America એ ઇરાની ઓઇલ પરનો પ્રતિબંધ હટાવ્યો, હોર્મુઝમાં બનશે નવી સિસ્ટમ

વૈશ્વિક ભૂરાજનીતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. લાંબા સમયના તણાવ બાદ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પડદા પાછળની વાટાઘાટો ફળીભૂત થઈ છે. તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આક્રમક નિવેદનોને પગલે વાટાઘાટોનું વાતાવરણ ડહોળાયું હતું અને ઈરાની પ્રતિનિધિઓ વોકઆઉટ કરી ગયા હતા, પરંતુ આ જાહેર તણાવની પાછળ ટેકનિકલ ટીમો દ્વારા 'બેક-ચેનલ' ચર્ચાઓ સતત ચાલુ રહી હતી. આખરે, બંને દેશો વચ્ચે એક મોટા એમઓયુ (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં સફળતા મળી છે.

ઇરાની ઓઇલ વેચાણ પરના પ્રતિબંધો હટાવ્યા

આ કરારના ભાગરૂપે અમેરિકાએ ઈરાની તેલ વેચાણ પરના વર્ષો જૂના કડક પ્રતિબંધો સંપૂર્ણપણે હટાવી લીધા છે. આ નિર્ણયની અસર તરત જ બજારમાં દેખાવા લાગી છે. ઈરાને પ્રતિબંધો દૂર થતા જ આક્રમક રીતે વૈશ્વિક બજારમાં પ્રવેશ કર્યો છે અને છેલ્લા એક જ અઠવાડિયામાં ૩૬ મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઈલનો રેકોર્ડ પુરવઠો વિશ્વભરમાં પહોંચાડ્યો છે. વધુમાં, અન્ય 36 મિલિયન બેરલનો જથ્થો ટૂંક સમયમાં બજારમાં આવવાની તૈયારીમાં છે, જેનાથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અને વૈશ્વિક ઉર્જા સપ્લાયમાં મોટો બદલાવ આવવાની ધારણા છે.

આર્થિક મોરચે પણ મોટી રાહત 

આર્થિક મોરચે પણ ઈરાન માટે આ કરાર એક મોટી રાહત લઈને આવ્યો છે. વૈશ્વિક બેંકોમાં સ્થિર (Freezed) કરી દેવાયેલા ઈરાનના તમામ ખાતાઓ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે અને ઈરાને પોતાની કરોડોની અટકાયેલી રકમ પાછી મેળવી છે, જે દેશની ડગમગતી અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા માટે મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે.

કરારનું મહત્વું પાસું હોર્મુઝ 

આ કરારનું સૌથી મહત્વનું વ્યૂહાત્મક પાસું 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ'ને લગતું છે. વિશ્વના આ સૌથી સંવેદનશીલ તેલ માર્ગ પર હવે અમેરિકા અને ઈરાન સંયુક્ત રીતે એક નવી સુરક્ષા વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરશે. આ નવી સિસ્ટમ વેપારી જહાજોના સુરક્ષિત અવરજવરને સુનિશ્ચિત કરશે, જેથી ભવિષ્યમાં હુમલાઓ કે અથડામણોને સંપૂર્ણપણે રોકી શકાય. આમ, આ કરાર માત્ર બે દેશો વચ્ચેના સંબંધોને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની તેલ રમત અને સુરક્ષા સમીકરણોને બદલી નાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

આ પણ વાંચોઃ Iran US Talk in Switzerland: ઇરાનનો કડક મિજાજ, અમેરિકાને કર્યા સાઇડલાઇન