આ પર્વત ખરેખર વિશ્વનો સૌથી ઊંચો છે તેની શોધ એક તેજસ્વી ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રી રાધાનાથ સિકદાર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. રાધાનાથ સિકદાર ભારતના મહાન ત્રિકોણમિતિ સર્વેક્ષણ માટે કામ કરી રહ્યા હતા. તેમણે 1852માં શોધ કરી કે આ પર્વત વિશ્વનો સૌથી ઊંચો પર્વત છે. તેમણે પોતાના તારણો એન્ડ્રુ સ્કોટ વોને જણાવ્યા હતા. 4 વર્ષ પછી, એન્ડ્રુ સ્કોટ વોએ વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખરનું નામ એવરેસ્ટ રાખવાનું નક્કી કર્યું. એન્ડ્રુ સ્કોટ વોને લાગ્યું કે આ તે વ્યક્તિ માટે યોગ્ય સન્માન છે જેમણે સર્વે ઓફ ઈન્ડિયાના સૌથી મોટા ભાગનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.
નામ પાછળનું શું છે સત્ય ?
વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખર માઉન્ટ એવરેસ્ટનું નામ બ્રિટિશ અધિકારીના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું. તેનો એવરેસ્ટ સાથે કોઈ સંબંધ નહોતો. આ બાબતમાં આ એકમાત્ર વળાંક છે. બ્રિટિશ ભારતના ભૂતપૂર્વ સર્વેયર-જનરલ, કર્નલ જ્યોર્જ એવરેસ્ટ, કદાચ ક્યારેય તેમના નામવાળી શિખર જોઈ શક્યા નહીં. જોકે, તિબેટી લોકો તેને ચોમોલુંગ્મા કહે છે અને નેપાળીઓ તેને સાગરમાથા કહે છે. વર્ષ 1843માં તેમની નિવૃત્તિ સુધી એક બ્રિટિશ સર્વે ટીમ પર્વતો માપવા માટે નેપાળ ગઈ હતી. આમ, જ્યોર્જ એવરેસ્ટનો તેમના નામવાળા પર્વત સાથે કોઈ સીધો સંબંધ નહોતો. જોકે, તેમણે પર્વતનું સર્વેક્ષણ કરવા માટે એન્ડ્રુ સ્કોટ વોને નોકરી પર રાખવાની જવાબદારી સંભાળી હતી. જેમણે પ્રથમ ઔપચારિક નિરીક્ષણ કર્યું હતું. જ્યોર્જ એવરેસ્ટની પ્રતિષ્ઠાને કારણે જ એક પર્વતનું નામ તેમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું.
વિશ્વનું સૌથી ઊંચું શિખર
સર્વેમાં એવરેસ્ટની ઊંચાઈ માપ્યા પછી તેનું નામ પીક-15 રાખ્યું હતુ. ત્યાં સુધી એ વાતની પુષ્ટિ થઈ શકી ન હતી કે એવરેસ્ટ વિશ્વનું સૌથી ઊંચું શિખર છે. તેના બદલે, કંચનજંગા નામ આપવામાં આવ્યું હતું. સિક્કિમના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં નેપાળની સરહદ પર સ્થિત આ શિખર 8586 મીટર સાથે વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે છે. 1856માં જ્યારે સર્વે પૂર્ણ થયો હતો. ત્યારે પુષ્ટિ થઈ કે માઉન્ટ એવરેસ્ટ વિશ્વનું સૌથી ઊંચું શિખર છે, કંચનજંગા નહીં.
બ્રિટિશ શાસનકાળમાં ઘણા અન્યાય થયા
વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખરને શું નામ આપવું જોઈએ તે અંગે ચર્ચા ચાલી રહી હતી. ઘણા લોકોએ કહ્યું હતું કે આ પર્વતને સ્થાનિક નામ આપવું જોઈએ. જોકે, અંગ્રેજોએ આ વાતનો ઇનકાર કર્યો અને પર્વતનું નામ એવરેસ્ટ તેમના પોતાના અધિકારીના નામ પરથી રાખ્યું. આ ઉપરાંત, બ્રિટિશ શાસનકાળ દરમિયાન ઘણા પ્રકારના અન્યાય જોવા મળ્યા. રાધાનાથ સિકદારનું નામ સર્વે મેન્યુઅલમાં નહોતું. જ્યારે સત્ય એ છે કે તેમણે જ તેની ટોચની ઊંચાઈ શોધી કાઢી હતી.
