વૈશ્વિક તેલ બજાર હાલમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતાને કારણે ચિંતિત છે, પરંતુ આ દરમિયાન અફઘાનિસ્તાનમાંથી ભારત માટે અત્યંત હકારાત્મક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દાયકાઓ સુધી યુદ્ધ અને આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરનાર અફઘાનિસ્તાન હવે ઉર્જા ક્ષેત્રમાં એક નવી શક્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. ઉત્તર જોઝજાન પ્રાંતમાં આવેલા અમુ દરિયા તેલ બેસિનમાં તેલનું ઉત્પાદન સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ ગયું છે, જે આગામી સમયમાં મધ્ય પૂર્વ પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકે છે.
તેલ ભંડાર અને ઉત્પાદનની શરૂઆત
અફઘાનિસ્તાનના ખાણ અને પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, અમુ દરિયા બેસિનના જમરાદ સાઈ વિસ્તારમાં સ્થિત પાંચ કુવાઓમાંથી તેલ કાઢવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. હાલમાં, અહીંથી દરરોજ આશરે ૫૦૦ ઘન મીટર તેલનું ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. છેલ્લા છ મહિનામાં કરવામાં આવેલા ૪૦૦ કિલોમીટરના ભૂકંપ સર્વેક્ષણમાં આ વિસ્તારમાં તેલ અને કુદરતી ગેસનો વિશાળ ભંડાર હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે. જો આ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં આવે, તો અફઘાનિસ્તાન માત્ર આત્મનિર્ભર જ નહીં, પણ એક મોટું નિકાસકાર પણ બની શકે છે.
ભારત-અફઘાનિસ્તાન વેપાર અને વ્યૂહાત્મક ફાયદો
ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેના વ્યાપારી સંબંધો પહેલેથી જ મજબૂત છે, જેનું વાર્ષિક ટર્નઓવર $૧ બિલિયન (અંદાજે 8,300 કરોડ રૂપિયા) થી વધુ છે. ભારત મુખ્યત્વે દવાઓ, મશીનરી અને કાપડની નિકાસ કરે છે, જ્યારે અફઘાનિસ્તાનથી સૂકા મેવા અને કેસરની આયાત થાય છે. ઈરાનનું ચાબહાર બંદર આ વેપાર માટે જીવનરેખા સમાન છે, કારણ કે તે પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરીને બંને દેશોને સીધા જોડે છે.