વૈશ્વિક રાજનીતિના સૌથી સંવેદનશીલ ગણાતા અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધમાં હવે એક નવો વળાંક આવવાની શક્યતા છે. વ્હાઇટ હાઉસના આંતરિક સૂત્રો મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ યુદ્ધને હવે રાજકીય બોજ માની રહ્યા છે અને કોઈ પણ ઔપચારિક કરાર કર્યા વિના જ અમેરિકાની એકપક્ષીય 'જીત' જાહેર કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે.
વ્યૂહાત્મક પીછેહઠની તૈયારી
ન્યૂઝ એજન્સી રોઇટર્સના અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ઈચ્છે છે કે અમેરિકા વહેલી તકે આ યુદ્ધના મેદાનમાંથી બહાર નીકળી જાય. જો કે, ઈરાન સાથે હાલમાં કોઈ પણ પ્રકારના કરાર થવાની શક્યતા નહિવત દેખાય છે. ઈરાને નવા પ્રસ્તાવ માટે સમય માંગ્યો છે, કારણ કે તેમને સુપ્રીમ લીડરની મંજૂરી લેવી પડે તેમ છે. બીજી તરફ, અમેરિકામાં વધતા તેલ અને ગેસના ભાવ સામાન્ય જનતામાં અસંતોષ પેદા કરી રહ્યા છે, જેની સીધી અસર આ વર્ષના અંતમાં યોજાનારી મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પર પડી શકે છે.
CIA ની ભૂમિકા અને સંભવિત જોખમો
અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સી CIA હાલમાં આ મામલે અત્યંત ગુપ્ત તપાસ કરી રહી છે. મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે જો અમેરિકા જાતે જ વિજય જાહેર કરીને સૈનિકો પાછા ખેંચી લે, તો ઈરાનનો પ્રતિભાવ શું હશે? શું ઈરાન આને સ્વીકારશે કે પછી તે અમેરિકા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શરમજનક સ્થિતિ પેદા કરશે? વ્હાઇટ હાઉસને ડર છે કે જો ઈરાન હુમલા ચાલુ રાખશે, તો અમેરિકાની આ 'જીત' માત્ર કાગળ પર જ રહી જશે.
બે મુખ્ય વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ
અમેરિકી વ્યૂહરચનાકારો અત્યારે બે મુખ્ય પાસાઓ પર કામ કરી રહ્યા છે:
એકપક્ષીય વિજય ઘોષણા: મધ્ય પૂર્વમાંથી સૈનિકો પાછા ખેંચી લેવા અને પોતાની રીતે યુદ્ધ સમાપ્ત જાહેર કરી દેવું.
વાટાઘાટો લંબાવવી: શું ઈરાન સાથેની ચર્ચાઓ લાંબી ખેંચવાથી અમેરિકાને કોઈ વ્યૂહાત્મક ફાયદો થઈ શકે છે?
ચૂંટણીનું દબાણ
ટ્રમ્પ માટે સૌથી મોટું જોખમ મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં બહુમતી ગુમાવવાનું છે. જો સેનેટ અને કોંગ્રેસમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીનું વર્ચસ્વ ઘટશે, તો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માટે ભવિષ્યમાં કોઈ પણ મહત્વના સંરક્ષણ કે આર્થિક નિર્ણયો લેવા અત્યંત મુશ્કેલ બની જશે. આમ, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠા અને આંતરિક સત્તા જાળવી રાખવા વચ્ચે અત્યારે ટ્રમ્પ માટે આ યુદ્ધ એક 'કાંટો' બની ગયું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે વિશ્વની મહાસત્તા આ સંકટમાંથી કઈ રીતે બહાર નીકળે છે.
આ પણ વાંચોઃ Hormuz વાળું ઇરાન નહીં પરંતુ હવે આ મુસ્લિમ દેશ બનશે ઓઇલ કિંગ! ભારત માટે ખુલશે સસ્તા ઇંધણના દ્વાર
