આજના ડિજિટલ યુગમાં સાયબર ગુનેગારો દરરોજ નવી અને અદ્યતન પદ્ધતિઓ દ્વારા લોકોને છેતરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં એક નવા પ્રકારના 'સાયલન્ટ કોલ કૌભાંડ' (Silent Call Scam) ની વિગતો સામે આવી છે, જેણે સામાન્ય નાગરિકોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. આ કૌભાંડમાં સ્કેમર્સ અજાણ્યા નંબરો પરથી કોલ કરે છે, પરંતુ જેવું તમે કોલ રિસીવ કરીને 'હેલો' બોલો છો, કે તરત જ કોલ ડિસ્કનેક્ટ થઈ જાય છે.
આ કૌભાંડ પાછળનો હેતુ શું છે?
ગૃહ મંત્રાલય હેઠળની એજન્સી 'I4C' ના 'સાયબર દોસ્ત' વિભાગ દ્વારા આ અંગે ચેતવણી આપવામાં આવી છે. વાસ્તવમાં, આ એક ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ છે. સ્કેમર્સનું જૂથ આ રીતે તપાસ કરે છે કે કયો ફોન નંબર સક્રિય છે અને કોણ કોલનો જવાબ આપી રહ્યું છે. જ્યારે તમે કોલ ઉપાડો છો, ત્યારે તમારી હાજરી નોંધાય છે અને તમારો નંબર 'સક્રિય' તરીકે તેમના ડેટાબેઝમાં સેવ થઈ જાય છે. એકવાર તેમને ખાતરી થઈ જાય કે તમે સક્રિય વપરાશકર્તા છો, પછી તેઓ તમને ટાર્ગેટ કરીને સાયબર સ્કેમ અથવા તો ડિજિટલ ધરપકડ (Digital Arrest) જેવી ધમકીઓ આપીને છેતરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
તમારે કેવી સાવચેતી રાખવી જોઈએ?
આ પ્રકારના જોખમોથી બચવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે:
પાછા કોલ કરશો નહીં: જો કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ આવે અને 'હેલો' કહેતા જ ડિસ્કનેક્ટ થઈ જાય, તો ભૂલથી પણ તે નંબર પર પાછો કોલ ન કરો.
બ્લોક અને રિપોર્ટ: જે નંબરો પરથી વારંવાર આવા કોલ્સ આવે, તે નંબરને તરત જ બ્લોક કરી દો. ઉપરાંત, રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ (cybercrime.gov.in) પર 'રિપોર્ટ' વિભાગમાં જઈને આવા શંકાસ્પદ નંબરોની જાણકારી આપો.
અજાણી લિંક્સ ટાળો: અજાણ્યા નંબરો પરથી આવતી કોઈ પણ લિંક્સ પર ક્લિક કરવાનું ટાળો, કારણ કે તે તમારી વ્યક્તિગત માહિતી કે બેંક એકાઉન્ટને ખાલી કરવા માટેનું સાધન બની શકે છે.
સ્પામ ફિલ્ટર્સનો ઉપયોગ: મોબાઈલમાં રહેલા સ્પામ ફિલ્ટર્સનો ઉપયોગ કરો, જે હવે ઘણી ટેલિકોમ કંપનીઓ પણ પ્રોવાઈડ કરે છે, જેથી તમને અજાણ્યા સ્પામ કોલ્સ વિશે પહેલાથી જ ચેતવણી મળી જાય.
યાદ રાખો, સાયબર સ્કેમર્સ તમારી જિજ્ઞાસા કે ડરનો લાભ લે છે. તેથી કોઈપણ અજાણ્યા કોલ કે સંદેશા પ્રત્યે સતર્ક રહેવું એ જ શ્રેષ્ઠ સુરક્ષા છે. તમારી અંગત વિગતો સુરક્ષિત રાખો અને આવી કોઈપણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિની જાણકારી સંબંધિત અધિકારીઓને આપી અન્ય લોકોને પણ જાગૃત કરો.
આ પણ વાંચોઃ Lifestyle: મન શાંત અને મૂડ રહેશે ખુશખુશાલ, આ 7 સુપરફુડ્સ બદલી નાખશે તમારૂં જીવન
