- અમેરિકા અને બ્રિટને ખુલ્લેઆમ ઈઝરાયેલને સમર્થન આપ્યું
- રશિયા અને ચીન પેલેસ્ટાઈનના સમર્થનમાં ઉભા જોવા મળ્યા
- ઈરાને ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ કડક નિવેદનો આપ્યા
હમાસે માત્ર 20 મિનિટમાં ઇઝરાયેલ પર 5 હજાર રોકેટ છોડ્યા અને જવાબમાં ઈઝરાયેલે પણ હમાસ પર હુમલો કર્યો હતો. બંને તરફથી ગોળીબાર અને રોકેટ હુમલાનો સિલસિલો શરૂ થયો હતો. સમય સાથે તણાવ વધ્યો, મૃત્યુઆંક અને પોતપોતાના પક્ષોને સમર્થન આપતા દેશોની સંખ્યા વધી હતી. અમેરિકા અને બ્રિટને ખુલ્લેઆમ ઈઝરાયેલને સમર્થન આપ્યું હતું તો રશિયા અને ચીન પેલેસ્ટાઈનના સમર્થનમાં ઉભા જોવા મળ્યા હતા. તો બીજી તરફ 57 મુસ્લિમ દેશોએ સર્વસંમતિથી ઈઝરાયેલ પર અનેક પ્રતિબંધો લાદવાની હિમાયત કરી હતી. આમાં ઈરાન પણ સામેલ છે. ઈરાને ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે જો ગાઝામાં ઈઝરાયેલના ગુનાઓ ચાલુ રહેશે તો દુનિયાભરના મુસ્લિમો અને ઈરાની પ્રતિકાર દળને કોઈ રોકી શકશે નહીં. ઈરાનના વિદેશ મંત્રીએ તેના કટ્ટર દુશ્મન ઈઝરાયલને કડક અલ્ટીમેટમ આપ્યું હતું કે તે ગાઝા પરના હુમલા બંધ કરે નહીંતર પગલાં લેવાની ફરજ પડશે પરંતુ હવે ઈરાનનું વલણ પણ ઢીલું થઈ રહ્યું છે. ઈરાને વિશ્વને ખાતરી આપી હતી કે જ્યાં સુધી ઈઝરાયેલ ઈરાની હિતો અથવા નાગરિકો પર હુમલો નહીં કરે ત્યાં સુધી તે આ યુદ્ધમાં હસ્તક્ષેપ નહીં કરે.
ઈરાનને મોટી મુશ્કેલીમાં
નિષ્ણાંતોનું કહેવું છે કે અમેરિકા સમર્થિત ઈઝરાયેલ સામે કોઈ પણ મોટો હુમલો ઈરાનને મોટી મુશ્કેલીમાં મૂકી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પહેલેથી જ આર્થિક સંકટમાં ફસાયેલા દેશમાં મુસ્લિમ શાસકો સામે જનતાનો રોષ ભભૂકી શકે છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે વિવિધ સૈન્ય, રાજદ્વારી અને સ્થાનિક પ્રાથમિકતાઓને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી રહી છે. આ સાથે ગાઝા પર ઈઝરાયેલના હુમલા બાદ ઈરાન ખુલ્લેઆમ આગળ આવશે તો ચાર દાયકાથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલી પ્રાદેશિક વર્ચસ્વની ઈરાની રણનીતિને મોટો ફટકો પડશે.
ઈરાની મીડિયા અનુસાર, સંસદની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિના વડા વાહિદ જલાલઝાદેહે કહ્યું હતું કે અમે અમારા મિત્રો હમાસ ઈસ્લામિક જેહાદ અને હિઝબુલ્લાના સંપર્કમાં છીએ. તેમનું વલણ એ છે કે તેઓ અમારી પાસેથી લશ્કરી કાર્યવાહીની અપેક્ષા રાખતા નથી. તે જ સમયે, ત્રણ ઈરાની સુરક્ષા અધિકારીઓએ કહ્યું હતું કે હાલમાં ઈરાનના ટોચના નેતાઓ વચ્ચે કોઈ મોટા તણાવને રોકવા માટે સહમતિ સધાઈ ગઈ છે જે ઈરાનને સંઘર્ષમાં ખેંચી જશે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે ઉભરતા કટોકટી અંગે દેશના પ્રતિભાવ અંગે કોઈ ટિપ્પણી કરી ન હતી. જ્યારે ઇઝરાયેલના સૈન્ય અધિકારીઓએ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
ઈરાનની પ્રતિષ્ઠાને પણ નુકસાન થઈ શકે
ત્રણ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, જમીન પર ઈરાની નિષ્ક્રિયતા એ દળો દ્વારા નબળાઈના સંકેત તરીકે અર્થઘટન કરી શકાય છે જે દાયકાઓથી આ ક્ષેત્રમાં તેહરાનના પ્રભાવનું મુખ્ય સાધન છે. તેનાથી ઈરાનની પ્રતિષ્ઠાને પણ નુકસાન થઈ શકે છે જેણે લાંબા સમયથી ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ પેલેસ્ટાઈનને સમર્થન આપ્યું છે. ઈરાન ઈઝરાયેલને એક દેશ તરીકે ઓળખવાનો ઈન્કાર કરે છે અને તેને કબજેદાર તરીકે જુએ છે.
ભૂતપૂર્વ ઇઝરાયેલી ગુપ્તચર અધિકારી, અવી મેલામેડે જણાવ્યું હતું કે ઇરાનીઓએ એક મૂંઝવણનો સામનો કરવો પડ્યો હતો કે શું તેઓ ગાઝા પટ્ટીમાં પોતાનો હાથ બચાવવા માટે હિઝબોલ્લાહને યુદ્ધમાં મોકલશે અથવા કદાચ તેઓ તકનો લાભ લેશે અને તેને છોડી દેશે. આ તે બિંદુ છે જ્યાં ઈરાન પણ તેના નુકસાન વિશે વિચારી રહ્યું છે. કારણ કે તે જાણે છે કે જો તે ખુલ્લેઆમ આગળ આવશે તો લડાઈ બે તરફી થશે આવી સ્થિતિમાં લોકોનો જીવ બચાવવો પણ તેની પ્રાથમિકતા છે.
ઈરાનનું વલણ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું
આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન હોસૈન અમીરાબ્દોલ્લાહિયાને કહ્યું હતું કે ઈઝરાયેલને ગાઝામાં જમીની કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં અને જો તે આમ કરશે તો તેણે પરિણામ ભોગવવા પડશે. આગામી કલાકોમાં મોટા પાયા પર કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે. તે જ સમયે, મંગળવારે, ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનીએ કહ્યું હતું કે જો ગાઝામાં ઈઝરાયેલના ગુનાઓ ચાલુ રહેશે તો વિશ્વભરના મુસ્લિમોને અને ઈરાનની પ્રતિકારક દળને કોઈ રોકી શકશે નહીં. પરંતુ થોડા જ દિવસોમાં ઈરાનનું વલણ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે.
ઈરાને ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ કડક નિવેદનો આપ્યા
એક વરિષ્ઠ ઈરાની રાજદ્વારીએ કહ્યું હતું કે ઈરાનના ટોચના નેતાઓ ખાસ કરીને સર્વોચ્ચ નેતા (આયાતુલ્લા અલી ખમેની) માટે સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા ઈસ્લામિક રિપબ્લિકનું અસ્તિત્વ છે. આ કારણે જ ઈરાનના અધિકારીઓએ હુમલાઓ શરૂ થયા બાદથી ઈઝરાયેલ વિરુદ્ધ કડક નિવેદનો આપ્યા છે પરંતુ અત્યાર સુધી સીધી લશ્કરી સંડોવણી ટાળી છે.
તે જ સમયે, ઓક્ટોબર 7થી હિઝબુલ્લાએ લેબનીઝ-ઇઝરાયેલ સરહદ પર ઇઝરાયેલી દળો સાથેની અથડામણમાં ગોળીબાર કર્યો છે જેમાં ઇસ્લામિક જૂથના 14 લડવૈયાઓ માર્યા ગયા છે. હિઝબુલ્લાહ તરફી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ નાની હિંસાનું આયોજન ઇઝરાયલી દળોને વ્યસ્ત રાખવા અને તેને વાળવા માટે કરવામાં આવ્યું હતુંય પરંતુ આવો હુમલો કોઈ મોટો નવો મોરચો ખોલવા માટે કરવામાં આવ્યો ન હતો. હિઝબુલ્લાહના નેતા સૈયદ હસન નસરાલ્લાહ જેઓ તેમના ભાષણોમાં ઇઝરાયેલ સામે ધમકીઓ આપવા માટે જાણીતા છે, તેમણે યુદ્ધની શરૂઆત પછી કોઈ જાહેર સંબોધન કર્યું નથી.
ઈઝરાયેલ અને પશ્ચિમી સુરક્ષા સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાની દળો દ્વારા સીધો હુમલો કરવામાં આવશે તો જ ઈઝરાયેલ ઈરાન પર હુમલો કરશે. એમ પણ કહ્યું હતું કે ઈરાન અથવા તેના સહયોગી જૂથો દ્વારા આવા હુમલાની ધારણામાં એક પણ ખોટું પગલું ઈઝરાયેલનો દૃષ્ટિકોણ બદલી શકે છે.
