લાંબા યુદ્ધ પછી પણ ઈરાન પાસે 40% ડ્રોન અને 60% થી વધુ મિસાઈલ લોન્ચર બચ્યા છે. બંકરોમાંથી 100 સિસ્ટમ બહાર કાઢીને તેની તાકાત વધુ વધી ગઈ છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ઈરાન હજુ પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની) માં જહાજો માટે ખતરો બની શકે છે, જ્યારે યુદ્ધવિરામનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત બનેલું છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ખતરો
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે એક મહત્વની માહિતી સામે આવી છે. અમેરિકી સૈન્ય અને ગુપ્તચર અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અનેક અઠવાડિયાની લડાઈ પછી પણ ઈરાન પાસે લગભગ 40% એટેકિંગ ડ્રોન અને 60% થી વધુ મિસાઈલ લોન્ચર હજુ પણ બચ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ તાકાત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો માટે આગળ પણ ખતરો બની શકે છે.ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, ઈરાન પાસે હજુ પણ તેના યુદ્ધ પહેલાના ડ્રોનનો મોટો હિસ્સો મોજૂદ છે. જો સમારકામ અને રિકવરીનું કામ પૂર્ણ થઈ જાય, તો તે તેના જૂના ડ્રોન સ્ટોકનો લગભગ 70% સુધી ફરીથી મેળવી શકે છે. એટલે કે તેની તાકાત વધુ વધી શકે છે.
ઈરાને કેવી રીતે વધારી મિસાઈલ કેપેસિટી?
મિસાઈલ સિસ્ટમની વાત કરીએ તો, યુદ્ધવિરામ સમયે ઈરાન પાસે લગભગ અડધા લોન્ચર હતા. ત્યારબાદ તેણે સુરંગો અને બંકરોમાં છુપાવીને રાખવામાં આવેલી લગભગ 100 મિસાઈલ સિસ્ટમ ફરીથી બહાર કાઢી લીધી. આનાથી હવે તેના સક્રિય લોન્ચર વધીને લગભગ 60% થઈ ગયા છે.રશિયાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ દિમિત્રી મેદવેદેવે પણ આ મુદ્દે નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલો યુદ્ધવિરામ કેટલો સમય ટકશે તે સ્પષ્ટ નથી. પરંતુ એક વાત નક્કી છે કે ઈરાને પોતાની તાકાત બતાવી દીધી છે. તેમણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ઈરાનની એક મોટી વ્યૂહાત્મક તાકાત ગણાવી.જોકે, અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ઈરાન પાસે કુલ કેટલા હથિયાર છે, તેનો સાચો આંકડો જણાવવો મુશ્કેલ છે. ગુપ્તચર એજન્સીઓ માત્ર અનુમાન જ લગાવી શકે છે. તેમ છતાં તમામ લોકો એ વાત સાથે સહમત છે કે ઈરાન પાસે એટલી તાકાત ચોક્કસ છે કે તે ઈચ્છે તો દરિયાઈ માર્ગોમાં અવરોધ પેદા કરી શકે છે.
ગયા વર્ષે હોર્મુઝ કેમ બંધ ન થયું?
ગયા વર્ષે જૂનમાં પણ આવો મોકો આવ્યો હતો, જ્યારે ઈઝરાયેલે ઈરાનના પરમાણુ ઠેકાણાઓ પર હુમલો કર્યો હતો અને બાદમાં અમેરિકા પણ તેમાં સામેલ થઈ ગયું હતું. ત્યારે ઈરાન ઈચ્છવા છતાં પણ હોર્મુઝને બંધ નહોતું કરી શક્યું. ઈઝરાયેલના એક પૂર્વ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, તે સમયે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈએ સાવચેતી વર્તી હતી. તેમને ડર હતો કે જો હોર્મુઝને બંધ કરવામાં આવશે, તો બીજા ઘણા દેશો પણ આ યુદ્ધમાં કૂદી શકે છે.
દરિયાઈ જહાજોને નિશાન બનાવવાની રણનીતિ
પરંતુ આ વખતે સ્થિતિ અલગ છે. વર્તમાન યુદ્ધના પહેલા જ દિવસે અયાતુલ્લા ખામેનેઈનું મૃત્યુ થયું. આનાથી ઈરાનને એવો સંદેશ મળ્યો કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના ઈરાદા પહેલા કરતા વધુ મોટા છે. ઈતિહાસમાં પણ ઈરાને હોર્મુઝને રોકવાની કોશિશ કરી છે. 1980ના દાયકામાં ઈરાક સાથેના યુદ્ધ દરમિયાન તેણે આ વિસ્તારમાં બારુદી સુરંગો બિછાવી હતી. જોકે આ રીત જોખમી હતી, તેથી હવે ઈરાન વધુ મિસાઈલ અને ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને દરિયાઈ જહાજોને નિશાન બનાવવાની રણનીતિ અપનાવી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો: Strait of Hormuz: અમેરિકાથી એશિયા સુધી અરાજકતા, તેલ અને LPGનો ખોરવાશે પુરવઠો, જાણો શું છે માહોલ?
