લગભગ ચાર મહિનાના તણાવ અને યુદ્ધ બાદ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલો વચગાળાનો શાંતિ કરાર ગુરુવારે સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવ્યો છે. આ સમજૂતીના પગલે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરીથી શિપિંગ માટે ખુલી ગઈ છે અને અમેરિકાએ ઈરાન પર લાદેલી નૌકાદળની નાકાબંધી હટાવી લીધી છે. આ ઘટનાને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ 28 ફેબ્રુઆરી પછીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયા છે, જે વિશ્વના અર્થતંત્ર માટે રાહત સમાન છે.
વૈશ્વિક મહત્વ અને અનિશ્ચિતતા
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિશ્વના આશરે 20% તેલ અને ગેસના પુરવઠા માટે કરોડરજ્જુ સમાન છે. કરાર બાદ નિષ્ણાતો માને છે કે આગામી મહિનાઓમાં વેપાર સામાન્ય થઈ શકે છે. જોકે, લેબનોનમાં ઇઝરાયલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેનો સંઘર્ષ હજુ પણ યથાવત છે. ગુરુવારે ઈઝરાયલી સેના દ્વારા લેબનોનમાં કરવામાં આવેલા નવા હવાઈ હુમલાઓએ આ શાંતિ કરારની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
રાજકીય દબાણ અને ટીકા
અમેરિકામાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આ કરાર બદલ આંતરિક વિરોધનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. રિપબ્લિકન પાર્ટીના નેતાઓનો આક્ષેપ છે કે ટ્રમ્પે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના ઉતાવળમાં ઈરાનને જરૂર કરતા વધુ છૂટછાટ આપી છે. બીજી તરફ, ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ મોજતબા ખામેનીએ જણાવ્યું છે કે આ કરાર દબાણ હેઠળ કરવામાં આવ્યો છે અને પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગેની વાટાઘાટો સરળ રહેશે નહીં.
આગામી 60 દિવસનું મહત્વ
આગામી 60 દિવસ બંને દેશો માટે અત્યંત નિર્ણાયક છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર અંતિમ કરાર સુધી પહોંચવા માટે મથામણ કરવામાં આવશે. આ કરાર હેઠળ ઈરાનના પુનર્નિર્માણ માટે 300 બિલિયન ડોલરનું ભંડોળ અને આર્થિક રાહત આપવાની જોગવાઈ છે. યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા હવે ઈરાનની લાંબા અંતરની મિસાઇલોના મુદ્દાને પણ વાટાઘાટોમાં પ્રાધાન્ય આપશે.
ટ્રાફિકનું નિયમન કરવાની જવાબદારી સ્વીકારી
તદુપરાંત, ઈરાને આગામી 60 દિવસ સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ટ્રાફિકનું નિયમન કરવાની જવાબદારી સ્વીકારી છે, જોકે આ માટે તે કોઈ ફી વસૂલશે નહીં. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ઈઝરાયલને પણ સંઘર્ષ વધારવાને બદલે શાંતિ પ્રક્રિયાનું સન્માન કરવા અનુરોધ કરી રહ્યું છે. આમ, ભલે યુદ્ધના વાદળો હાલ પૂરતા શમ્યા હોય, પરંતુ પરમાણુ કાર્યક્રમ, મિસાઈલ ક્ષમતા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જેવા મૂળભૂત મુદ્દાઓ હજુ પણ વણઉકેલાયેલા હોવાથી ભવિષ્ય અનિશ્ચિત જણાય છે.
આ પણ વાંચોઃ Times Square Firing: ન્યૂયોર્કના ટાઇમ્સ સ્ક્વેરમાં ધડાધડ ફાયરિંગ,1 વ્યક્તિ ઘાયલ, જુઓ Video
