ઇન્ડિયાએ આઈ મિશન હેઠળ 10,372 કરોડના રોકાણ સાથે 20 મોડેલ વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.

ભારતીય એઆઈ મોડેલો 

ભારત સરકાર હવે સ્વદેશી રીતે વિકસિત એઆઈ મોડેલોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાની તૈયારી કરી રહી છે. ભારતીય એઆઈ સિસ્ટમ્સ, લાર્જ લેંગ્વેજ મોડેલ્સ અને એઆઈ એજન્ટ્સનો ઉપયોગ વધારી શકાય છે, ખાસ કરીને સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં. સરકારી અધિકારીઓના મતે, આનાથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના કેટલાક મુખ્ય વિભાગોને વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા વિકસિત અદ્યતન AI મોડેલો અને એજન્ટોનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.

ભારતીય AI મોડેલોને પ્રોત્સાહન આપવાનો હેતુ 

આ યોજનાનો હેતુ મહત્વપૂર્ણ સરકારી કાર્યોમાં ભારતના પોતાના AI મોડેલોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને વિદેશી ટેક કંપનીઓ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. અધિકારીઓના મતે, કેટલાક વિભાગો, જેમ કે સંરક્ષણ, પહેલેથી જ પોતાની સુરક્ષિત AI સિસ્ટમો વિકસાવી રહ્યા છે. આ સિસ્ટમો એર-ગેપ્ડ હશે, એટલે કે તેઓ બાહ્ય નેટવર્કથી સ્વતંત્ર રીતે કાર્ય કરી શકશે. તેઓ ધાર પર પણ કાર્ય કરી શકશે. હવે, આ વિભાગોને IndiaAI મિશન હેઠળ વિકસિત થઈ રહેલા ભારતીય AI મોડેલોનો ઉપયોગ કરવાની રીતો પર વિચાર કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.

India AI મિશન હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલા 20 AI મોડેલો

સરકારે માર્ચ 2024 માં IndiaAI મિશનને મંજૂરી આપી હતી. આ મિશન માટે ₹10,372 કરોડનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. આ મિશન હેઠળ કુલ 20 AI મોડેલોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આમાં સામાન્ય કાર્યો માટે મોટા ભાષા મોડેલો અને વિવિધ ક્ષેત્રોની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ નાના ભાષા મોડેલોનો સમાવેશ થાય છે. આ મોડેલો વિકસાવવા માટે બાર સ્ટાર્ટઅપ્સને કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. સર્વમ અને ભારતજેન એવા લોકોમાં શામેલ છે જેમણે પહેલાથી જ ઘણા AI મોડેલો લોન્ચ કર્યા છે. સોકેટનું વિડિઓ-મેકિંગ AI મોડેલ, વર્યા, અને તેનું ફાઉન્ડેશન મોડેલ, EKA-1, પણ રિલીઝ કરવામાં આવ્યું છે. ZenteiQ એ Dhir 2B અને Dhir 5B નામના મોડેલો લોન્ચ કર્યા છે.

વિદેશી AI મોડેલો સાથે સ્પર્ધા કરવાની તૈયારી

સરકાર ઇચ્છે છે કે ભારતમાં સક્ષમ AI મોડેલો હોય જેનો ઉપયોગ સંરક્ષણ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં થઈ શકે. આ માટે, સરકાર તેમના હાલના મોડેલોને વધુ સુધારવા માટે આ સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે સતત વાતચીત કરી રહી છે. અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં વિકસિત કેટલાક સ્થાનિક AI મોડેલો હાલમાં વિશ્વના સૌથી મોટા અને સૌથી અદ્યતન AI મોડેલોની ક્ષમતાઓના લગભગ 80% પ્રાપ્ત કરે છે.

આ પણ વાંચોઃ  17,244 ફૂટની ઊંચાઈએ બનશે વિશ્વનું સૌથી ઊંચું રેલવે સ્ટેશન, ભારત ચીનનો રેકોર્ડ તોડી બનાવશે ઈતિહાસ