પૂરથી 200થી વધુ લોકોના જીવ ગયા છે. 1,000 થી વધુ લોકો હજુ પણ ગુમ છે. કાઠમંડુથી બેઇજિંગ સુધી, પૂરના કારણે હોબાળો મચ્યો છે.
કોણ છે ગુનેગાર ?
નેપાળમાં પૂરને કારણે 200 થી વધુ લોકોનાં મોત થયા છે. હજારો લોકો હજુ પણ ગુમ છે. દરમિયાન, અચાનક પૂર કેમ આવ્યું તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. નેપાળે ચીનને દોષી ઠેરવ્યું છે, જ્યારે ચીને નેપાળને દોષી ઠેરવ્યું છે. કાઠમંડુએ પૂર માટે ચીનને દોષી ઠેરવ્યું છે, જ્યારે ચીન કહે છે કે તે પોતે પૂરથી પીડાઈ રહ્યું છે. ચીનનો દાવો છે કે પૂરને કારણે તેના 250થી વધુ લોકો ગુમ થયા છે. ચીન અને નેપાળ આરોપો અને પ્રતિ-આક્ષેપો કરી રહ્યા છે.
નેપાળમાં પૂર કેવી રીતે અને શા માટે આવ્યું?
નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂર અંગે ત્રણ સિદ્ધાંતો ફેલાઈ રહ્યા છે. પહેલો સિદ્ધાંત એ છે કે તિબેટમાં ગ્યોરિંગ નજીક ભૂસ્ખલન થયું હતું. જેના કારણે ગ્લેશિયર તૂટી ગયું હતું. બીજો સિદ્ધાંત એ છે કે તે ભૂકંપ હતો. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભૂકંપને કારણે તિબેટમાં ભૂસ્ખલન થયું હતું. ભૂસ્ખલન સ્થળની નજીક સ્થિત એક તળાવ તૂટી ગયું હતું અને તેનો બંધ તૂટી ગયો હતો. બંધ તૂટી જવાથી પાણીનો પ્રવાહ નીકળ્યો હતો. ત્રીજો સિદ્ધાંત એ છે કે નેપાળમાં પહેલા ભૂકંપ આવ્યો હતો, ત્યારબાદ ભૂસ્ખલન થયું હતું. ભૂસ્ખલનથી નદીના પ્રવાહને અવરોધિત કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે પાણીનો પ્રવાહ બદલાઈ ગયો હતો. આના કારણે નેપાળના ભોટેકોશીમાં વિનાશક પૂર આવ્યું હતું.
ખરેખર કોણ જવાબદાર ?
1. ચીન પર માહિતી છુપાવવાનો આરોપ છે. ચીન પર સમગ્ર ઘટનામાં માહિતી છુપાવવાનો આરોપ છે. નેપાળના મતે, ચીને પૂરની માહિતી 45 મિનિટ મોડી પૂરી પાડી હતી, જેના કારણે હજારો લોકો સમયસર સલામત સ્થળે ભાગી શક્યા ન હતા. નેપાળના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન પુષ્પ કમલ દહલ પ્રચંડે માહિતી શેરિંગ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાની હાકલ કરી છે. નેપાળની સર્વપક્ષીય બેઠકમાં, બધા પક્ષોએ સર્વાનુમતે જણાવ્યું હતું કે માહિતી પ્રણાલીમાં સુધારો ન થાય ત્યાં સુધી પરિસ્થિતિ સુધરશે નહીં. બધા પક્ષોએ ભારત, ચીન અને નેપાળ વચ્ચે હવામાન આગાહી શેર કરવા માટે એક ચેનલ સ્થાપિત કરવાની માંગ કરી હતી.
2. ચીનમાં ખતરનાક તળાવો એક મુખ્ય પરિબળ છે: ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ઇન્ટિગ્રેટેડ માઉન્ટેન ડેવલપમેન્ટ (ICIMOD) અને યુનાઇટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (UNDP) ના અહેવાલ મુજબ, નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક આશરે 3,624 હિમનદી તળાવો છે. અહેવાલ મુજબ, આમાંથી 47 તળાવો ખતરનાક માનવામાં આવે છે. આઠ તળાવો વિસ્ફોટક તરીકે ઓળખાયા છે, જે બધા ચીનમાં સ્થિત છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ફાટેલા તળાવો પણ ચીની હતા. જોકે, ચીને સત્તાવાર માહિતી આપી નથી.
3. ભૂકંપના સ્થાન અંગે સસ્પેન્સ ચાલુ છે - નેપાળના વિદેશ પ્રધાન શિશિર ખાનલના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂકંપ પછી તરત જ ભૂસ્ખલન નોંધાયું હતું. જોકે, નેપાળના વિદેશ પ્રધાને ભૂકંપનું સ્થાન સ્પષ્ટ કર્યું ન હતું. ચીની દૂતાવાસે ગુરુવારે એક નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું હતું કે ભૂકંપ નેપાળમાં થયો હતો. ચીની દૂતાવાસે પણ જણાવ્યું હતું કે ભૂસ્ખલન નેપાળમાં થયું હતું. નેપાળ ટાઈમ્સ અનુસાર, હિમપ્રપાત નેપાળમાં સ્થિત 7,245 મીટર ઊંચા લેંગટાંગ લિરુંગ પર્વતના ઉત્તરીય ભાગમાં થયો હતો. ભૂસ્ખલનને કારણે લેન્ડે નદીનો માર્ગ અવરોધાઈ ગયો હતો. નેપાળને પાછળથી ચીન દ્વારા આ વાતની જાણ થઈ હતી.
આ પણ વાંચોઃ હોલીવુડ ફિલ્મ '2012'ના દ્રશ્યો અને નેપાળ પૂરની તબાહીના વિડીયો જોઈ લોકો થયા દંગ