બીજિંગમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ ડીલ માટે બેઠા છે. જિનપિંગ તાઇવાન મુદ્દે સમજૂતી ઈચ્છે છે, જેના કારણે વિશ્વના 5 દેશો ભારે તણાવમાં છે. આ દેશોના નામ છે- દક્ષિણ કોરિયા, તાઇવાન, જાપાન, ફિલિપાઈન્સ અને ઓસ્ટ્રેલિયા. અમેરિકાના સમર્થનને કારણે જ આ દેશો અત્યાર સુધી ચીનના કટ્ટર વિરોધી રહ્યા છે.
કયા દેશો પર મુશ્કેલી વધી શકે છે
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચીન મુલાકાતથી તાઇવાન, ફિલિપાઈન્સ, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયાની ચિંતા વધી ગઈ છે. હકીકતમાં, ટ્રમ્પ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે તાઇવાનને હથિયારો આપવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. જિનપિંગનું કહેવું છે કે અમેરિકાએ ચીનનું મિત્ર બનવું જોઈએ, પ્રતિસ્પર્ધી નહીં. આવી સ્થિતિમાં, જો ટ્રમ્પ તાઇવાનને હથિયારો ન આપવા પર સહમતિ દર્શાવે છે, તો તેનાથી એશિયાનું આખું સમીકરણ બદલાઈ શકે છે.'ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ મુજબ, ચીન અને અમેરિકા વચ્ચેની હરીફાઈને કારણે જ આ દેશો બીજિંગની સામે ઊભા છે. જો બંને વચ્ચે સમજૂતી થઈ જાય, તો દક્ષિણ ચીન સાગર (South China Sea) ની આસપાસના આ દેશો પર મુશ્કેલી આવી શકે છે.
આ 5 દેશો ટેન્શનમાં કેમ છે?
તાઇવાન: તાઇવાનના તણાવનું કારણ પેન્ટાગોનનો ગુપ્ત રિપોર્ટ છે. પેન્ટાગોન માને છે કે ચીન 2027માં તાઇવાન પર હુમલો કરી શકે છે. ચીન તાઇવાનને પોતાનો ભાગ માને છે. અત્યાર સુધી અમેરિકાના કારણે જ તાઇવાનની સ્વતંત્રતા જળવાઈ રહી છે. જો અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થાય તો તેની સીધી અસર તાઇવાન પર પડશે.
ફિલિપાઈન્સ: તે દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનનો પાડોશી દેશ છે. અહીંના અનેક ટાપુઓને લઈને ફિલિપાઈન્સ અને ચીન વચ્ચે વિવાદ છે. ફિલિપાઈન્સને અમેરિકા પાસેથી હથિયારો અને ગુપ્ત માહિતી મળે છે. અમેરિકાનો કોઈપણ નિર્ણય ફિલિપાઈન્સને પ્રભાવિત કરશે.
જાપાન: જાપાન અને ચીન જૂના પ્રતિસ્પર્ધી છે. બંને વચ્ચે 1950ની આસપાસ યુદ્ધ પણ થઈ ચૂક્યું છે. જાપાન હાલમાં દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનનું સૌથી મજબૂત વિરોધી છે. વિશ્વનો 25 ટકા વેપાર આ સમુદ્ર માર્ગે થાય છે. જાપાનની રક્ષાની જવાબદારી હાલ અમેરિકા પાસે છે, તેથી ટ્રમ્પની ડીલ ટોક્યો માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
દક્ષિણ કોરિયા: દક્ષિણ કોરિયા પર અત્યારે પ્યોંગયાંગ (ઉત્તર કોરિયા) અને બીજિંગ બંનેનું દબાણ છે. તેની સંરક્ષણ નીતિ 1950થી અમેરિકા પર નિર્ભર છે. ટ્રમ્પ હોર્મુઝ મુદ્દે દક્ષિણ કોરિયાથી નારાજ છે. જો હથિયારોને લઈને ટ્રમ્પ અને જિનપિંગ વચ્ચે સમજૂતી થાય, તો તેની અસર દક્ષિણ કોરિયા પર પણ પડશે.
ઓસ્ટ્રેલિયા: ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ઓસ્ટ્રેલિયા પણ અમેરિકાની સાથે રહીને ચીનનો વિરોધ કરતું આવ્યું છે. હવે તેને અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની ડીલનો ડર સતાવી રહ્યો છે.
9 વર્ષ પછી ચીનમાં ટ્રમ્પ
નવેમ્બર 2017માં પોતાના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીન ગયા હતા. તેના 9 વર્ષ પછી, પોતાના બીજા કાર્યકાળમાં ટ્રમ્પ ફરી બીજિંગ પહોંચ્યા છે. આ મુલાકાત નીચેના 3 કારણોસર મહત્વની માનવામાં આવે છે:
દુર્લભ ખનિજોની જરૂરિયાત: ઈરાન યુદ્ધને કારણે અમેરિકા પાસે હથિયારોની અછત સર્જાઈ છે. આ હથિયારો ફરીથી બનાવવા માટે 'રેર અર્થ મિનરલ્સ' (Rare Earth Minerals) ની જરૂર છે, જે માત્ર ચીન પાસેથી જ મળી શકે તેમ છે.
સુરક્ષાનો મુદ્દો: દક્ષિણ ચીન સાગરની આસપાસના દેશોની સુરક્ષા અમેરિકા પર ટકેલી છે. ચીન 2027માં તાઇવાન પર હુમલો કરી શકે છે, ટ્રમ્પ આ મુલાકાત દ્વારા તેને ટાળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
ઈરાન યુદ્ધ: અમેરિકા પોતે અત્યારે ઈરાન સાથેના યુદ્ધમાં ફસાયેલું છે. તેમાંથી બહાર નીકળવામાં ચીન મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે, કારણ કે ઈરાન ચીનનું મુખ્ય સાથી દેશ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો:Trump અને Xi Jinping વચ્ચે મીટિંગ પૂર્ણ, તાઇવાન મુદ્દે ટ્રમ્પને ધમકાવી નાખ્યા, જાણો શું કહ્યુ?
