અમેરિકાની FBIની મોસ્ટ વોન્ટેડ યાદીમાં સામેલ ડ્રગ તસ્કર ફાઉસ્ટો ઇસિદ્રો મેસા ફ્લોરેસ ઉર્ફે ચાપો ઇસિદ્રોની ધરપકડ બાદ મેક્સિકોના સિનાલોઆમાં હિંસા ફાટી નીકળી છે.
20 નવેમ્બરે મેક્સિકન સેનાએ અમેરિકાની એજન્સીઓ પાસેથી મળેલી ગુપ્ત માહિતીના આધારે ગુઆસાવે વિસ્તારમાંથી તેની ધરપકડ કરી હતી. અમેરિકાના ન્યાય વિભાગ અનુસાર, તેની સાથે જર્મન રોલાન્ડો ગાલ્વેઝ મેસા ઉર્ફે અલ સેરાફિનની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
આ કાર્યવાહીમાં કુલ 8 શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરાઈ હતી. તેમાં ઇસિદ્રોનો પિતરાઈ ભાઈ અને બનેવી પણ સામેલ હતા. અમેરિકાએ ઇસિદ્રો વિશે માહિતી આપનારને 50 લાખ ડોલર (આશરે 46 કરોડ રૂપિયા) સુધીનું ઇનામ જાહેર કર્યું હતું.
મેક્સિકોના સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાર્યવાહીમાં 4 સૈનિકો અને 7 શંકાસ્પદ હુમલાખોરો માર્યા ગયા હતા. એટલે કે કુલ 11 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. ધરપકડ બાદ ગોળીબાર થયો, રસ્તાઓ પર વાહનો સળગાવવામાં આવ્યાં અને માર્ગો બંધ કરી દેવામાં આવ્યા.
બેઝબોલ મેચ દરમિયાન પણ ગોળીબારથી બચવા માટે લોકોમાં ભાગદોડ મચી ગઈ હતી. હવે સવાલ એ છે કે ઇસિદ્રોના ડ્રગ સામ્રાજ્યની કમાન કોના હાથમાં જશે અને શું તેના કારણે નવી ગેંગવોર શરૂ થશે?
હવે કોના હાથમાં જશે ડ્રગ નેટવર્ક?
ચાપો ઇસિદ્રો જૂના બેલ્ટ્રાન લેવા સંગઠનના બાકી રહેલા હિસ્સાનો પ્રમુખ હતો. સરકારી કાર્યવાહી અને સિનાલોઆ કાર્ટેલ સાથેના સંઘર્ષ બાદ આ સંગઠનની તાકાત ઘટી હતી. જોકે, ઇસિદ્રોએ સ્થાનિક ગેંગ અને પરિવારોને જોડીને ઉત્તર સિનાલોઆમાં પોતાનો પ્રભાવ જાળવી રાખ્યો હતો.
ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇસિસ ગ્રુપના જણાવ્યા અનુસાર, તેનું સંગઠન ગુઆસાવે, સિનાલોઆ દે લેવા, આહોમે અને અલ ફુએર્ટે જેવા વિસ્તારોમાં સક્રિય હતું. તાજેતરમાં ઇસિદ્રોનું સંગઠન સિનાલોઆ કાર્ટેલના લોસ માયોસ જૂથ સાથે જોડાયેલું હતું.
આ જૂથ લોસ ચાપિતોસ સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ઇસિદ્રોની ધરપકડ બાદ તેના વિસ્તારો, હથિયારધારી લોકો અને ડ્રગ તસ્કરીના રસ્તાઓ પર કબજો મેળવવાની હોડ વધી શકે છે. જોકે, હજુ સુધી તેના કોઈ નવા ઉત્તરાધિકારીનું નામ સામે આવ્યું નથી. તેથી નવી ગેંગવોરની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
મેક્સિકોના કાર્ટેલ આટલા શક્તિશાળી કેમ છે?
કાર્ટેલની તાકાત પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકાનું નશીલા પદાર્થોનું મોટું બજાર છે. મેક્સિકન રસ્તાઓ મારફતે અમેરિકામાં ફેન્ટાનિલ, મેથામ્ફેટામાઇન, હેરોઇન અને કોકેઇનની તસ્કરી થાય છે.
અમેરિકાની ડ્રગ એન્ફોર્સમેન્ટ એજન્સી (DEA) અનુસાર, સિનાલોઆ અને જાલિસ્કો ન્યૂ જનરેશન જેવા ગેંગ આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક દ્વારા ડ્રગ્સના ઉત્પાદનથી લઈને અન્ય દેશોમાં પહોંચાડવાનું કામ કરે છે.
આ ગેંગ પાસે હથિયારધારી લોકો, બાતમીદારો અને નાણાં છુપાવવાનું નેટવર્ક પણ છે. તેઓ પોલીસ, અધિકારીઓ અને નેતાઓને લાંચ આપીને અથવા ધમકાવીને પોતાનું કામ ચલાવે છે.
હવે ઘણા કાર્ટેલ બળજબરીથી ખંડણી વસૂલવી, અપહરણ, ઇંધણની ચોરી અને માનવ તસ્કરી જેવા ગુનાઓમાં પણ સામેલ છે. આના કારણે તેમની કમાણીના અનેક રસ્તા ઊભા થયા છે.
કોઈ ગેંગના સરદારની ધરપકડ અથવા મોત બાદ તેના સાથીઓ અલગ-અલગ જૂથો બનાવી શકે છે. ત્યારબાદ જૂના વિસ્તારો અને ડ્રગ તસ્કરીના રસ્તાઓ પર કબજો મેળવવા માટે લડાઈ શરૂ થાય છે.
ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇસિસ ગ્રુપે સિનાલોઆમાં ચાર મોટા જૂથો સાથે ઓછામાં ઓછા 20 નાના જૂથોની ઓળખ કરી છે. એટલે કે એક સરદારની ધરપકડથી આખું નેટવર્ક ખતમ થતું નથી.
હિંસાનો ભોગ સામાન્ય લોકો બને છે
કાર્ટેલ વિરુદ્ધ લગભગ બે દાયકાથી અભિયાન ચાલી રહ્યું છે, પરંતુ હિંસા હજુ પણ મોટો પડકાર છે. મેક્સિકોના સરકારી આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2025માં 29,488 હત્યાઓ નોંધાઈ હતી. આ આંકડો તમામ હત્યાઓનો છે, માત્ર કાર્ટેલ સાથે જોડાયેલી હત્યાઓનો નથી.
ચાપો ઇસિદ્રો FBIના 10 મોસ્ટ વોન્ટેડ ગુનેગારોમાં સામેલ હતો. અમેરિકા તેને પોતાના દેશમાં ચાલી રહેલા ડ્રગ તસ્કરીના કેસોમાં ટ્રાયલનો સામનો કરાવવા માટે પ્રત્યાર્પણ દ્વારા લઈ જવા માંગે છે. હવે તેની ધરપકડ બાદ મેક્સિકો તેને અમેરિકા સોંપે છે કે નહીં તે જોવું મહત્ત્વનું રહેશે.
સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે સરકાર તેના નેટવર્ક અને કમાણીના રસ્તાઓને તોડી શકશે કે પછી તેની જગ્યા લેવા માટે નવા ગેંગ ઊભા થશે?
