Tech: પાસવર્ડ લીક કેવી રીતે થાય છે? તેનાથી કેવી રીતે બચવું?

આજના ડિજિટલ યુગમાં આપણો મોટાભાગનો પર્સનલ અને પ્રોફેશનલ ડેટા ઓનલાઈન સ્ટોર થાય છે. આપણે બેંકિંગથી લઈને સોશિયલ મીડિયા, ઈમેલથી લઈને શોપિંગ એકાઉન્ટ્સ સુધીની દરેક વસ્તુને ઍક્સેસ કરવા માટે પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.

પરંતુ જ્યારે આ પાસવર્ડ્સ લીક થાય છે, ત્યારે તે એક મોટું જોખમ ઉભું કરે છે. હેકર્સ ઘણી ચાલાકીપૂર્વક આ પાસવર્ડ્સ ચોરી કરે છે અને પછી તેનો દુરુપયોગ કરી શકે છે.

ફિશિંગ (Phishing)

ફિશિંગ એ સૌથી સામાન્ય પદ્ધતિ છે જેમાં હેકર્સ નકલી ઇમેલ્સ, વેબસાઇટ્સ અથવા મેસેજ દ્વારા યુઝર્સની લોગિન વિગતો ચોરી કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, તમને એક ઇમેલ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે જે બરાબર તમારી બેન્ક અથવા સોશિયલ મીડિયા સાઇટ જેવો દેખાય છે અને પાસવર્ડ રીસેટ અથવા ચકાસણી વિનંતી ઓફર કરે છે. જેમ જેમ તમે તે લિંક પર ક્લિક કરો છો અને પાસવર્ડ દાખલ કરો છો, તે હેકર્સ સુધી પહોંચી જાય છે.

ડેટા ભંગ (Data Breach)

ઘણી વખત હેકર્સ મોટી કંપનીઓના સર્વર પર હુમલો કરે છે અને લાખો યુઝર્સની માહિતી ચોરી લે છે. આમાં ઇમેલ, યુઝર્સ નામ અને પાસવર્ડ જેવી સંવેદનશીલ માહિતી સામેલ છે. જો તમે પણ કોઈ વેબસાઇટ પર એકાઉન્ટ બનાવ્યું છે જેનો ભંગ થયો છે, તો તમારો પાસવર્ડ પણ લીક થઈ શકે છે.

કીલોગર (Keylogger)

આ એક પ્રકારનો માલવેર છે જે તમારા કીબોર્ડ પર લખેલી દરેક માહિતીને રેકોર્ડ કરે છે. જ્યારે પણ તમે કોઈ વેબસાઇટ પર પાસવર્ડ દાખલ કરો છો, ત્યારે કી-લોગર તેને ચોરી લે છે અને હેકરને મોકલે છે. આ સામાન્ય રીતે સ્પેમ લિંક્સ, વેબસાઇટ્સ અથવા થર્ડ-પાર્ટી સોફ્ટવેર દ્વારા તમારા ડિવાઈસમાં પ્રવેશ કરે છે.

બ્રુટ ફોર્સ એટેક (Brute Force Attack)

આ રીતમાં હેકર પાસવર્ડનો અંદાજ લગાવવા માટે દરેક શક્ય કોમ્બિનેશનનો પ્રયાસ કરે છે. સરળ અને સામાન્ય પાસવર્ડ બ્રુટ ફોર્સ એટેકમાં સરળતાથી તૂટી જાય છે. એટલા માટે મજબૂત પાસવર્ડ હોવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

જાહેર વાઇ-ફાઇ નેટવર્ક

જ્યારે તમે કોઈ સાર્વજનિક Wi-Fi કનેક્શનનો ઉપયોગ કરો છો, જેમ કે કાફે, મોલ અથવા એરપોર્ટ પર, ત્યારે તમારા ડિવાઈસમાંથી ટ્રાન્સફર થયેલ ડેટા હેકર્સ માટે ઇન્ટરસેપ્ટ કરવાનું સરળ બની જાય છે. જો તમે આવા નેટવર્ક પર તમારો પાસવર્ડ દાખલ કરો છો, તો તે સરળતાથી ચોરી થઈ શકે છે.

તમારા ડિવાઈસને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવું?

• મજબૂત અને અલગ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરો
• ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA) ચાલુ રાખો
• કોઈપણ શંકાસ્પદ ઇમેઇલ અથવા લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો
• જાહેર Wi-Fi માં લોગ ઇન કરશો નહીં
• તમારા ડિવાઈસમાં એન્ટીવાયરસ અને સુરક્ષા સોફ્ટવેર હોવાની ખાતરી કરો