હવે અમેરિકાએ જહાજોને નિશાન બનાવવાની વાત કરી છે. અમેરિકાની જાહેરાત બાદ હોર્મુઝ પૂર્ણ રીતે બ્લોક થયો છે.
ઓમાનની ખાડીમાં જહાજો તૈનાત
ઇસ્લામાબાદમાં વાર્તા નિષ્ફળ થયા બાદ અમેરિકાએ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને બંધ કરવા જાહેરાત કરી છે. હવે અમેરિકા ઓમાનની ખાડીમાં પોતાની સબમરીન અને જહાજો તૈનાત કરશે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યુ હતુ કે, કોઇપણ કિંમતે ઇરાને હોર્મુઝમાંથી આર્થિક સહાય પ્રાપ્ત નહી થવા દઇએ. યુદ્ધ દરમિયાન ઇરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોને ટોલ વસૂલ કરીને પસાર થવા દેતા હતા.
આ માર્ગ કોણ ખોલી શકે ?
એક તરફ, ઈરાન ફક્ત તે દેશોના જહાજોને જ મંજૂરી આપી રહ્યું છે જેમની સાથે તેણે વાટાઘાટો કરી છે અને ટોલ ચૂકવી શકે છે. આને કારણે, 650થી વધુ માલવાહક જહાજો પહેલાથી જ હોર્મુઝમાં ફસાયેલા છે. હવે, અમેરિકાએ જાહેરાત કરી છે કે તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરતાની સાથે જ જહાજોને ગોળી મારી દેશે. આનો અર્થ એ છે કે મધ્ય પૂર્વનો આ માર્ગ એક તરફ ખાડો છે અને બીજી તરફ ખાઈ છે. જ્યાં સુધી ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સંપૂર્ણ સંધિ ન થાય ત્યાં સુધી, આ માર્ગ પરથી શિપિંગ મુશ્કેલ રહેશે.
બંને વચ્ચે સંધિ કોણ કરશે?
ઈસ્લામાબાદમાં શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ ગયા પછી, પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે: ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે શાંતિ મંત્રણા કોણ કરશે? કારણ કે બંને વચ્ચેનો તફાવત ઘણો ઊંડો છે. ઇસ્લામાબાદમાં થયેલી વાટાઘાટોમાં અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સ નિષ્ફળ ગયા, જેના પછી અમેરિકા વાટાઘાટોમાંથી ખસી ગયું. જોકે, શાંતિ કરાર પર પહોંચવાના નવા પ્રયાસો ફરી શરૂ થયા છે. આ પ્રયાસ ત્રણ સ્તરે ચાલી રહ્યો છે.
1. રશિયાએ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સોદો કરવા માટે પહેલ કરી છે. રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પજેશ્કિયાન સાથે ફોન પર વાત કરી. પુતિનના અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સાથે પણ સારા સંબંધો છે. જો પુતિન આ સોદામાં પોતાને સામેલ કરે, તો તે કામ કરી શકે છે, કારણ કે ઈરાનને રશિયાનો નજીકનો સાથી માનવામાં આવે છે.
2. તુર્કીએ બેકડોર ચેનલો દ્વારા નવી વાટાઘાટો શરૂ કરી છે. તુર્કીના વિદેશ પ્રધાન હકાન ફિદાને પાકિસ્તાનના વિદેશ પ્રધાન સાથે ફોન પર વાત કરી. તુર્કી ઇચ્છે છે કે ઈરાન ઈરાનને અમેરિકાના પ્રસ્તાવનો જવાબ આપે, જેથી બીજા તબક્કાની વાટાઘાટો શરૂ થઈ શકે.
3. લેબનોને પોતાના તરફથી ઇઝરાયલ સાથે વાટાઘાટો શરૂ કરી છે. 1983 પછી આ પહેલી વાર છે જ્યારે ઇઝરાયલ અને લેબનોન વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો થઈ છે. વોશિંગ્ટનમાં લેબનોનના રાજદૂત નાદા મોઆદે ઇઝરાયલી રાજદૂત સાથે ફોન પર વાત કરી. લેબનોન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે સફળ કરારથી ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે સંધિ થવાની શક્યતાઓ વધશે.
4. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ફ્રાન્સ યુદ્ધવિરામ પ્રક્રિયામાં જોડાઈ શકે છે. મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ જરૂરી છે. આ માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવું જરૂરી છે. મેક્રોને વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ બ્રિટન સાથે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવા અંગે ચર્ચા કરશે, અને આ પ્રક્રિયામાં વધુ દેશોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. મેક્રોને લેબનોનની સ્વતંત્રતા વિશે પણ વાત કરી.
આ પણ વાંચોઃ Australiaએ Susan Coyleને પોતાની પ્રથમ મહિલા સેના પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરીને રચ્યો ઇતિહાસ