અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને વધતા જતા તણાવની વચ્ચે, ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક એવું નિવેદન આપ્યું છે જેણે આખી દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ગુરુવારે એક જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાને તેમને દેશના 'સુપ્રીમ લીડર' (સર્વોચ્ચ નેતા) બનવાની ઓફર કરી હતી, જેને તેમણે નમ્રતાપૂર્વક ફગાવી દીધી હતી.
શું છે ટ્રમ્પનો દાવો?
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક ઈરાની પ્રતિનિધિઓએ અનૌપચારિક રીતે તેમને પૂછ્યું હતું કે, શું તમે અમારા આગામી સુપ્રીમ લીડર બનશો?" આ અંગે હસતા હસતા ટ્રમ્પે કહ્યું, મેં ના પાડી દીધી. દુનિયાનો કોઈ પણ નેતા અત્યારે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર બનવા માંગશે નહીં. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે ઈરાન અત્યારે અંદરખાને તૂટી રહ્યું છે અને અમેરિકા સાથે ગમે તે ભોગે સમજૂતી કરવા ઈચ્છે છે.
વાતચીત કે માત્ર વાકયુદ્ધ?
ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ગુપ્ત મંત્રણા ચાલી રહી છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે અમેરિકાએ ઈરાનને 15-મુદ્દાનો એક પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં ઈરાન પરમાણુ કાર્યક્રમ કાયમ માટે બંધ કરે, હિઝબુલ્લાહ જેવા સંગઠનોને ટેકો આપવાનું અટકાવે અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ કરવા દે તેવી શરતો મૂકવામાં આવી છે. જોકે, ઈરાને આ દાવાઓને સદંતર ફગાવી દીધા છે. ઈરાનના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ સરકારી ટેલિવિઝન પર કટાક્ષ કરતા પૂછ્યું કે, શું ટ્રમ્પ પોતાની જાત સાથે જ વાતો કરી રહ્યા છે? અમે તેમની સાથે ક્યારેય કોઈ સોદો કરીશું નહીં.
ઈરાનની આંતરિક સ્થિતિ
ઈરાન હાલમાં અત્યંત કપરા સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. અગ્રણી નેતાઓની હત્યા અને પૂર્વ સુપ્રીમ લીડરના પુત્રના ગાયબ થવાના અહેવાલો વચ્ચે દેશમાં અરાજકતાનો માહોલ છે. આ સ્થિતિમાં ઈરાને અમેરિકાને વળતો 5-મુદ્દાનો જવાબ આપતા કહ્યું છે કે યુદ્ધનો અંત તો આવશે, પણ તે માત્ર ઈરાનની શરતો પર જ હશે. આ નિવેદનબાજી અને ચાલુ યુદ્ધને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ટ્રમ્પ ભલે દાવો કરતા હોય કે અમેરિકાએ ઈરાનને હરાવ્યું છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ સ્થાપવી હજુ પણ એક મોટો પડકાર છે.