અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના શાંતિ કરાર બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાની પ્રક્રિયા ચર્ચામાં છે, પરંતુ આ માર્ગને સુરક્ષિત બનાવવો એ એક અત્યંત જટિલ અને સમય માંગી લેતું કાર્ય છે. પ્રાપ્ત અહેવાલો અનુસાર, ઈરાને આ જળમાર્ગમાં યુએસ નૌકાદળની હિલચાલને રોકવા માટે અંદાજે 100થી વધુ 'મહામ-3' (Maham-3) પ્રકારની અંડરવોટર માઈન્સ પાથરેલી છે. એક અંદાજ મુજબ, આ તમામ ખાણોમાં મળીને કુલ 34,000 કિલો વિસ્ફોટક સામગ્રી રહેલી છે, જે સમુદ્રી વેપાર માટે મોટો ખતરો છે.
સફાઈની જટિલ પ્રક્રિયા
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા માટેનું સૌથી મહત્વનું દ્વાર છે. અહીંથી વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાના લગભગ 20 ટકા હિસ્સો પસાર થાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, દરેક મીટર પર આશરે એક કિલો વિસ્ફોટક સેટ કરવામાં આવ્યો હોય તેવી સ્થિતિમાં આ વિસ્તારને સંપૂર્ણપણે સાફ કરવો ખૂબ જ પડકારજનક છે. જોકે કેટલીક પ્રાથમિક અંદાજો મુજબ, આ સફાઈ અભિયાનમાં ઓછામાં ઓછા 30 દિવસનો સમય લાગી શકે છે, પરંતુ સંરક્ષણ નિષ્ણાતોએ આ કામમાં છ મહિના જેટલો લાંબો સમય પણ લાગી શકે તેવી આશંકા વ્યક્ત કરી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની જરૂરિયાત
ઈરાન આ સફાઈ કાર્ય માટે ફ્રાન્સ અને અન્ય મિત્ર દેશોની મદદ લઈ શકે છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને સંકેત આપ્યો છે કે કરારના અમલીકરણ બાદ ફ્રાન્સ આ દરિયાઈ માર્ગને સુરક્ષિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવા તૈયાર છે. બ્રિટન અને ફ્રાન્સ જેવા દેશોએ પહેલેથી જ તેમના માઈન-સ્વીપર (ખાણ દૂર કરનારા) જહાજોને સતર્ક કર્યા છે.
વેપાર અને અર્થતંત્ર પર અસર
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના કરાર હેઠળ, ઈરાન આ માર્ગ પરથી પસાર થવા માટે કોઈ ચાર્જ વસૂલશે નહીં તેવી ખાતરી આપવામાં આવી છે. જોકે, ઈરાન અને ઓમાન મળીને પર્યાવરણીય ટેક્સ વસૂલવાની દરખાસ્ત પર પણ વિચારણા કરી રહ્યા છે. વિશ્વ માટે આ જળમાર્ગનું જલ્દી ખુલવું અત્યંત આવશ્યક છે, કારણ કે લાંબા સમય સુધી આ માર્ગ બંધ રહેવાથી વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં અસ્થિરતા આવી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાન પર તમામની નજર
આમ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સુરક્ષિત કરવાની આ પ્રક્રિયા માત્ર ઈરાન કે અમેરિકા માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના ઉર્જા સુરક્ષા માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે. હાલમાં તમામની નજર આ ખાણોને સુરક્ષિત રીતે દૂર કરવાના આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાન પર ટકેલી છે.
આ પણ વાંચોઃ દુનિયાનો એવો એક દેશ જ્યાં લગ્ન પહેલા યુવક યુવતીને માતા પિતા રાત્રિ વિતાવવાની આપે છે પરમિશન
