અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા ઐતિહાસિક શાંતિ કરારને લઈને અત્યાર સુધી કતારના અમીર તમીમ બિન અલ થાની અને પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરની મધ્યસ્થતાની જોરદાર ચર્ચા થઈ રહી હતી. પરંતુ બ્લૂમબર્ગના એક તાજેતરના અહેવાલે આખી વાર્તા બદલી નાખી છે. આ અહેવાલ મુજબ, આ મહાડીલને અંજામ સુધી પહોંચાડનારા અસલી માસ્ટરમાઇન્ડ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના અબજોપતિ કારોબારી અને રાજદ્વારી શેખ તહનુન બિન જાયદ અલ નાહયાન છે. તેમની કુશળ કૂટનીતિના કારણે જ યુએઈએ યુદ્ધના સ્થાને શાંતિનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો, જેને સ્વીકારવા માટે અમેરિકાને પણ મજબૂર થવું પડ્યું. આ ડીલના કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં ઈઝરાયેલ સંપૂર્ણપણે એકલું પડી ગયું છે.


શેખ તહનુને કેવી રીતે અશક્યને શક્ય બનાવ્યું?

વાસ્તવમાં આ વર્ષના એપ્રિલ મહિનામાં જ્યારે આ ડીલ પર વાતચીત શરૂ થઈ, ત્યારે પાકિસ્તાન અને કતાર મધ્યસ્થતા કરી રહ્યા હતા. પરંતુ તે સમયે શરતો પર વાત ન બનવાને કારણે અમેરિકી વાર્તાકાર જેડી વેન્સને ઈસ્લામાબાદથી ખાલી હાથે પરત ફરવું પડ્યું હતું. આ ગતિરોધ વચ્ચે જ્યારે શેખ તહનુનને કૂટનીતિક જવાબદારી સોંપવામાં આવી, ત્યારે તેમણે સૌથી પહેલા ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાઓ સાથે સીધો સંપર્ક સાધ્યો. રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ, યુએઈએ ઈરાનને તેની જપ્ત કરાયેલી ૩ અબજ ડૉલરની રકમ પરત કરી અને બદલામાં ઈરાને યુએઈ પર હુમલો ન કરવાની ખાતરી આપી.

ઈરાન અને યુએઈના સંબંધો સુધરતાની સાથે જ તમામ અખાતી દેશોએ એક થઈને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર આ ડીલ માટે દબાણ વધાર્યું. ટ્રમ્પે પણ એક ઈન્ટરવ્યુમાં સ્વીકાર્યું હતું કે વૈશ્વિક પેટ્રોલિયમ ભંડાર સુકાઈ રહ્યા હોવાને કારણે તેમની પાસે આ સમજૂતી સિવાય બીજો કોઈ રસ્તો નહોતો.

ઈઝરાયેલથી કેમ ફેરવી લીધું મોં?

યુએઈ અબ્રાહમ કરાર હેઠળ ઈઝરાયેલ સાથે જોડાયેલું હોવા છતાં, ઈરાન સાથેની ડીલ માટે તેણે ઈઝરાયેલનો સાથ છોડી દીધો. અહેવાલો મુજબ, ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન કાર્યાલયમાંથી લીક થયેલા એક રિપોર્ટથી યુએઈ નારાજ હતું, જેમાં દાવો કરાયો હતો કે બેન્જામિન નેતન્યાહુ છૂપી રીતે યુએઈ ગયા હતા.

આગામી બેઠકમાં કયા મુદ્દા પર થશે ચર્ચા?

આ કામચલાઉ ડીલ બાદ હવે અમેરિકા અને ઈરાન પૂર્ણ કરારને આખરી ઓપ આપવા બેઠક કરશે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ઈરાન પોતાના સંવર્ધિત યુરેનિયમને અન્ય દેશમાં શિફ્ટ કરે અને સેન્ટ્રીફ્યુજનો નાશ કરે. બીજી તરફ, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (દરિયાઈ માર્ગ) પર સત્તાવાર રીતે ટોલ ટેક્સ લગાવવા માંગે છે અને અમેરિકા આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપે તેવી તેની શરત છે.

આ પણ વાંચો:India-UK ડીલથી પાકિસ્તાન-બાંગ્લાદેશ હેરાન, બ્રિટિશની બજારોમાં છવાશે ભારતનો સામાન

  • Follow us on: