓલિમ્પિકમાં ભારતે 5 મેચમાં કુલ 29 ગોલ કર્યા હતા જેમાં 14 ગોલ ધ્યાનચંદની હોકી સ્ટિકથી આવ્યા હતા. 1928 ઓલિમ્પિકની હોકી ઈવેન્ટમાં કુલ 9 ટીમોએ ભાગ લીધો હતો. ભારતને બેલ્જિયમ, ડેનમાર્ક, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને ઓસ્ટ્રિયાની સાથે ગ્રુપ Aમાં રાખવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય ટીમે ફાઇનલમાં નેધરલેન્ડને હરાવ્યું હતું.
ગોલ્ડ મેડલની હેટ્રિક
1928 ઓલિમ્પિકમાં વિસ્ફોટક પ્રદર્શન બાદ ભારતીય હોકી ટીમે 1932 અને 1936 ઓલિમ્પિકમાં પણ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા હતા. 1932ના ઓલિમ્પિકમાં માત્ર ભારત, જાપાન અને અમેરિકાની હોકી ટીમોએ ભાગ લીધો હતો. આ દરમિયાન ભારતે અમેરિકાને 24-1ના અંતરથી હરાવીને ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. 1936 ઓલિમ્પિકની અંતિમ મેચમાં ભારતનો સામનો જર્મની સામે થયો હતો. આ મેચમાં ભારતે જર્મનીને 8-1થી હરાવીને ઓલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલની હેટ્રિક જીતી હતી.
સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યા પછી ફરીથી તાકાત બતાવી
1947 માં ભારતના ભાગલા પછી, ભારતીય હોકી ટીમનું વિઘટન થયું અને ભારતે 1948 લંડન ઓલિમ્પિકમાં સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર તરીકે પ્રથમ વખત ભાગ લીધો. આ દરમિયાન ભારતીય ટીમે ફાઇનલમાં ગ્રેટ બ્રિટનને હરાવીને ઓલિમ્પિકમાં તેનો ચોથો ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. આ પછી, 1948 લંડન ઓલિમ્પિકની ટોચની ચાર ટીમોને હેલસિંકી ઓલિમ્પિકમાં ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં સીધી એન્ટ્રી મળી, જેમાં ભારતનું નામ પણ સામેલ હતું. 1952 ઓલિમ્પિકની ફાઇનલમાં ભારતીય ટીમનો સામનો નેધરલેન્ડ સામે થયો હતો. ભારતે આ મેચ 6-1થી જીતીને 5મી વખત ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. 1956ના ઓલિમ્પિકમાં પણ ભારતનો દબદબો જોવા મળ્યો હતો. મેલબોર્ન ઓલિમ્પિક્સની ફિલ્ડ હોકી સ્પર્ધામાં 12 દેશોની ટીમોએ ભાગ લીધો હતો. આ ઓલિમ્પિકમાં હોકીની ફાઈનલ મેચ ભારત અને પાકિસ્તાનની ટીમો વચ્ચે રમાઈ હતી. ભારત અને પાકિસ્તાનની ટીમો પ્રથમ વખત આમને-સામને હતી. આ મેચમાં ભારતે પાકિસ્તાનને 1-0થી હરાવીને છઠ્ઠી વખત ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.
ભારતીય હોકી ટીમે મેડલનો સિલસિલો જારી રાખ્યો
1960ના રોમ ઓલિમ્પિકમાં પણ ભારતીય ટીમ સમક્ષ બધા નિષ્ફળ ગયા હતા. આ ઓલિમ્પિકમાં ખિતાબના પ્રબળ દાવેદાર ભારતને ન્યૂઝીલેન્ડ, નેધરલેન્ડ અને ડેનમાર્કની સાથે ગ્રુપ Aમાં રાખવામાં આવ્યું હતું. આ વખતે પણ ભારતીય હોકી ટીમે ગ્રુપ સ્ટેજમાં તેની તમામ મેચો જીતી હતી. પરંતુ આ વખતે ભારતીય ટીમને ફાઇનલમાં પાકિસ્તાન સામે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને અમારા સિલ્વર મેડલથી ખુશ થવું પડ્યું હતું. પરંતુ 1964ના ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય ટીમે જોરદાર વાપસી કરી અને ફાઇનલમાં પાકિસ્તાનને હરાવીને તેનો બદલો પૂરો કર્યો અને ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો.
1968 મેક્સિકો ઓલિમ્પિકમાં મોટો ઝટકો
1968 મેક્સિકો ઓલિમ્પિક્સ એ પ્રથમ ઓલિમ્પિક હતું જ્યારે ભારતીય હોકી ટીમ ફાઇનલમાં પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. ભારતીય ટીમ ઓસ્ટ્રેલિયા સામે હારી ગઈ હતી. પરંતુ ભારત પશ્ચિમ જર્મનીને હરાવીને બ્રોન્ઝ મેડલ જીતવામાં સફળ રહ્યું હતું. આ પછી 1972ની મ્યુનિક ઓલિમ્પિકમાં પણ ભારતીય હોકી ટીમે બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો હતો. 1976 મોન્ટ્રીયલ ઓલિમ્પિકમાં, ભારતીય હોકી ટીમ એકપણ મેડલ જીતી શકી ન હતી. ત્યારબાદ 1980ના મોસ્કો ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય હોકી ટીમે શાનદાર પુનરાગમન કર્યું અને ગોલ્ડ મેડલ જીતીને અગાઉના ઓલિમ્પિકની ભરપાઈ કરી.
41 વર્ષની રાહ ફરી શરૂ થઈ
1980ના મોસ્કો ઓલિમ્પિક બાદ ભારતીય હોકીના સ્તરમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. મોસ્કો ઓલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા બાદ ભારતીય હોકી ટીમને પોડિયમ પર સ્થાન મેળવતા 41 વર્ષ લાગ્યા હતા. 2020 ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં, ભારતીય હોકી ટીમે બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને 41 વર્ષના દુષ્કાળનો અંત કર્યો. આ જીત ભારતીય હોકીના ઈતિહાસની સૌથી ખાસ જીત હતી. મનપ્રીત સિંહની કેપ્ટનશીપમાં ભારતીય ટીમે આ સિદ્ધિ મેળવી હતી. આવી સ્થિતિમાં આ વખતે પણ ચાહકોને ભારતીય હોકી ટીમ પાસેથી સૌથી વધુ અપેક્ષાઓ છે.
પેરિસ ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય ટીમની મેચો
ભારતીય ટીમ પેરિસ ઓલિમ્પિક 2024માં પોતાના અભિયાનની શરૂઆત 27 જુલાઈએ ન્યૂઝીલેન્ડ સામે કરશે. આ પછી ભારતીય ટીમ 29 જુલાઈએ આર્જેન્ટિના સામે ટકરાશે. ત્યારબાદ 30મી જુલાઈએ આયર્લેન્ડ, 1લી ઓગસ્ટે બેલ્જિયમ અને 2જી ઓગસ્ટે ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે ટક્કર થશે.
પેરિસ ઓલિમ્પિક 2024 માટે ભારતીય હોકી ટીમ:
ગોલકીપર - પીઆર શ્રીજેશ
ડિફેન્ડર્સ - જરમનપ્રીત સિંહ, અમિત રોહિદાસ, હરમનપ્રીત સિંહ, સુમિત, સંજય
મિડફિલ્ડર - રાજકુમાર પાલ, શમશેર સિંહ, મનપ્રીત સિંહ, હાર્દિક સિંહ, વિવેક સાગર પ્રસાદ
ફોરવર્ડ - અભિષેક, સુખજિત સિંહ, લલિત કુમાર ઉપાધ્યાય, મનદીપ સિંહ, ગુરજંત સિંહ
વૈકલ્પિક ખેલાડીઓ - નીલકાંત શર્મા, જુગરાજ સિંહ, કૃષ્ણ બહાદુર પાઠક
