શેખ હસીનાએ 43.4 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી હતી. પૈતૃક ઘર ટ્રસ્ટના નામે છે, તેથી સીધી જપ્તી સરળ નથી.
મિલકતના વેચાણમાંથી કોને મળશે વળતર?
સરકારે બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાની મિલકતો અંગે કાનૂની પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ કરવાની તૈયારી શરૂ કરી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલના સરકારી વકીલો કહે છે કે નિયમો દોષિત વ્યક્તિઓની મિલકતો જપ્ત કરવા, હરાજી કરવા અથવા વેચવા અને પીડિતો અને શહીદોના પરિવારોને વળતર તરીકે રકમનું વિતરણ કરવાની પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ કરશે. આનાથી શેખ હસીનાની જાહેર કરેલી સંપત્તિ પર કાર્યવાહીનો માર્ગ પણ મોકળો થઈ શકે છે. જોકે, શેખ હસીનાનું પૈતૃક ઘર સીધું વેચાશે કે નહીં તે કહેવું અત્યારે યોગ્ય રહેશે નહીં.
મિલકતની થશે હરાજી અથવા વેચાશે
મુખ્ય સરકારી વકીલ મોહમ્મદ અમીનુલ ઇસ્લામે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, ટ્રિબ્યુનલનો કાયદો અને હાલના નિયમો મિલકત જપ્ત કરવા, દંડ લાદવા અને પીડિતોને વળતર આપવાની જોગવાઈ કરે છે. પરંતુ તે સ્પષ્ટ નથી કે જપ્ત કરેલી મિલકત કયા સરકારી તંત્ર દ્વારા હરાજી અથવા વેચવામાં આવશે. સરકારી વકીલોના મતે, નિયમોમાં થયેલા ફેરફારો સરકારની કાર્યકારી શાખાને સ્પષ્ટ કાનૂની માળખામાં કોર્ટના આદેશોનો અમલ કરવાની મંજૂરી આપશે. પ્રસ્તાવિત ફેરફારો અગાઉ જારી કરાયેલા ચુકાદાઓ પર પણ લાગુ થવાનો છે. જેનો અર્થ છે કે તે અગાઉના નિર્ણયોને અસર કરી શકે છે.
શેખ હસીનાની કઈ મિલકતો સામે કાર્યવાહી ?
ટ્રિબ્યુનલે જુલાઈના હત્યાકાંડ કેસમાં શેખ હસીના અને અન્ય ઘણા લોકો માટે મૃત્યુદંડ અને મિલકત જપ્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ પછી, તેમની જાહેર કરેલી સંપત્તિઓ અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. જેમાં આમાંથી કઈ સીધી જપ્ત કરી શકાય છે તે શામેલ છે. 2024ની 12મી રાષ્ટ્રીય વિધાનસભાની ચૂંટણી માટે દાખલ કરાયેલા સોગંદનામા મુજબ, શેખ હસીનાએ પોતાના નામે આશરે 43.4 મિલિયન ટકાની સ્થાવર અને જંગમ સંપત્તિ જાહેર કરી હતી. આમાં બેંક ડિપોઝીટ, વાહનો, સોનાના દાગીના, ફર્નિચર અને જમીનનો સમાવેશ થાય છે.
શું પૂર્વજોનું ઘર પણ જપ્ત થશે ?
શેખ હસીનાના પૂર્વજોના ઘર તરીકે ઓળખાતું ધાનમોન્ડીમાં રહેલું ઘર નંબર 32 આ કિસ્સામાં મહત્વપૂર્ણ છે. આ ઘર શેખ હસીનાની અંગત મિલકત નથી. પરંતુ શેખ મુજીબુર રહેમાન મેમોરિયલ ટ્રસ્ટના નામે નોંધાયેલું છે. આ કારણે તેને સીધી શેખ હસીનાની અંગત મિલકત તરીકે જપ્ત કરવું સરળ રહેશે નહીં. કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે, ટ્રસ્ટની મિલકત વ્યક્તિની અંગત મિલકતની જેમ જપ્ત કરી શકાતી નથી. સિવાય કે તેનો અલગ કાનૂની આધાર અથવા કોર્ટનો આદેશ હોય. તેવી જ રીતે, ધાનમોન્ડીમાં સુધા સદન શેખ હસીનાના બાળકો, સજીબ વાઝેદ અને સાયમા વાઝેદના નામે સૂચિબદ્ધ છે. ગાઝીપુરમાં ગાર્ડન હાઉસ પણ શેખ હસીના, શેખ રેહાના અને તેમના બાળકો દ્વારા વારસામાં મળ્યું હતું. તેથી, તેમની સામે કાર્યવાહી કરવા માટે આ મિલકતોની માલિકી અને કાનૂની સ્થિતિની અલગ તપાસ જરૂરી બનશે.
પરિવારની સંપત્તિ પર શુ કાર્યવાહી ?
કાનૂની સિદ્ધાંતો અનુસાર, પુખ્ત પરિવારના સભ્યો અથવા ટ્રસ્ટના નામે રાખવામાં આવેલી મિલકત વ્યક્તિના દોષિત ઠેરવવાના આધારે સીધી જપ્ત કરી શકાતી નથી. આ માટે સાબિત કરવું જરૂરી છે કે મિલકત ગુનાના પૈસાથી ખરીદવામાં આવી હતી અથવા વાસ્તવિક માલિકી કોઈ બીજાની છે. ACC પૂર્વાંચલમાં શેખ હસીના, તેમના બાળકો અને તેમની ભાભીને ફાળવવામાં આવેલી 60 કઠ્ઠા જમીન અંગે પણ કેસ ચલાવી રહ્યું છે. સત્તાના દુરુપયોગના આરોપો ઉભા થાય છે. જોકે, આ કિસ્સામાં, મિલકત જપ્તી એક અલગ કાનૂની પ્રક્રિયા અને કોર્ટના આદેશ પર આધારિત રહેશે.
આ પણ વાંચોઃ આયોડિનની ઉણપથી પરેશાન, ડાયટમાં સામેલ કરો આ હેલ્ધી વસ્તુઓ